Şamilli Turabəxanım,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının gənc fəalı

Zəngilanın keçmişindən gələcəyinə uzanan yol
Azərbaycanın hər bir bölgəsinin özünəməxsus tarixi, mədəniyyəti və xalqımızın yaddaşında xüsusi yeri var. Zəngilan da bu baxımdan ölkəmizin ən dəyərli diyarlarından biridir. Tarixi keçmişi, zəngin təbiəti, qədim yaşayış məskənləri və doğma torpağına bağlı insanları ilə seçilən bu rayonun adı bu gün həm də qayıdışın, yenidən quruculuğun və böyük ümidlərin rəmzi kimi çəkilir. 20 oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü isə xalqımız üçün bu tarixi yolun, torpağa bağlılığın və qələbə əzminin ifadəsi olan əlamətdar günlərdən biridir.Zəngilanın azadlığı Azərbaycan tarixində mühüm hadisələrdən biri kimi yadda qalıb. Bu günün əhəmiyyəti yalnız bir şəhərin azad olunması ilə məhdudlaşmır. Burada illərlə doğma yurd həsrəti ilə yaşayan insanların arzuları, torpaqlarımızın bütövlüyü uğrunda aparılan mübarizə və gələcəyə inam öz əksini tapır. Zəngilanın yenidən dirçəlməsi Azərbaycanın gücünü, birliyini və öz torpaqlarına sahib çıxmaq iradəsini göstərən mühüm nümunələrdəndir.

Zəngilanın tarixi və təbii gözəllikləri
Azərbaycanın cənub-qərbində yerləşən Zəngilan qədim tarixə və zəngin mədəni irsə malik bölgələrimizdəndir. Araz çayının sahilində yerləşməsi, əlverişli coğrafi mövqeyi, dağları, meşələri və münbit torpaqları bu əraziyə xüsusi gözəllik verir. Zəngilan tarixən kənd təsərrüfatı, bağçılıq və müxtəlif təsərrüfat sahələri üçün əlverişli imkanları ilə tanınıb. Burada yaşayan insanların zəhmətkeşliyi və doğma torpağa bağlılığı bölgənin həyatında mühüm rol oynayıb.Zəngilanın təbiətindən danışarkən Bəsitçay Dövlət Təbiət Qoruğunu xüsusi qeyd etmək lazımdır. Burada qorunan Şərq çinarı meşələri Azərbaycanın təbii sərvətlərinin ən qiymətli nümunələrindəndir. Bu ərazi həm ekoloji əhəmiyyətinə, həm də nadir təbiət mənzərələrinə görə seçilir. Zəngilanın təbii sərvətlərinin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması bölgənin inkişafı ilə yanaşı, ölkəmizin ekoloji irsinin mühafizəsi baxımından da vacibdir.Rayonun tarixi abidələri, qədim yaşayış yerləri və mədəni irsi də onun keçmişi haqqında zəngin məlumat verir. Bu irsin araşdırılması və qorunması xalqımızın tarixi yaddaşının yaşadılması deməkdir. Zəngilan yalnız gözəl təbiəti ilə deyil, həm də əsrlər boyu formalaşmış həyat tərzi, ənənələri və mənəvi dəyərləri ilə Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir.

İşğal illəri və doğma yurda qayıdış arzusu
Zəngilanın tarixində ən ağır dövrlərdən biri 1993-cü ildə rayonun Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunması ilə bağlıdır. İşğal nəticəsində minlərlə insan doğma evini tərk etmək məcburiyyətində qaldı. Ailələr öz yurdlarından uzaqda yaşamağa başladı, insanların xatirələri isə illərlə Zəngilanın küçələrində, evlərində və doğma torpağında qaldı.İşğal dövründə bölgənin yaşayış məntəqələrinə, infrastrukturuna və mədəni irsinə ciddi ziyan dəydi. Uzun illər ərzində zəngilanlıların ən böyük arzusu doğma torpaqlarına qayıtmaq, ata-baba yurdlarını yenidən görmək və öz evlərində yaşamaq idi. Bu arzu nəsildən-nəslə ötürüldü və Zəngilanın adı çəkiləndə qayıdış ümidi də daim xatırlandı.Bu tarix bizə bir daha göstərir ki, doğma torpaq insan üçün sadəcə yaşadığı yer deyil. Torpaq ailə xatirələri, uşaqlıq illəri, adət-ənənələr və mənəvi bağlılıq deməkdir. Buna görə də Zəngilanın azad olunması həm bölgənin sakinləri, həm də bütün Azərbaycan xalqı üçün böyük mənəvi əhəmiyyət daşıyırdı.

20 oktyabr 2020-ci il – Zəngilanın azadlıq günü
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm tarixi mərhələ oldu. Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi uğurlu əməliyyatlar nəticəsində işğal altında olan ərazilərimiz bir-birinin ardınca azad edildi. Bu hadisələr sırasında Zəngilanın azad olunması da xüsusi yer tutur.2020-ci il oktyabrın 20-də Zəngilan şəhəri işğaldan azad edildi. Bu xəbər ölkəmizdə böyük sevinc və qürur hissi ilə qarşılandı. Zəngilanın azadlığı Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlığının, peşəkarlığının və Vətən uğrunda mübarizə əzminin göstəricisi oldu. Bu tarixi hadisə uzun illər doğma yurdlarına qayıtmağı gözləyən insanların ümidlərini gerçəyə çevirmək yolunda mühüm addım idi.Zəngilanın azad olunması ilə əlaqədar hər il 20 oktyabr tarixinin Zəngilan Şəhəri Günü kimi qeyd edilməsi bu hadisənin tarixi əhəmiyyətini yaşatmaq baxımından xüsusi önəm daşıyır. Bu günün qeyd olunması həm Vətən müharibəsində qazanılan qələbənin xatırlanması, həm də gələcək nəsillərə torpaqlarımızın azadlığı uğrunda göstərilən fədakarlığın çatdırılması deməkdir.
Burada əsas məqam yalnız hərbi uğur deyil. Zəngilanın azadlığı doğma yurdlarından didərgin düşmüş insanların öz evlərinə qayıtması, bölgədə həyatın yenidən canlanması və gələcək üçün yeni imkanların yaranması deməkdir.