Nüsrət Kərimov
Nərimanov rayon Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin şöbə müdiri, ƏPT sədri

2026-cı il oktyabrın 15-də Bakıda Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) 7-ci Zirvə Görüşünün keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolunun və çoxtərəfli əməkdaşlığa verdiyi əhəmiyyətin göstəricisi kimi diqqət çəkir. Prezident İlham Əliyevin zirvə görüşündə çıxışı regional təhlükəsizlik, qarşılıqlı etimad, iqtisadi əməkdaşlıq və davamlı inkişaf kimi mühüm məsələlərin aktuallığını bir daha ön plana çıxarır. Belə yüksək səviyyəli tədbirlərin Bakıda təşkili Azərbaycanın müxtəlif dövlətlər arasında dialoqun inkişafına və beynəlxalq problemlərin sülh yolu ilə həllinə verdiyi töhfəni nümayiş etdirir.AQEM Asiya qitəsində yerləşən dövlətlər arasında sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinə xidmət edən beynəlxalq platformadır. Təşkilatın əsas məqsədi dövlətlər arasında qarşılıqlı etimadı artırmaq, fikir ayrılıqlarının dialoq vasitəsilə aradan qaldırılmasına şərait yaratmaq və ortaq maraqlar əsasında əməkdaşlığı genişləndirməkdir. Bu baxımdan, Bakıda keçirilən 7-ci Zirvə Görüşü yalnız iştirakçı dövlətlərin mövqelərinin müzakirəsi üçün deyil, həm də gələcək əməkdaşlığın prioritetlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.Prezident İlham Əliyevin çıxışının əsas istiqamətlərindən biri Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə sülh və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanan siyasətinin təqdim edilməsidir. Müasir dünyada geosiyasi rəqabətin güclənməsi, regional münaqişələr, iqtisadi qeyri-sabitlik və təhlükəsizlik təhdidləri dövlətlər arasında etimadın qorunmasını daha vacib edir. Bu şəraitdə ölkələrin bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməsi, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əməl etməsi sabitliyin təmin olunmasının mühüm şərtlərindəndir.Azərbaycanın xarici siyasətində suverenlik, ərazi bütövlüyü, dövlətlərin bərabərliyi və beynəlxalq hüquqa hörmət prinsipləri xüsusi yer tutur. Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq platformalarda iştirakı və çıxışları ölkənin milli maraqlarının müdafiəsi ilə yanaşı, regional əməkdaşlığın inkişafına yönəlmiş yanaşmasını da əks etdirir. AQEM kimi çoxtərəfli platformalar bu prinsiplərin müzakirəsi, dövlətlər arasında qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsi və ortaq həll yollarının axtarılması üçün əlverişli imkan yaradır.Zirvə görüşünün digər mühüm istiqaməti iqtisadi əməkdaşlıq və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı ilə bağlıdır. Asiya ilə Avropa arasında yerləşən Azərbaycan əlverişli coğrafi mövqeyə malikdir. Ölkənin nəqliyyat infrastrukturu, beynəlxalq logistika imkanları və enerji sahəsindəki fəaliyyəti regional iqtisadi əlaqələrin genişlənməsində əhəmiyyətli rol oynayır. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri Azərbaycanın beynəlxalq ticarət marşrutlarında mövqeyini gücləndirir. Bu dəhlizlərin inkişafı yükdaşımaların səmərəliliyini artırmaqla yanaşı, iştirakçı ölkələr arasında iqtisadi qarşılıqlı asılılığın və əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə də şərait yaradır.Enerji təhlükəsizliyi də Azərbaycan ilə tərəfdaş dövlətlər arasında əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biridir. Azərbaycanın enerji resursları və beynəlxalq enerji layihələrində iştirakı bir sıra ölkələrin enerji təminatının şaxələndirilməsinə töhfə verir. Bununla yanaşı, müasir dövrdə bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı, enerji səmərəliliyinin artırılması və ətraf mühitin qorunması məsələləri də beynəlxalq əməkdaşlığın ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Bu sahələrdə təcrübə mübadiləsi və birgə layihələr dayanıqlı inkişaf məqsədlərinə nail olunmasına kömək edə bilər.Prezident İlham Əliyevin çıxışının əhəmiyyəti Azərbaycanın regional və qlobal təşəbbüslərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından da qiymətləndirilə bilər. Bakı son illərdə müxtəlif beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməklə dövlətlər arasında dialoqun genişləndirilməsi üçün mühüm platformaya çevrilib. Belə tədbirlər ölkənin diplomatik əlaqələrinin möhkəmlənməsinə, yeni tərəfdaşlıqların qurulmasına və iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarının artırılmasına şərait yaradır.Nəticə etibarilə, AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşü Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıqda fəal iştirakını nümayiş etdirən əhəmiyyətli hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Prezident İlham Əliyevin tədbirdəki çıxışı ilə bağlı əsas məsələlər sülhün qorunması, dövlətlər arasında etimadın gücləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və regional təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi kontekstində dəyərləndirilməlidir. Müasir dünyada heç bir dövlətin qlobal problemləri təkbaşına həll edə bilmədiyi nəzərə alınarsa, dialoq və qarşılıqlı əməkdaşlığın əhəmiyyəti daha aydın görünür. Azərbaycanın bu istiqamətdə fəaliyyəti ölkənin beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsinə və regionda sabitliyə töhfə verməsinə xidmət edir.