Şəfiqə Qədirova
YAP Nərimanov rayon təşkilatının fəal gənci

Azərbaycan iqtisadiyyatının davamlı inkişafının əsas istiqamətlərindən biri qeyri-neft sektorunun gücləndirilməsi, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və ölkənin mövcud iqtisadi potensialından daha səmərəli istifadə edilməsidir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən ardıcıl tədbirlər nəticəsində son illərdə müxtəlif sənaye sahələrinin inkişafı üçün mühüm imkanlar yaradılıb. Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair yeni Dövlət Proqramının hazırlanması da məhz bu strateji yanaşmanın mühüm tərkib hissəsidir.
Sentyabrın 22-də Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə “Azərbaycan Respublikasında 2027–2030-cu illərdə dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramı”na həsr olunmuş müşavirənin keçirilməsi bu sahənin qarşıdakı illərdə inkişafı ilə bağlı mühüm hədəflərin müəyyənləşdirilməsi baxımından diqqət çəkir. Prezident İlham Əliyev çıxışında dağ-mədən və metallurgiya sənayesini ölkə iqtisadiyyatı üçün perspektivli sahələrdən biri kimi qiymətləndirib və proqramın hazırlanması üçün bu ilin aprelində müvafiq Sərəncam imzaladığını qeyd edib.

Yeni Dövlət Proqramının əsas məqsədlərindən biri Azərbaycanın qeyri-neft sənayesində yeni istehsal imkanlarının formalaşdırılması və mineral resursların iqtisadi dövriyyəyə daha səmərəli şəkildə cəlb edilməsidir. Proqramın 2027–2030-cu illərdə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur və bu dövr ərzində sektora ümumilikdə 5,3 milyard manat investisiyanın yatırılması planlaşdırılır. Bu vəsaitin 1,1 milyard manatının dövlət büdcəsi, 2,2 milyard manatının dövlət müəssisələrinin vəsaiti, 2 milyard manatının isə özəl vəsait hesabına formalaşdırılması nəzərdə tutulur. Beləliklə, investisiyaların təxminən 80 faizinin qeyri-büdcə mənbələrindən cəlb edilməsi planlaşdırılır.

Bu göstəricilər dövlətin sənaye siyasətində investisiya fəallığının və özəl sektorun iştirakının genişləndirilməsinə verilən əhəmiyyəti nümayiş etdirir. Eyni zamanda, böyük həcmli investisiya layihələrinin reallaşdırılması yeni istehsal güclərinin yaradılmasına, mövcud müəssisələrin inkişaf etdirilməsinə və sənayenin müxtəlif sahələri arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə şərait yaradacaq.
Dövlət Proqramının qarşıya qoyduğu hədəflər də kifayət qədər genişdir. 2030-cu ilədək dağ-mədən və metallurgiya sektorunun ümumi daxili məhsula töhfəsinin 700 milyon manatdan 1,8 milyard manata, illik ixrac potensialının isə 1,3 milyard manatdan 3,4 milyard manata çatdırılması nəzərdə tutulur. Bu göstəricilər sektorun iqtisadiyyatdakı rolunun əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirilməsinin planlaşdırıldığını göstərir.
Burada əsas diqqət yalnız xammal hasilatına deyil, xammalın emalına və daha yüksək əlavə dəyər yaradan məhsulların istehsalına yönəldilir. Bu yanaşma ölkənin sənaye potensialının gücləndirilməsi ilə yanaşı, ixrac məhsullarının çeşidinin artırılmasına da imkan verə bilər.

Prezident İlham Əliyevin müşavirədə vurğuladığı kimi, yeni proqram regionların sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı gündəliyi də əks etdirir. Azərbaycanın regionlarında son illər ərzində yaradılmış infrastruktur və iqtisadi imkanlar yeni sənaye layihələrinin həyata keçirilməsi üçün mühüm baza formalaşdırır.

Beləliklə, 2027–2030-cu illəri əhatə edən Dövlət Proqramı dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafını sistemli şəkildə təmin etməklə Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsi istiqamətində mühüm addımdır. Böyük həcmli investisiyalar, yeni istehsal güclərinin yaradılması, ixrac imkanlarının artırılması və mineral resurslardan daha səmərəli istifadə edilməsi ölkənin sənaye potensialının gücləndirilməsi üçün yeni imkanlar yaradır.

Proqramın ardıcıl icrası nəticəsində dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin iqtisadiyyatda çəkisinin artması, yeni dəyər zəncirlərinin formalaşması və qeyri-neft sektorunun daha da şaxələndirilməsi istiqamətində mühüm nəticələrin əldə edilməsi nəzərdə tutulur. Dövlət Proqramının təsdiq edilməsi isə qarşıdakı illərdə bu sahədə həyata keçiriləcək tədbirlərin vahid strateji çərçivədə reallaşdırılmasına imkan verir.