Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlər arasında əməkdaşlığın dəyəri artıq yalnız diplomatik təmasların sayı ilə ölçülmür. Əsas meyar tərəfdaşlığın iqtisadi nəticələri, qarşılıqlı etimadın səviyyəsi və uzunmüddətli strateji məqsədlərə xidmət etməsidir. Prezident İlham Əliyevin Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycana səfəri zamanı səsləndirdiyi fikirlər də məhz bu reallığın ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Xüsusilə son aylarda Avropa İttifaqının yüksək səviyyəli rəsmilərinin Azərbaycana ardıcıl səfərləri göstərir ki, tərəflər arasında dialoq yeni mərhələyə daxil olub və bu münasibətlər artıq konkret iqtisadi nəticələrə hesablanıb.

Fikrimcə, “əməkdaşlığımız müsbət mənada sürətlə inkişaf edir” ifadəsi sadəcə diplomatik nəzakət deyil. Bu, son illər formalaşan qarşılıqlı etimadın və praqmatik əməkdaşlıq modelinin nəticəsidir. İqtisadiyyatda etimad görünməyən, lakin ən qiymətli kapital hesab olunur. Çünki istənilən investor və ya beynəlxalq maliyyə qurumu üçün ən vacib məsələlərdən biri sabit və proqnozlaşdırılan tərəfdaş mühitidir. Dövlətlər arasında etibarlı münasibətlər formalaşdıqda investisiya qərarları daha inamla qəbul edilir, uzunmüddətli layihələrin maliyyələşdirilməsi asanlaşır və biznes subyektlərinin riskləri azalır.

Bu gün qlobal iqtisadiyyatda rəqabət təkcə təbii resurslar uğrunda deyil, etibarlı tərəfdaşlıq uğrunda da gedir. Bu baxımdan Azərbaycanın ardıcıl və balanslaşdırılmış xarici iqtisadi siyasəti ölkəmizin beynəlxalq etimad indeksini yüksəldən əsas amillərdən biridir. Məhz buna görə də Avropa Komissiyası ilə münasibətlərdə müşahidə olunan dinamika təsadüfi deyil, uzun illər ərzində həyata keçirilən düşünülmüş iqtisadi və siyasi strategiyanın məntiqi nəticəsidir.

Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi iqtisadi siyasət göstərir ki, ölkə beynəlxalq əməkdaşlığı yalnız xarici siyasətin elementi kimi deyil, iqtisadi inkişafın mühüm aləti kimi qiymətləndirir. Məhz buna görə də Avropa Komissiyası ilə münasibətlərin genişlənməsi iqtisadiyyatın müxtəlif istiqamətlərində yeni imkanların yaranması deməkdir. Söhbət təkcə investisiyalardan getmir. Buraya yeni texnologiyaların transferi, innovativ idarəetmə təcrübəsinin tətbiqi, istehsalın səmərəliliyinin artırılması və beynəlxalq bazarlara çıxış imkanlarının genişlənməsi də daxildir.

Bununla yanaşı, əməkdaşlığın genişlənməsi insan kapitalının inkişafı baxımından da mühüm perspektivlər açır. Avropa ilə sıx iqtisadi əlaqələr peşəkar kadr hazırlığının gücləndirilməsinə, rəqəmsal transformasiya prosesinin sürətlənməsinə və müasir idarəetmə standartlarının daha geniş tətbiqinə şərait yaradır. İqtisadi inkişaf yalnız maliyyə göstəriciləri ilə ölçülmür. Güclü iqtisadiyyatın əsasını bilikli insan resursları, innovativ yanaşma və səmərəli idarəetmə təşkil edir.

Diqqət çəkən digər məqam əməkdaşlığın qarşılıqlı maraqlar üzərində qurulmasıdır. İqtisadi tarix göstərir ki, birtərəfli üstünlük üzərində qurulan münasibətlər uzunömürlü olmur. Davamlı iqtisadi tərəfdaşlıq yalnız hər iki tərəfin qazanc əldə etdiyi şəraitdə mümkün olur. Prezident İlham Əliyevin çıxışında vurğulanan qarşılıqlı iradə də məhz bu yanaşmanı ifadə edir. Bu, Azərbaycanın öz milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, tərəfdaşları üçün də etibarlı və proqnozlaşdırılan ölkə olduğunu nümayiş etdirir.

İqtisadi baxımdan bu əməkdaşlığın mühüm nəticələrindən biri də ölkənin investisiya cəlbediciliyinin artmasıdır. Beynəlxalq maliyyə institutları və transmilli şirkətlər üçün siyasi sabitlik, institusional etibarlılıq və tərəfdaşlıq münasibətlərinin davamlılığı investisiya qərarlarında əsas amillər sırasındadır. Avropa Komissiyası ilə intensiv dialoq Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi reytinqinə və biznes mühitinə də müsbət təsir göstərən amillərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Eyni zamanda, iqtisadi əlaqələrin dərinləşməsi daxili bazarda rəqabət mühitinin sağlamlaşmasına da müsbət təsir göstərir. Xarici tərəfdaşlarla əməkdaşlıq yerli müəssisələri məhsul və xidmətlərin keyfiyyətini artırmağa, yeni texnologiyalar tətbiq etməyə və beynəlxalq standartlara uyğun fəaliyyət göstərməyə təşviq edir. Bu isə həm istehlakçılar üçün daha keyfiyyətli məhsul və xidmətlərin təqdim olunmasına, həm də ölkə iqtisadiyyatının ümumi məhsuldarlığının yüksəlməsinə şərait yaradır.

Digər tərəfdən, bu əməkdaşlıq Azərbaycanın iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi strategiyasına da uyğun gəlir. Son illərdə həyata keçirilən islahatların əsas məqsədi qeyri-neft sektorunun inkişafı, yeni istehsal sahələrinin formalaşdırılması və ixrac imkanlarının genişləndirilməsidir. Avropa bazarı ilə əlaqələrin dərinləşməsi yerli istehsalçılar üçün yeni imkanlar yaradır, rəqabət qabiliyyətinin artırılmasını stimullaşdırır və beynəlxalq keyfiyyət standartlarının tətbiqini sürətləndirir. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə iqtisadi artımın daha dayanıqlı əsaslar üzərində qurulmasına xidmət edir.

Mən hesab edirəm ki, Prezident İlham Əliyevin bu görüş zamanı səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişaf prioritetlərini də aydın şəkildə ortaya qoyur. Qlobal iqtisadiyyatda geosiyasi dəyişikliklərin sürətləndiyi bir dövrdə etibarlı tərəfdaşlıq münasibətlərinin qorunması və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin formalaşdırılması ölkənin rəqabət üstünlüyünü artıran əsas amillərdəndir. Bu baxımdan Avropa Komissiyası ilə münasibətlərin genişlənməsi təkcə bugünkü iqtisadi göstəricilərə deyil, həm də gələcək nəsillərin iqtisadi rifahına hesablanmış strateji yanaşma kimi qiymətləndirilməlidir.

İnanıram ki, qarşılıqlı hörmətə, etimada və ortaq maraqlara əsaslanan bu əməkdaşlıq modeli Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi sistemdə mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək, yeni investisiya imkanlarının yaranmasına, iqtisadi sabitliyin güclənməsinə və dayanıqlı inkişaf məqsədlərinin reallaşmasına mühüm töhfə verəcək. Davamlı iqtisadi inkişaf məhz belə strateji tərəfdaşlıqların üzərində qurulur və bu gün atılan addımlar gələcək illərdə ölkəmizin iqtisadi potensialının daha da artmasına xidmət edəcək.


Yeni Azərbaycan Partiyası Nərimanov rayon təşkilatının mühasibi
Nigar Abbaszadə