Rəşad Əsgərov
SOCAR “Kompleks qazma işləri” trestinin müdiri, YAP Nərimanov rayon təşkilatı üzrə ƏPT sədri

2020-ci il noyabrın 8-də Şuşanın erməni işğalından azad edilməsi Azərbaycanın hərb salnaməsində və xalqımızın tarixi yaddaşında əbədi yaşayacaq möhtəşəm hadisələrdən biri oldu. Uzun illər doğma şəhərinin azad olunacağı günü səbirsizliklə gözləyən Azərbaycan xalqı həmin gün ən böyük arzularından birinə çatdı. Şuşanın mürəkkəb relyefi, sıldırım qayalıqları, çətin dağ yolları və ağır döyüş şəraiti Azərbaycan Ordusunun qarşısında maneəyə çevrilə bilmədi. Şəhərin azadlığı ilə nəticələnən hərbi əməliyyat yüksək döyüş hazırlığının, əsgər və zabitlərin qəhrəmanlığının, eləcə də qətiyyətli rəhbərliyin uğurlu vəhdəti sayəsində həyata keçirildi. Şuşanın düşmən işğalından xilas edilməsi Vətən müharibəsinin sonrakı gedişinə ciddi təsir göstərərək Azərbaycanın tarixi məqsədlərinə çatmasında həlledici mərhələ oldu. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin müharibənin başlanğıcından etibarən Şuşanın azad edilməsini əsas hədəflərdən biri kimi önə çəkməsi şəhərin ümumi qələbə strategiyasında nə qədər mühüm yer tutduğunu göstərirdi. Noyabrın 8-də qazanılan bu tarixi uğur bir daha təsdiqlədi ki, güclü milli iradə, düşünülmüş hərbi strategiya və ordunun sarsılmaz döyüş ruhu birləşdikdə qarşıya qoyulan ən mürəkkəb vəzifələri də reallaşdırmaq mümkündür.
Şuşa Zəfərinin əldə olunmasını təmin edən siyasi və hərbi potensial uzun illər ərzində həyata keçirilmiş məqsədyönlü dövlət siyasətinin nəticəsi idi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu dövlətçilik strategiyası Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uğurla davam etdirilərək ölkənin iqtisadi qüdrətinin artırılmasına, müdafiə imkanlarının genişləndirilməsinə və beynəlxalq mövqelərinin möhkəmlənməsinə şərait yaratdı. Azərbaycan Ordusunun ən müasir silahlarla və hərbi texnika ilə təmin edilməsi, hərbi qulluqçuların peşəkarlığının yüksəldilməsi, müdafiə sənayesinin inkişaf etdirilməsi, gənclərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsi bu strategiyanın əsas tərkib hissələrini təşkil edirdi. Həyata keçirilən ardıcıl tədbirlər nəticəsində Azərbaycan öz milli gücünə güvənən, maraqlarını qətiyyətlə qoruyan və regionda söz sahibi olan qüdrətli dövlətə çevrildi. 2020-ci ildə əldə edilən tarixi Qələbə də gözlənilməz hadisə deyil, illərlə aparılan hazırlığın, siyasi qətiyyətin və xalqla ordunun sarsılmaz həmrəyliyinin qanunauyğun nəticəsi idi.
Şuşanın azad olunması Azərbaycan cəmiyyətində milli birlik və həmrəylik anlayışlarına daha böyük məna qazandırdı. Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin 2020-ci il noyabrın 8-də Şəhidlər xiyabanından Azərbaycan xalqına müraciət edərək Şuşanın azad edildiyini elan etməsi ölkə tarixinin ən yaddaqalan və qürurverici anlarından biri kimi yaddaşlara həkk olundu. Dövlət başçısının xalqımızın birliyini “dəmir yumruq” ifadəsi ilə xarakterizə etməsi müharibə dövründə nümayiş etdirilən ümummilli həmrəyliyin mahiyyətini özündə əks etdirirdi. Həmin birlik yalnız döyüş meydanında qələbənin təmin olunmasına xidmət etmədi, eyni zamanda ölkənin gələcək inkişafı və milli məqsədlərin həyata keçirilməsi baxımından mühüm mənəvi gücə çevrildi. Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərin fədakarlığı, qazilərin göstərdiyi qəhrəmanlıq və Azərbaycan əsgərinin nümayiş etdirdiyi misilsiz şücaət bu Zəfərin ən dəyərli mənəvi sərvətidir. Şuşa uğrunda aparılan döyüşlər bir daha sübut etdi ki, xalqın öz dövlətinə və ordusuna olan etimadı ən çətin sınaqlar qarşısında belə böyük güc yarada bilər.
Şuşanın azad edilməsi Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində dövlət suverenliyinin tam təmin olunmasına doğru atılan ən mühüm addımlardan biri kimi tarixə düşdü. 2023-cü il sentyabrın 19–20-də həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində ərazidə fəaliyyət göstərən separatçı rejimin mövcudluğuna son verildi. Bu əməliyyat Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suveren hüquqlarının bərpası istiqamətində həyata keçirilən ardıcıl və prinsipial siyasətin məntiqi davamı idi. Nəticə etibarilə, 2020-ci ildə əldə edilən Zəfərlə başlayan tarixi proses ölkəmizin bütün ərazilərində konstitusiya quruluşunun bərpası ilə özünün mühüm yekun mərhələsinə çatdı. Bu nailiyyət Azərbaycan dövlətinin müəyyən etdiyi strateji hədəflərə çatmaq üçün siyasi iradəyə, gücə və qətiyyətə malik olduğunu bir daha bütün dünyaya nümayiş etdirdi.
Hazırda Şuşada həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq tədbirləri hərbi Qələbədən sonra başlayan dinc inkişaf dövrünün mühüm göstəricisidir. Şəhərin tarixi və memarlıq simasının qorunması, mədəni irs nümunələrinin yenidən bərpası, yol və digər infrastruktur layihələrinin reallaşdırılması, əhalinin rahat yaşayışı üçün şəraitin yaradılması dövlətin qarşıya qoyduğu prioritet vəzifələr sırasındadır. Xurşidbanu Natəvanın, Üzeyir Hacıbəylinin və Bülbülün işğal dövründə güllələnmiş heykəllərinin yenidən öz əvvəlki yerlərinə qaytarılması tarixi ədalətin və milli yaddaşın bərpası baxımından xüsusi məna daşıyır. Şuşaya aparan Zəfər Yolunun inşası isə şəhərin azadlığı uğrunda göstərilən qəhrəmanlığın rəmzi olan marşrutu müasir yol infrastrukturu ilə birləşdirib. Şuşanın 2040-cı ilədək inkişafını nəzərdə tutan Baş planın təsdiqlənməsi şəhərin gələcək inkişafının konkret və uzunmüddətli strategiya əsasında həyata keçirildiyini göstərir. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşanın türk və İslam dünyasında da mühüm mədəni mərkəz kimi tanınması onun beynəlxalq nüfuzunu və əhəmiyyətini daha da yüksəldir. 8 Noyabr tarixinin Şuşa Şəhəri Günü kimi qeyd edilməsi də bu möhtəşəm hadisənin xalqımızın yaddaşında daim yaşadılması və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu gün Şuşa təkcə qəhrəmanlıq tariximizin parlaq səhifəsi deyil, həm də Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin, suverenliyinin, zəngin mədəni irsinin və gələcəyə yönəlmiş inkişaf əzminin rəmzi kimi yaşayır.