Hazırda Ermənistanda kilsə ilə hökumət üz-üzə dayanıb. Görünən odur ki, bu savaş hansısa tərəfin sonunu gətirəcək. Amma bu dəfə İkinci Qaregin daha şanssız görünür.

Səbəbi isə sadədir, qara keşişi İrəvanda nüfuzu zəifləməkdə olan Kreml maliyyələşdirir. Həm də Qareginə digər sahələrdə donorluq edilir. Paşinyanın arxasında isə SOROS və ABŞ kəşfiyyatı dayanmaqdır. Nikol Vovayeviç əlindəki bütün imkanları “keşiş əməliyyatı” üçün səfərbər edib.

Nikol Paşinyan hakimiyyəti Ermənistanda rəsmi hökumət qurumu kimi tanınsa da, erməni apostal kilsəsi dövlət içində bir “dövlətdir”. Bu, ötən sərin doxsanıncı illərindən belədir. Hətta Sarkisyanı devirib Paşinyanı kürsüyə çıxaran da elə erməni kilsəsi idi. Daha doğrusu, küçə hərəkatının nöqtəsini qarasaqqallı keşişlər qoymuşdu.

Kilsənin böyük iqtisadi gücü, xaricdə kifayət qədər güclü dayaqları var. Ona görə də Ermənistanın siyasi hakimiyyəti hər zaman kilsə ilə münasibətdə çox ehtiyatlı davranır.

Buna baxmayaraq, baş nazir Paşinyan siyasi hakimiyyətə gəlişiylə hökumətlə kilsə arasında dərin bir uçurum yarandı. Paşinyan açıq şəkildə bəyan etdi ki, kilsə erməni cəmiyyətinin bətnindəki qarayaradır.

Ekspertlər hesab edirlər ki, bu fikirlər II Qaregin başda olmaqla bütün kilsə əhlinin qəzəbinə səbəb oldu. Kilsə Paşinyana qarşı yeni bir cəbhə açdı. Bu cəbhədə həmlələr zaman-zaman güclənsə də indiki qədər pik həddə çatmayıb. II Qareginin maliyyə vəziyyəti də olduqca yüksək səviyyədədir. Belə ki, beynəlxalq araşdırmaların nəticəsində, onun hesabından 111 milyon dollar tapılıb.

Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan bütün ermənilərin katolikosu II Qaregini xəyanətdə ittiham edir. O, katolikosun Tanrını da aldatdığını bildirib. Baş nazir düşünür ki, bəzi evli keşişlər öz rəhbərlərinin göstərişi və məcburiyyəti ilə dünən verdiyim bəyanatımı mübahisələndirməyə cəhd edirlər. Paşinyan da haqlı olaraq sual edir ki, “Niyə zinakar bir “subay keşiş” (II Qaregin) sizə hökmranlıq və rəhbərlik etməlidir?”.

Ermənistanın Konstantinopol Patriarxlığı və bəzi xarici kilsə dairələri də məsələyə münasibət bildirərək Paşinyanın bəyanatlarını “təxribatçı” və “siyasi motivli” adlandırıblar. Onlar bildiriblər ki, dövlət başçısının kilsə işlərinə bu cür müdaxiləsi qəbuledilməzdir. Bir sözlə, hazırda İrəvanda ara qarışıb, məzhəb də itib.

Ermənistanda təkcə katolikoslar deyil, ali ruhanilərin digər nümayəndələri də gözəl yaşayırlar. Belə ki, 2011-ci ildə Ararat Yeparxiyasının arxiyepiskopu, II Qareginin yaxın dostu Navasard Kçoyan xaç oğlundan hədiyyə olaraq təxminən 200 min dollar dəyərində “Bentley Continental Flying Spur” alması ilə gündəmə gəlib. Ona görə də Paşinyanın işi olduqca çətindir.

Beynəlxalq Respublika İnstitutunun 2024-cü ilin payızında dərc etdiyi sorğular isə bir qədər fərqli mənzərə nümayiş etdirirdi. Respondentlərin 48%-i bir qurum olaraq kilsədən tam və ya qismən razı, 47%-i isə narazılıq ifadə edib (2019-cu ilin oktyabrında bu nisbət 74%-dən 21%-ə qədər idi).

Beləliklə, öz işindən razılıq baxımından kilsə silahlı qüvvələrdən, polisdən, regional və yerli hakimiyyət orqanlarından geridə olsa da, baş nazir aparatını, nazirlikləri, məhkəmələri və parlamenti qabaqlayır. İndi vəziyyət bir qədər fərqlidir və bütün saatlar baş nazir Paşinyanın və müharibə istəməyən əhalinin xeyrinə işləyir.

Sona Əliyeva
V çağırış Milli Məclisin deputatı
Onews.az