Aybəniz Tanırverdiyeva
Nərimanov rayonu 57 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi

Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətində Avropa ölkələri ilə çoxşaxəli əməkdaşlığın inkişafı mühüm yer tutur. Bu kontekstdə Mərkəzi Avropa ölkələrindən olan Slovakiya Respublikası ilə münasibətlər son illərdə keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. 2025-ci il iyulun 14-də Şuşa şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Slovakiya Respublikasının Prezidenti Peter Pelleqrinin görüşü və birgə bəyanatı bu münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldiyini bir daha təsdiqlədi. Qeyd olunan bəyanat təkcə ikitərəfli siyasi dialoqun deyil, həm də iqtisadi, energetik və humanitar sahələrdə praktiki əməkdaşlığın dərinləşməsinin göstəricisidir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında qeyd edildiyi kimi, iki ölkə arasında siyasi təmaslar müntəzəm xarakter alır. Qarşılıqlı rəsmi səfərlər bu əlaqələrin dinamikliyini əyani şəkildə nümayiş etdirir. Belə ki, 2024-cü ilin sonunda Azərbaycan Prezidentinin Slovakiyaya rəsmi səfəri, eləcə də 2025-ci ilin iyulunda Slovakiya Prezidentinin Azərbaycana, o cümlədən Qarabağ bölgəsinə səfəri münasibətlərin yüksək səviyyədə olduğunu göstərir.
Əsas hüquqi baza 2024-cü ildə imzalanmış "Azərbaycan Respublikası və Slovakiya Respublikası arasında strateji tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamə"dir. Bəyanatda vurğulandığı kimi, bu sənədin icrası artıq göz önündədir. Güclü siyasi iradə sayəsində tərəflər birgə layihələrin həyata keçirilməsi istiqamətində fəal addımlar atırlar. Prezident Əliyev qeyd etdi ki, nümayəndə heyətlərinin geniş tərkibi əməkdaşlığın nə qədər çoxsahəli olduğunu göstərir.
Qeyd etmək lazımdır ki, Prezident Peter Pelleqrini Azərbaycana ilk dəfə səfər etmir. O, hələ əvvəlki vəzifələrində - parlamentin sədri və Baş nazir kimi də ölkəmizdə olmuş, COP29 beynəlxalq iqlim konfransında iştirak etmişdir. Bu fakt tərəflər arasında etimadın və davamlılığın göstəricisidir.
Şuşa bəyanatında ikitərəfli gündəliyin kifayət qədər geniş olduğu vurğulandı. İqtisadi-ticari əlaqələr, energetika sahəsində əməkdaşlıq, hərbi-texniki sahə prioritet istiqamətlər kimi müəyyən edildi.
Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyində rolunun artması, Avropanın enerji şaxələndirilməsi siyasəti fonunda Slovakiya ilə bu sahədə əməkdaşlıq perspektivləri genişdir. Eyni zamanda hərbi-texniki sahədə təcrübə mübadiləsi və birgə layihələr iki ölkənin müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsinə xidmət edir. Bəyanatda qeyd olunduğu kimi, nümayəndə heyətlərinin üzvləri daim təmasdadır və konkret məsələlər üzərində işləyirlər. Bu isə siyasi bəyanatların praktiki nəticələrlə müşayiət olunduğunu göstərir.
Şuşa bəyanatının ən mühüm məqamlarından biri Slovakiyanın Qarabağın bərpasında fəal iştirakıdır. Prezident Əliyev xüsusi olaraq qeyd etdi ki, Ağdam rayonunun Baş Qərvənd kəndində Slovakiya şirkəti "Ağıllı kənd" layihəsini icra edir. Dövlət başçılarının birgə olaraq bu layihə ilə tanış olmaları Slovakiyanın regionun postmünaqişə bərpasına verdiyi konkret töhfənin bariz nümunəsidir.
Bu amil iki cəhətdən əhəmiyyətlidir. Birincisi, Slovakiya Avropa İttifaqının üzvü kimi Qarabağın bərpasına qoşulan ilk ölkələrdəndir. İkincisi, "Ağıllı kənd" konsepsiyası müasir texnologiyaların tətbiqi ilə regionun dayanıqlı inkişafına xidmət edir. Bu, Azərbaycan-Slovakiya münasibətlərinə yeni, humanitar və texnoloji məzmun qatır.
Beləliklə, 14 iyul 2025-ci il tarixli Şuşa bəyanatı Azərbaycan-Slovakiya münasibətlərinin yeni inkişaf mərhələsini təcəssüm etdirir. Münasibətlər artıq yalnız deklarativ bəyanatlar səviyyəsində qalmır, konkret layihələrlə möhkəmlənir. Strateji tərəfdaşlıq, qarşılıqlı siyasi dəstək, iqtisadi əməkdaşlıq və Qarabağın bərpasında birgə iştirak - bütün bunlar iki ölkə arasında münasibətlərin uzunmüddətli və davamlı xarakter daşıdığını göstərir.
Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, hər iki tərəf konkret işlərin tərəfdarıdır. Bu yanaşma qarşıdakı illərdə Azərbaycan-Slovakiya əlaqələrinin daha da dərinləşəcəyinə əsas verir.