Türk Dövlətləri Təşkilatı müasir dövrdə türk dövlətləri arasında siyasi, iqtisadi, mədəni və humanitar əlaqələrin inkişaf etdirilməsi ilə yanaşı, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi baxımından da mühüm platformaya çevrilib. Təşkilata üzv dövlətlər arasında mövcud olan tarixi və mədəni bağlar qarşılıqlı münasibətlərin daha da dərinləşdirilməsi üçün əlverişli zəmin yaradır.
Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşü bu əməkdaşlığın əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirib. Dövlətimizin başçısı görüş zamanı TDT-nin beynəlxalq arenadakı mövqeyinin möhkəmləndirilməsi, təhlükəsizlik sahəsində əlaqələrin genişləndirilməsi və təşkilatın malik olduğu potensialdan daha səmərəli istifadə olunması ilə bağlı mühüm fikirlər səsləndirib.
Görüşün TDT Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin Beşinci Toplantısı çərçivəsində keçirilməsi də təhlükəsizlik məsələlərinin təşkilatın gündəliyində xüsusi yer tutduğunu göstərir. Belə platformalar üzv dövlətlərin qarşılaşdığı ümumi çağırışların müzakirəsinə və birgə fəaliyyət imkanlarının müəyyənləşdirilməsinə şərait yaradır.
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində təhlükəsizlik məsələləri getdikcə daha geniş məzmun kəsb edir. Ənənəvi təhlükələrlə yanaşı, terrorçuluq, transmilli cinayətkarlıq, kibertəhdidlər, qeyri-sabitlik ocaqları və digər yeni çağırışlar dövlətlərin təhlükəsizlik siyasətinə birbaşa təsir göstərir. Belə bir şəraitdə dövlətlər arasında qarşılıqlı məlumat və təcrübə mübadiləsinin gücləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında da təhlükəsizlik qurumları arasında koordinasiyanın gücləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Xüsusilə operativ məlumat mübadiləsinin inkişaf etdirilməsi, mövcud təhdidlərə qarşı birgə fəaliyyətin genişləndirilməsi və mümkün risklərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın əsas istiqamətləri kimi diqqətə çatdırılıb.
Təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın mühüm üstünlüklərindən biri də üzv dövlətlərin təcrübələrindən qarşılıqlı şəkildə faydalanmaq imkanının yaranmasıdır. Müxtəlif ölkələrin aidiyyəti qurumları arasında keçirilən görüşlər və fikir mübadilələri yeni yanaşmaların öyrənilməsinə, mövcud mexanizmlərin təkmilləşdirilməsinə və ümumi təhlükəsizlik məsələlərinə daha əlaqələndirilmiş şəkildə yanaşılmasına imkan verir.
TDT Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin mütəmadi toplantılarının keçirilməsi də bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Beşinci Toplantının Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinə verdiyi önəmin göstəricisidir. Bu cür tədbirlər yalnız mövcud problemlərin müzakirəsi deyil, həm də gələcək əməkdaşlığın istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Prezident İlham Əliyev görüşdə TDT-nin beynəlxalq mövqeyinin daha da möhkəmləndirilməsi məsələsinə də diqqət çəkib. Təşkilatın geniş siyasi, iqtisadi və coğrafi potensialı onun beynəlxalq məsələlərdə daha fəal rol oynaması üçün imkanlar yaradır. Beynəlxalq təhlükəsizlik, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat bağlantıları və ticarət kimi istiqamətlərdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi TDT-nin beynəlxalq gündəlikdə rolunun artmasına xidmət edə bilər.
Azərbaycanın TDT çərçivəsində fəal iştirakı və irəli sürdüyü təşəbbüslər təşkilatın inkişafında mühüm yer tutur. Ölkəmiz müxtəlif istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsini, üzv dövlətlər arasında əlaqələrin daha da intensivləşdirilməsini və TDT-nin beynəlxalq nüfuzunun artırılmasını dəstəkləyir.
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə qeyri-rəsmi Zirvə görüşlərinin keçirilməsinə başlanılması da üzv dövlətlər arasında siyasi dialoqun daha sıx xarakter almasına imkan yaradıb. Dövlət başçıları səviyyəsində mütəmadi təmasların artırılması ortaq məsələlərin müzakirəsi və ümumi mövqelərin formalaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir.
Türk Dövlətləri Təşkilatının gücünü şərtləndirən əsas amillərdən biri üzv dövlətlər arasında mövcud olan tarixi, mədəni və mənəvi yaxınlıqdır. Bu ortaq dəyərlər yalnız humanitar əlaqələrin inkişafına deyil, siyasi və təhlükəsizlik sahələrində qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsinə də mühüm zəmin yaradır.
Eyni zamanda, TDT ölkələrinin yerləşdiyi coğrafiyanın strateji əhəmiyyəti təşkilatın beynəlxalq proseslərdə rolunu daha da artırır. Şərqlə Qərbi birləşdirən nəqliyyat marşrutları, enerji resursları və regional əməkdaşlıq imkanları türk dövlətlərinin qarşılıqlı fəaliyyətinin əhəmiyyətini artıran amillərdəndir. Bu potensialın birgə şəkildə və səmərəli istifadəsi təşkilatın beynəlxalq mövqeyinin daha da güclənməsinə şərait yarada bilər.
Təhlükəsizlik və sabitliyin təmin olunması isə bütün bu imkanların reallaşdırılması üçün mühüm şərtdir. Davamlı iqtisadi inkişaf, investisiyaların cəlb edilməsi, nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsi və dövlətlərarası əlaqələrin genişləndirilməsi üçün təhlükəsiz mühitin mövcudluğu vacibdir. Bu baxımdan TDT çərçivəsində təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi digər istiqamətlərdə əldə olunan nailiyyətlərin də davamlılığına xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşdəki çıxışı TDT-nin qarşısında duran əsas vəzifələrin və mövcud imkanların aydın şəkildə ortaya qoyulması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çıxışda təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, operativ məlumat mübadiləsinin gücləndirilməsi, mümkün təhdidlərin qabaqcadan müəyyənləşdirilməsi və qarşısının alınması kimi mühüm məsələlər diqqət mərkəzində olub.
Bu gün TDT yalnız ortaq tarixi və mədəni dəyərləri bölüşən dövlətləri bir araya gətirən təşkilat deyil, həm də müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın inkişaf etdirildiyi mühüm beynəlxalq platformadır. Təşkilatın malik olduğu siyasi, iqtisadi, enerji və nəqliyyat potensialı onun beynəlxalq arenadakı mövqeyinin daha da möhkəmləndirilməsi üçün geniş imkanlar yaradır.
Mən düşünürəm ki, təhlükəsizlik sahəsində qarşılıqlı etimadın və koordinasiyanın gücləndirilməsi Türk Dövlətləri Təşkilatının gələcək inkişafında mühüm rol oynayacaq. Üzv dövlətlərin ümumi maraqlar ətrafında daha sıx əməkdaşlıq etməsi, təcrübə və məlumat mübadiləsini genişləndirməsi həm regional sabitliyə, həm də TDT-nin beynəlxalq nüfuzunun artmasına töhfə verə bilər.
Prezident İlham Əliyevin görüşdə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinə verdiyi əhəmiyyəti bir daha nümayiş etdirir. Qarşılıqlı hörmət, etimad və həmrəylik prinsiplərinə əsaslanan əməkdaşlığın davam etdirilməsi TDT-nin qarşıdakı dövrdə daha da güclənməsi üçün mühüm əsas yaradır.
Nigar Abbaszadə,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının mühasibi