İyul və avqust ayları İrəvan üçün həlledici dövrdür. Bu müddət ərzində Ermənistan rəhbərliyi Azərbaycanla böyük sazişini imzalamaq üçün əməli addımlar atmalıdır. Rəsmi Bakının sülh gündəliyi və şərtləri dəyişməz qalır.

İlk növbədə İrəvan Bakı və Ankaraya qarşı ərazi iddialarından əl çəkməlidir. Bundan sonra Ermənistan öz konstitusiyasını dəyişməli, yeniləməlidir. Ermənistan öz ana qanununda Azərbaycan və Türkiyəyə qarşı ərazi iddialarından əl çəkdiyini de-yure formada nümayiş etdirməlidir. Bəli, indi regionda vəziyyət dəyişib. Hərbi və diplomatik güc Azərbaycanın tərəfindədir.

Ermənistan Naxçıvanın blokadasına son qoymalıdır. Bundan başqa, işğal altında saxladığı dörd kəndi də Azərbaycana geri verməlidir. Artıq bu mərhələ bitdikdən sonra sülh müqaviləsi imzalana bilər. Hələlik bu istiqamətdə Ermənistan tərəfindən hər hansı aktivlik müşahidə olunmur. İrəvan yenə də silahlanmağa, SOROS-un və Fransadakı “xoruzlarının” siyasi dəstəyinə, eləcə də Hindistanla İranın hərbi yardımlarına bel bağlayaraq regiona yeni təhdid formalaşdırmaq haqqında düşünür.

Əgər Paşinyan hakimiyyəti Bakının tələblərini yerinə yetirməsə, o zaman COP-29 tədbirindən sonra, daha dəqiq desək, bu ilin noyabrından sonrakı mərhələdə regionda vəziyyət yenidən dəyişəcək. Ermənistan yenə də özü özünü dalana dirəyəcək. Artıq Bakının səbr kasası daşmaq üzrədir. Biz Ermənistanın prosesi “əlavə vaxta” aparmaq cəhdlərinə, zaman qazanmaq üçün əl atdığı hilələlərə göz yummayacağıq.

Çox güman ki, İrəvanda da hadisələrin bu cür sseneri ilə inkişaf etmə ehtimalını hesablayırlar. Bundan ən çox narahat olan isə ABŞ-dır. Məhz Bayramov-Mirzəyan görüşünün ABŞ-da, Blinkenin iştirakı ilə gerçəkləşməsi də buna hesablanıb. Azərbaycanın sülh isəklərini təqdir edən Qərb diplomatiyası çox güman ki, Ermənistana yenə də qulaqburması verəcək.

Ən əsası, ABŞ diplomatiyası Ermənistan tərəfinə başa salacaq ki, bu dəfə heç Qərb də İrəvanın qapı arasındakı quyruğunu oradan çəkib çıxara bilməyəcək.

ABŞ həm də bu təşəbbüsü Rusiya amilini nəzərə alaraq ələ almaq istəyir. Sülhün əldə olunmamasını bu gün yeganə istəməyən güc Rusiyadır.

Ona görə də Qərb Cənubi Qafqaza qalıcı sülhün gəlməsi üçün tələsir.

Sona Əliyeva
V çağırış Milli Məclisin deputatı