Mərkəzi Vyetnamda yerləşən Şondonq mağarası hal-hazırda dünyanın ən böyük mağarası hesab edilir.

Onews.az-ın araşdırmasına görə, mağara Vyetnam-Laos sərhədinin yaxınığında olan Kuanqbin vilayətində Fonqnya-Kebanq milli parkının mərkəzində yerləşir.

Mağaranın tədqiqi nəticəsində hündürlüyünün 200m, eninin isə 150 m çatdığı müəyyən olunub.

Unikal mağaranın ümumi həcmi isə 38.5 milyon m³ təşkil edir.

O, Malayziyada yerləşən Maral mağarasından 5 dəfə böyükdür.


Cəngəlliyin dərinliyində yerləşən mağaranı ilk dəfə 1991-ci ildə yerli sakin Xo Xan tərəfindən aşkar edilib.

Lakin içəridən gələn su axını və böyük eniş onu daxildən araşdırmağa imkan verməyib.

Ancaq 2009-cu ildə Vyetnamda H.Limbertin başçılığı altında britaniya alimləri qrupu Şondonqu uğurla öyrənməyə nail olur.

Bundan sonra onlar dünyanın ən böyük mağarasının rəsmi açılışını elan edirlər.

“Hang Son Doong” vyetnam dilində “dağ çayı mağarası” kimi tərcümə olunur.


Orada həqiqətən sürətli axını olan yeraltı çay var ki, bəzən mağaranın müəyyən hissələrində uçqunlar yaradır.

Bundan başqa, orada mağaranın özünün cəngəlliyi, iqlimi və hətta böyük temperatur fərqindən formalaşan həqiqi buludları da var.

Nəhəng yeraltı boşluğun iki böyük pəncərəsi işığın onun əksər hissəsinə keçməsinə imkan verir.

Bunun nəticəsində isə 3 metrlik ağaclarla dolu olan cəngəllik formalaşır.


Şondonq nəinki özünün heyranedici ölçüləri ilə məşhurdur, həmçinin bütün planet üzrə ən yaxşı mağara forması nümunəsinə malikdir.

Burada maraqlı qədim fosillər, sarkıt və 70m-ə qədər hündürlüyə malik dünyanın ən hündür “satlaqmit”lərinə rast gəlmək olar.

Xüsusilə heyranedici forma “İtin əli” yeri sayılır ki, bunu da Kaktuslar bağı adlandırırlar.

Mağarada həmçinin nəhəng əhəng daşı qatına malik mağara mirvarilərinə rastl gəlmək mümkündür.

Şondonqun flora və faunası alimlər üçün əsl tapıntıdır.


Mağaranın ərazisində çoxlu sayda nadır bitki nümunələri bitir.

Bu yaxınlarda isə yeni bitki növləri aşkarlanıb.

Meymunlar, quş-gərgədanlar və uçan tülkülər – bütün bunlar qeyri-adi yeraltı cəngəllikdə yaşayır.

Unikal mağara 2-5 milyon il davam edən su axını prosesi nəticəsində formalaşıb.

2013-cü ilin avqust ayının əvvəllərində Şondonqa ilk turistik tur təşkil edilir.


Mağaranın içərisinə düşmək üçün ip ilə 80 metr yeraltı dərinliyə enmək tələb olunur.

Turistlər orada düşərgə salaraq yeraltı mağara labirintində və ya tonqal kənarında rahat oturaraq vaxt keçirirlər.

Sentyabrdan marta qədər mağaraya giriş bağlı olur.

Çünki bu zaman yağış dövrü olur ki, bu da çox təhlükəlidir.


Tural Turan