Nüsrət Kərimov
Nərimanov rayon Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin şöbə müdiri, ƏPT sədri

2026-cı il oktyabrın 27-də Bakıda “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusunda VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun açılış mərasimi keçirilib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tədbirdə çıxış edərək mədəniyyətlərarası münasibətlərin inkişafı, dini və etnik tolerantlığın qorunması, beynəlxalq münaqişələrin həlli və Azərbaycanın qlobal dialoq prosesindəki rolu haqqında fikirlərini bölüşüb. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən nümayəndələrin iştirak etdiyi forum sülhün, qarşılıqlı anlaşmanın və əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm beynəlxalq platforma kimi diqqət çəkib.
Prezident İlham Əliyev çıxışında forumun son illərdə əhəmiyyətli inkişaf yolu keçdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, 2011-ci ildə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə əsası qoyulan bu tədbir artıq müxtəlif mədəniyyətlər və sivilizasiyalar arasında münasibətlərin müzakirəsi üçün nüfuzlu platformaya çevrilib. Forumda 100-dən çox ölkədən 2 mindən artıq iştirakçının, o cümlədən 500-dən çox xarici qonağın qeydiyyatdan keçməsi tədbirin beynəlxalq əhəmiyyətini göstərir. Dövlət başçısı bu təşəbbüsün həyata keçirilməsində Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Sivilizasiyalar Alyansı başda olmaqla, tərəfdaş təşkilatların dəstəyini yüksək qiymətləndirib.
Prezident çıxışında Azərbaycanın tarixən müxtəlif mədəniyyətlərin qovuşduğu məkan olduğunu xüsusi qeyd edib. Avropa ilə Asiyanın arasında yerləşən ölkəmiz əsrlər boyu fərqli xalqların, dinlərin və ənənələrin qarşılıqlı əlaqəsinə şərait yaradıb. Azərbaycanda formalaşmış multikulturalizm və dini-etnik dözümlülük ənənələri cəmiyyətin mühüm dəyərlərindən hesab olunur. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, ölkədə bütün etnik qrupların və dini icmaların nümayəndələri Konstitusiyaya uyğun olaraq bərabər hüquqlara malikdirlər və vahid ailə kimi yaşayırlar.
Çıxışda milli həmrəyliyin Azərbaycanın sabit inkişafında mühüm rol oynadığı bildirilib. Prezident İlham Əliyev azərbaycançılıq ideyasının ölkədə yaşayan müxtəlif xalqları birləşdirən əsas amillərdən biri olduğunu qeyd edib. Onun fikrincə, qarşılıqlı hörmət, anlaşma və birlik cəmiyyətin çətin sınaqlar qarşısında möhkəm dayanmasına imkan verir. Xüsusilə İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə müxtəlif etnik və dini mənsubiyyətə malik Azərbaycan vətəndaşlarının vahid məqsəd ətrafında birləşməsi milli birliyin təzahürü kimi qiymətləndirilib.
Dövlət başçısı beynəlxalq münaqişələrə toxunaraq müharibəyə başlamağın asan, onu başa çatdırmağın isə çətin olduğunu bildirib. O, Azərbaycanın müharibədən sonra irəli sürdüyü sülh yanaşmasının digər münaqişələrin həlli baxımından da öyrənilə biləcəyini vurğulayıb. Prezidentin fikrincə, münaqişələrin əsas səbəbləri arasında təcavüz, üstünlük iddiaları və məsuliyyətdən yayınmaq düşüncəsi dayanır. Buna görə də davamlı sülhün təmin olunması üçün beynəlxalq hüquqa hörmət, siyasi iradə və tərəflərin qarşılıqlı öhdəlikləri vacibdir.
İlham Əliyev beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların icrası məsələsinə də diqqət çəkib. O, BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistanın işğal etdiyi Azərbaycan ərazilərinin azad olunmasını tələb edən dörd qətnaməsinin uzun müddət yerinə yetirilmədiyini xatırladıb. Dövlət başçısı beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartların aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Onun mövqeyinə görə, beynəlxalq hüquq bütün dövlətlərə eyni şəkildə tətbiq edilməli, ölkələrin suverenliyinə və müstəqil seçimlərinə hörmət göstərilməlidir.
Prezident Azərbaycanın müstəqillik illərində əldə etdiyi nailiyyətlərdən də bəhs edib. O, ölkənin inkişafının Azərbaycan xalqının zəhməti və iradəsi nəticəsində mümkün olduğunu bildirib. Azərbaycanın xarici siyasətinin, iqtisadi imkanlarının, enerji və nəqliyyat sahələrindəki rolunun genişlənməsi ölkənin beynəlxalq mövqeyini gücləndirən amillər kimi diqqətə çatdırılıb. Regionda sabitliyin qorunması və əməkdaşlıq imkanlarının artırılması Azərbaycanın qarşıya qoyduğu əsas məqsədlər sırasında yer alır.
VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu bir daha göstərir ki, müasir dünyada mədəniyyətlərarası anlaşma yalnız mənəvi dəyər deyil, həm də beynəlxalq təhlükəsizliyin və davamlı inkişafın mühüm şərtidir. Müxtəlif xalqların bir-birini tanıması, fərqliliklərə hörmətlə yanaşması və ortaq problemlərin həlli üçün əməkdaşlıq etməsi qlobal çağırışların aradan qaldırılmasına kömək edə bilər.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin forumdakı çıxışı Azərbaycanın multikulturalizm ənənələrini, müstəqil xarici siyasətini və sülhün təşviqinə yönəlmiş mövqeyini ön plana çıxarıb. Bakıda keçirilən bu beynəlxalq tədbir fərqli mədəniyyətlər arasında dialoqun genişləndirilməsi, qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi və daha təhlükəsiz gələcəyin qurulması istiqamətində mühüm əhəmiyyət daşıyır