Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin uğuru artıq yalnız siyasi mövqeləri ilə deyil, iqtisadi dayanıqlılığı, etibarlı tərəfdaş imici və beynəlxalq layihələrdə oynadıqları rolla da ölçülür. Son illərdə Azərbaycanın xarici siyasətində məhz bu istiqamətlər prioritet təşkil edir. Ölkəmizin müxtəlif dövlətlərlə qurduğu qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq modeli göstərir ki, siyasi etimad möhkəm iqtisadi əlaqələrin formalaşması üçün əsas şərtlərdən biridir. Slovakiya ilə münasibətlərin inkişafı da bu baxımdan diqqət çəkən nümunələr sırasındadır.

Prezident İlham Əliyevin Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrini ilə Şuşada keçirdiyi görüş iki ölkə arasında əməkdaşlığın gələcək perspektivləri barədə aydın təsəvvür formalaşdırdı. Görüş zamanı səsləndirilən fikirlərdən görünürdü ki, münasibətlər təkcə diplomatik çərçivədə deyil, iqtisadi, enerji, nəqliyyat və humanitar istiqamətlər üzrə də genişlənmək potensialına malikdir. Bu isə hər iki ölkənin maraqlarına cavab verən uzunmüddətli əməkdaşlığın əsasını təşkil edir.

İqtisadçı kimi hesab edirəm ki, dövlətlərarası münasibətlərin real nəticələri ilk növbədə iqtisadi göstəricilərdə öz əksini tapır. İnvestisiyaların həcmi, ticarət dövriyyəsinin artımı, yeni biznes əlaqələrinin qurulması və istehsal imkanlarının genişlənməsi siyasi dialoqun praktik nəticələridir. Əgər siyasi etimad iqtisadi əməkdaşlıqla müşayiət olunmursa, onun davamlı olması da çətinləşir. Azərbaycan isə son illərdə məhz siyasi sabitliyi iqtisadi inkişafla uzlaşdırmağı bacaran ölkələrdən biri kimi diqqət çəkir.

Ölkəmizdə həyata keçirilən iqtisadi islahatlar xarici investorların marağını artıran əsas amillərdəndir. Vergi sisteminin təkmilləşdirilməsi, sahibkarlığın dəstəklənməsi, rəqəmsal xidmətlərin genişləndirilməsi və dövlət idarəçiliyində şəffaflığın artırılması investisiya mühitini daha əlverişli edib. Bu dəyişikliklər Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsinə müsbət təsir göstərir və Avropa ölkələri ilə əməkdaşlığın dərinləşməsinə şərait yaradır.

Azərbaycan ilə Slovakiya arasında münasibətlərə iqtisadi prizmadan baxdıqda bir neçə istiqamət xüsusi diqqət çəkir. Bunlardan biri enerji sektorudur. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində artan rolu artıq danılmaz faktdır. Etibarlı enerji təchizatçısı kimi formalaşan nüfuzumuz təkcə ixrac imkanlarını genişləndirmir, həm də ölkənin beynəlxalq mövqeyini gücləndirir. Slovakiya kimi Avropa İttifaqına üzv dövlətlə əməkdaşlığın inkişafı bu baxımdan qarşılıqlı maraqlara əsaslanır.

Digər mühüm istiqamət nəqliyyat və logistika sahəsidir. Azərbaycanın yerləşdiyi əlverişli coğrafi mövqe Şərqlə Qərb arasında mühüm tranzit imkanları yaradır. Son illərdə həyata keçirilən infrastruktur layihələri, yeni nəqliyyat dəhlizləri və logistika mərkəzlərinin yaradılması ölkəmizin regional əhəmiyyətini daha da artırıb. Bu imkanlar Avropa ölkələri üçün də yeni əməkdaşlıq perspektivləri açır.

Şuşada keçirilən görüşün məhz Qarabağda təşkil olunması xüsusi rəmzi məna daşıyır. Bu gün işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa-quruculuq işləri Azərbaycanın iqtisadi gücünü və idarəetmə potensialını nümayiş etdirir. Müasir şəhərsalma prinsipləri, “Ağıllı kənd” və “Ağıllı şəhər” layihələri, yeni yolların, məktəblərin, xəstəxanaların və istehsal müəssisələrinin tikintisi həmin ərazilərin iqtisadi həyata inteqrasiyasını sürətləndirir.

Slovakiya şirkətlərinin Qarabağda həyata keçirilən layihələrdə iştirak etməsi də təsadüfi deyil. Xarici şirkət yalnız sabit və perspektivli hesab etdiyi bazara investisiya yatırır. Bu isə Azərbaycanın yaratdığı biznes mühitinə beynəlxalq etimadın göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. İnvestisiyaların artması isə öz növbəsində yeni iş yerlərinin açılmasına, dövlət büdcəsinə daxilolmaların yüksəlməsinə və regionların sosial-iqtisadi inkişafına müsbət təsir göstərir.

Maliyyə sahəsində çalışan biri kimi düşünürəm ki, hər bir iri beynəlxalq layihənin arxasında düzgün iqtisadi planlaşdırma və səmərəli maliyyə idarəçiliyi dayanır. Dövlət vəsaitlərinin məqsədyönlü istifadəsi, investisiyaların düzgün istiqamətləndirilməsi və maliyyə intizamının qorunması iqtisadi inkişafın davamlılığını təmin edən əsas amillərdəndir. Son illərdə Azərbaycanda bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər ölkənin makroiqtisadi sabitliyinin qorunmasına mühüm töhfə verib.

İki ölkə arasında əməkdaşlığın yalnız iqtisadi göstəricilərlə məhdudlaşmaması da vacib məqamlardandır. Təhsil, elm, innovasiya və mədəniyyət sahəsində əlaqələrin genişləndirilməsi uzunmüddətli tərəfdaşlığın daha möhkəm təməl üzərində qurulmasına xidmət edir. Gənclər arasında mübadilə proqramları, universitetlərarası əməkdaşlıq və peşəkar təcrübə layihələri gələcəkdə iqtisadi əlaqələrin daha da inkişaf etməsinə müsbət təsir göstərə bilər.

Dünyada baş verən geosiyasi proseslər göstərir ki, etibarlı tərəfdaşlıq böyük dəyərə malikdir. Azərbaycan bu gün həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan sözünə etibar edilən dövlət kimi tanınır. Bu etimad uzun illər ərzində ardıcıl siyasət, beynəlxalq öhdəliklərə sadiqlik və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq nəticəsində formalaşıb.

Şuşada keçirilən görüş də məhz bu siyasətin davamı kimi qiymətləndirilə bilər. Burada verilən mesajlar göstərdi ki, Azərbaycan beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlıdır və iqtisadi tərəfdaşlıqları strateji inkişafın vacib elementi hesab edir. Slovakiya ilə münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyması gələcəkdə birgə investisiya layihələrinin, ticarət əlaqələrinin və iqtisadi əməkdaşlığın daha da genişlənəcəyinə əsas verir.

Nəticə
Mənim fikrimcə, Azərbaycan ilə Slovakiya arasında münasibətlərin inkişafı təkcə iki ölkə üçün deyil, bütövlükdə regionda iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qarşılıqlı etimad, siyasi dialoq və ortaq iqtisadi maraqlar bu münasibətlərin əsas dayaqlarıdır. İnanıram ki, gələcək illərdə enerji, logistika, investisiya, rəqəmsal iqtisadiyyat və bərpa layihələri üzrə əməkdaşlıq daha da genişlənəcək. Bu isə Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsinə, iqtisadi inkişafının sürətlənməsinə və dayanıqlı tərəfdaşlıq modelinin formalaşmasına mühüm töhfə verəcək.

Yeni Azərbaycan Partiyası Nərimanov rayon təşkilatının mühasibi
Nigar Abbaszadə