Azərbaycan Respublikası ilə Laos Xalq Demokratik Respublikası arasında diplomatik münasibətlərin əsası 1995-ci il mayın 22-də qoyulsa da, iki xalq arasındakı dostluğun kökləri daha dərin tarixi mənaya sahibdir. Oktyabrın 13-də Laos Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana tarixi rəsmi səfəri ikitərəfli münasibətlərdə keyfiyyətcə yeni bir səhifə açdı. Laos dövlət başçısının ölkəmizə tarixdə ilk səfəri və Prezident İlham Əliyevin danışıqlardan sonra mətbuata verdiyi bəyanat tərəflərin gələcəyə yönəlmiş aydın hədəflərini nümayiş etdirdi.
Bu dostluğun təməlində Ümummilli Lider Heydər Əliyevin xüsusi rolu var. Heydər Əliyev 1986-cı ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin Sədrinin birinci müavini və Siyasi Büronun üzvü kimi Laosa səfər edib və Laos Xalq İnqilabi Partiyasının IV qurultayında çıxış edib. Prezident Thonqlun Sisulit Bakıda bu səfəri xüsusi hörmətlə xatırladı, Ümummilli Liderin siyasi xəttini davam etdirən Prezident İlham Əliyevə minnətdarlığını bildirdi. Laos lideri danışıqlarda iştirak edən xarici işlər naziri Tonqsavan Fomfihanın Laosun sabiq Prezidenti Keyson Fomfihanın oğlu olduğunu da xatırlatdı. O, nəsillər arasındakı bu bağlılığı əlaqələrin yüksəlişinin göstəricisi kimi dəyərləndirdi.
Səfərin əsas yekunu kimi "Azərbaycan Respublikası ilə Laos Xalq Demokratik Respublikası arasında Birgə Bəyanat"ın qəbul edilməsi gələcək əməkdaşlığın əsas prioritetlərini müəyyən etdi. Kənd təsərrüfatı sahəsində Anlaşma Memorandumu və xidməti pasport sahiblərinin vizadan azad edilməsi haqqında Saziş siyasi razılaşmaların konkret layihələrə çevrilməsi üçün sağlam hüquqi baza yaratdı.
Azərbaycan və Laos 30 ildən artıqdır BMT, Qoşulmama Hərəkatı və digər beynəlxalq təşkilatlarda bir-birinə daimi həmrəylik göstərir. Bu dialoq parlamentlər səviyyəsində də möhkəmlənir — 2021-ci ildən Laos Milli Assambleyasında Azərbaycanı da əhatə edən dostluq qrupu fəaliyyət göstərir.
Prezident İlham Əliyev hakim partiyalar arasındakı sıx əməkdaşlığı da ayrıca qeyd etdi. Yeni Azərbaycan Partiyası ilə Laos Xalq İnqilabi Partiyası arasında bir neçə il əvvəl Anlaşma Memorandumu imzalanıb. Partiyalararası dialoq dövlətlərarası münasibətləri tamamlayır və siyasi etimadı daha da möhkəmləndirir.
Səfər günlərində Bakıda Azərbaycan–Laos İnvestisiya və Biznes Forumu keçirildi. Dövlət başçısı bildirdi ki, Laos tərəfi konkret layihələr təqdim edərsə, Azərbaycan investorları onlara böyük maraqla baxacaq. Azərbaycanın xaricə qoyduğu sərmayələr həm həcm, həm də coğrafiya baxımından ildən-ilə genişlənir və tərəfdaş ölkələrdə yeni iş yerləri yaradır. Enerji, mədənçilik və kənd təsərrüfatı da əməkdaşlıq üçün perspektivli sahələr kimi müzakirə olundu.
Humanitar sahədə təhsil ənənələrinin bərpası prioritet kimi önə çıxır. Sovet dövründə Bakıda ali təhsil almış 2 mindən çox laoslu məzun bu gün iki ölkə arasında canlı dostluq körpüsüdür. Prezident İlham Əliyevin xüsusi təqaüd mexanizmi vasitəsilə bu ənənəni bərpa etmək təşəbbüsü qarşı tərəf tərəfindən böyük məmnunluqla qarşılandı.
İki ölkəni birləşdirən ağır problemlərdən biri də minalardır. Laos Prezidenti müharibədən onilliklər keçsə də, ölkəsində insanların hələ də minalar səbəbindən həyatını və sağlamlığını itirdiyini dedi. Prezident İlham Əliyev isə xatırlatdı ki, Ermənistanın işğalı nəticəsində Azərbaycan torpaqlarına 1 milyondan çox mina basdırılıb, son 5–6 ildə 400-dən çox vətəndaşımız həlak olub və ya ağır yaralanıb. Dövlət başçısı bu sahədə təcrübə mübadiləsinin, yeni texnologiyaların tətbiqinin və təlimlərin faydalı olacağını vurğuladı..
Prezident İlham Əliyev bəyanatında Laosun Azərbaycan üçün dost ölkə olduğunu bir daha vurğuladı. Laos Prezidentinin oktyabrın 15-də Bakıda keçiriləcək Zirvə görüşündə iştirakı da nəzərdə tutulub.
Oktyabrın 13-də əldə olunmuş razılaşmalar Azərbaycan–Laos münasibətlərini bəyanat xarakterli siyasi dialoqdan konkret iqtisadi və humanitar layihələrə doğru aparır. Bu səfər Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü çoxvektorlu xarici siyasətin və Azərbaycanın Asiya-Sakit okean regionunda artan diplomatik gücünün bariz göstəricisidir.
Cavid Bağırov
Strateji planlaşdırma və koordinasiya sektorunun mütəxəssisi
YAP Nərimanov rayon Təşkilatının fəal üzvü