Şamilli Turabəxanım,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının gənc fəalı

​Azərbaycan və Özbəkistan münasibətlərinə nəzər saldıqda adamın diqqətini dərhal çəkən ilk məqam məhz xalqlarımızı bir-birinə bağlayan dərin köklər, ortaq tarix, dil, mədəniyyət və mənəvi dəyərlərdir. Eyni kökdən gələn, oxşar adət-ənənələri və bənzər tarixi yaddaşı paylaşan hər iki ölkə bu gün yalnız kağız üzərində deyil, əməldə də bir-birinə tam etibar edən strateji tərəfdaşlar kimi çıxış edir. Məncə, son illərdə bu qardaşlıq bağlarının daha da möhkəmlənməsi, əməkdaşlığın demək olar ki, bütün həyati sahələri əhatə etməsi doğrudan da böyük qürurverici haldır.
​Dövlət başçımızın – Prezident İlham Əliyevin Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi müsahibədə də bu münasibətlərin hazırkı mənzərəsi və gələcək perspektivləri çox geniş şəkildə təhlil olunur. Oradan da aydın görünür ki, artıq əlaqələrimiz ənənəvi siyasi və diplomatik çərçivələrdən çox-çox irəli gedib. İqtisadiyyat, investisiyalar, energetika, nəqliyyat, təhsil, media, mədəniyyət və humanitar istiqamətlərdə reallaşan real layihələr bu tərəfdaşlığa tamamilə yeni, dinamik bir nəfəs gətirir.
​Siyasi dialoq və qarşılıqlı etimad təməl daşıdır
​Təbii ki, hər hansı güclü əməkdaşlığın arxasında möhkəm siyasi dialoq dayanır. Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında bu dialoq həmişə ən yüksək səviyyədə olub və bu amil digər bütün sahələrdəki uğurlarımıza birbaşa yaşıl işıq yandırır. Xüsusilə son onillikdə dövlət başçılarının qarşılıqlı səfərlərinin intensiv xarakter alması əlaqələrimizin inkişafında həlledici rol oynayıb. Cənab İlham Əliyevin Özbəkistana səfərləri, Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin Azərbaycana rəsmi səfərləri və hər bir görüşdəki səmimi ab-hava ölkələrimiz arasındakı etimadın dərinliyini nümayiş etdirir.
​Məncə, burada ən dəyərli nüans odur ki, bu münasibətlər soyuq protokollardan ibarət deyil. Liderlərimizin arasındakı səmimi dostluq abu-havası birbaşa iki xalqın bir-birinə olan sevgisinə və yaxınlığına təsir göstərir. Bu gün Özbəkistanda Azərbaycana, Azərbaycanda isə Özbəkistana olan isti münasibəti hər addımda hiss etmək mümkündür.
​Məsələn, 2024-cü ilin avqustunda Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri, ardınca 2025-ci ilin iyulunda Özbəkistan Prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri bu siyasi xəttin nə qədər ardıcıl olduğunu sübut edir. Bu səfərlər zamanı imzalanan rəsmi sənədlər isə gələcək fəaliyyətimiz üçün etibarlı hüquqi baza yaradır.
​Strateji tərəfdaşlıq yeni mərhələyə yüksəlir
​Münasibətlərimizin keyfiyyətcə yeni müstəviyə keçməsində 2023-cü ilin avqustunda təsis edilən Azərbaycan-Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şurası müstəsna rol oynadı. Bu mexanizm uzunmüddətli hədəflərimizi müəyyənləşdirmək, yeni təşəbbüsləri müzakirə etmək və qurumlararası fəaliyyəti əlaqələndirmək üçün əsl strateji platformadır.
​Bugünkü reallıq onu göstərir ki, həm Bakı, həm də Daşkənd gələcəklə bağlı strateji məsələlərdə bir-birinin mövqeyini həmişə uca tutur. Münasibətlərin bu səviyyəyə çatması tək iki ölkə üçün deyil, bütün Türk dünyası üçün böyük strateji əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə 2024-cü ildə imzalanmış “Strateji tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi haqqında Bəyannamə” və “Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə” gələcək addımlarımızı daha sistemli şəkildə planlaşdırmağa imkan verir.
​İqtisadi-ticari əlaqələr və investisiya mühiti
​Son illərdə iqtisadi müstəvidə də sürətli inkişafın şahidiyik. Ticarət dövriyyəmizin ilbəil artması bu əməkdaşlığın kağız üzərində qalmadığının, real iqtisadi nəticələr verdiyinin sübutudur. Ötən dövrlərlə müqayisədə ticarət həcminin 795 milyon dollara çatması, eləcə də 2026-cı ilin ilk aylarında bu artım dinamikasının qorunması əlaqələrimizin dayanıqlılığından xəbər verir.
​Bu prosesdə ümumi kapitalı 500 milyon ABŞ dolları olan Azərbaycan-Özbəkistan İnvestisiya Şirkətinin fəaliyyəti xüsusi qeyd olunmalıdır. Məncə, belə ortaq qurumlar sayəsində dövlətlərarası əməkdaşlıq birbaşa biznes və sahibkarlıq mühitinə daşınır, real iqtisadiyyatda yeni dəyərlər yaradır. Eyni zamanda, Azərbaycanda Özbəkistan kapitalı ilə işləyən kommersiya qurumlarının çoxalması iki ölkənin iş adamlarının bir-birinə olan inamının nəticəsidir.
​Energetika, yaşıl enerji və nəqliyyat-tranzit xətti
​Energetika sektoru bu gün əməkdaşlığımızın başqa bir mühüm sütunudur. Özbəkistanın neft-qaz sektorunda Azərbaycan şirkətlərinin, xüsusilə SOCAR ilə “Uzbekneftegaz” qurumunun birgə layihələri əməli nəticələr verir. Eyni zamanda, “Azəriqaz”ın Özbəkistanda istehsal olunan yüksəktexnologiyalı polietilen məhsullarının ixracında yaxından iştirak etməsi sənaye sahəsində inteqrasiyamızı gücləndirir.
​Digər tərəfdən, qlobal əhəmiyyət daşıyan yaşıl enerji sahəsində Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistanın birgə səyləri Xəzər dənizi ilə Mərkəzi Asiyanın enerji potensialını birləşdirir ki, bu da regionun enerji xəritəsini kökündən dəyişdirəcək gücdədir.
​Nəqliyyat və logistika sahəsində isə Orta Dəhliz ölkələrimizin coğrafi üstünlüklərini birləşdirən əsas arteriyaya çevrilib. Özbəkistanın Azərbaycan ərazisindən keçməklə Avropa bazarlarına, bizim isə Mərkəzi Asiyaya rahat çıxış əldə etməyimiz tranzit daşımalarının həcmini durmadan artırır və iqtisadi faydamızı gücləndirir.
​Humanitar bağlar, mədəniyyət və gənclər üçün imkanlar
​Bütün bu iqtisadi və siyasi uğurların arxasında isə xalqlarımızın mənəvi yaxınlığı dayanır. Daşkənddə və Bakıda növbə ilə keçirilən Mədəniyyət Günləri, “Şuşa Günləri” çərçivəsində özbək qardaşlarımızın iştirakı, eləcə də Nizami Gəncəvi irsinin Özbəkistanda sevilməsi ortaq mədəniyyətimizin zənginliyini göstərir.
​Xüsusilə təhsil sahəsindəki əlaqələrə toxunmaq yerinə düşər. 2025-2026-cı tədris ili çərçivəsində Özbəkistanda 67 Azərbaycan vətəndaşının, Azərbaycanda isə 176 Özbəkistan vətəndaşının təhsil alması gələcək üçün çox qiymətli rəqəmdir. Mən bir gənc olaraq əminəm ki, başqa ölkədə təhsil alan tələbələr yalnız peşəkar bilik yox, həm də iki ölkə arasında gələcəyin sarsılmaz körpü rolunu qazanırlar.
​Media, TDT və regional inteqrasiya
​İnformasiya dövründə media sahəsində qurulan əməkdaşlıq da xüsusi çəkiyə malikdir. Ötən illərdə Daşkənddə və Bakıda baş tutan Azərbaycan-Özbəkistan Media Forumları, QHT-lərarası əlaqələr cəmiyyətlərin bir-birini daha obyektiv və yaxından tanımasına xidmət edir.
​İkitərəfli müstəvidən əlavə, həm Azərbaycan, həm də Özbəkistan Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) fəal üzvləri kimi Türk dünyasının birliyi uğrunda birgə addımlayırlar. Eyni zamanda, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşlərində fəal iştirakı, məşhur “C5” formatının “C6” formatına genişlənməsində ölkəmizin rolu regional inteqrasiyamızın bariz nümunəsidir.
​Gələcəyə baxış və gənclərin məsuliyyəti
​Bir sözlə, bu gün siyasi dialoqdan tutmuş iqtisadiyyata, yaşıl enerjidən təhsilə qədər hər sahədə nümunəvi bir əməkdaşlıq sistemi formalaşıb. Bu tərəfdaşlıq təkcə bu günün maraqlarına deyil, həm də gələcəyin uzaqgörən hədəflərinə hesablanıb.
​Mən bir gənc olaraq qəti şəkildə düşünürəm ki, Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin gələcəyi ilk növbədə biz gənclərin bu əlaqələrə nə qədər sahib çıxacağımızdan asılıdır. Bu gün əldə etdiyimiz dostluqlar və qurduğumuz bağlar sabah bu qardaşlığı daha da irəli aparacaq yeni nəslin formalaşmasına xidmət edir. Ortaq tariximiz və mənəvi dəyərlərimiz üzərində ucalan bu dostluq zaman keçdikcə daha da güclənəcək və hər iki xalq üçün yeni uğur səhifələri açacaq.