Mayın 22 - də Tacikistan prezidenti İmaməli Rəhmon Azərbaycana səfərə gəldi. Tacikistan Azərbaycan üçün mühüm əhəmiyyətli ölkədir. Hələ sovet hökuməti dövründə iki ölkənin sıx iqtisadi bağlılığı olmuşdur. Tacikistan iqdisadiyyatında Azərbaycanın payı yüksəkdir. Ölkədə xeyli sayda azərbaycanlı iş adamı var, Azərbaycan şirkətləri Tacikistanda fəaliyyət göstərir.

Bu ölkə Mərkəzi Asiyanın ən zəif iqdisadiyyat malik, eyni zamanda ən güclü potensiala malik ölkəsidir. Tacikistanda çox zəngin qızıl, gümüş və antimon yataqları var. Bölgədə ən böyük gümüş yatağı məhz bu ərazidə - Suğd əyalətində yerləşir. Bundan başqa Tacikistanda stomtium, civə, qurğuşun, sink, floraspar və civə istehsal edir. Sovet dövründə istehsal edilən uranium isə artıq istehsal edilə bilmir.

Tacik hökumətinin buna iqtisadi gücü çatmır. Ölkədə kənd təsərrüfatı olduqca zəif inkişaf edib, çünki əkinə yararlı torpaqlar çox azdır. Tacikistan səhralıqlardan və qayalıqlardan ibarətdir. Mayın 23 - də 2 ölkənin dövlət başçısı - İlham Əliyev və İmaməli Rəhmon arasında imzalanan strateji tərəfdaşlıq müqaviləsi ilə Tacikistanda Azərbaycanın strateji tərəfdaşları sırasına qoşuldu. Hazırda Türk Dövlətlər Təşkilatının əhəmiyyəti artmaqdadır.

Azərbaycan Mərkəzi Asiyanın digər ölkələri bu təskilat çərçivəsində əməkdaşlıq edir. Tacikistan bu əməkdaşlıq mühitindən kənarda qalmamalı idi. Çünki 2 ölkə arasında həm güclü tarixi bağlılıq, həm də çox illərə dayanan iqdisasi əlaqələr var. İki ölkə arasında bir sıra sənədlər - o cümlədən Azərbaycana Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi ilə Tacikistanın Sənaye və yeni texnologiyalar Nazirliyi arasında anlaşma memorandumu, Azərbaycan Ədliyyə Nazirliyi və Tacikistan Hökuməti Yanında İcra Xidməti ilə " məhkəmə aktlarının və digər orqanların icrası sahəsində " əməkdaşlıq haqqında, Azərbaycan Ekologiya və Təbii Sərvəətlər Nazirliyi ilə Tacikistan Hökuməti Yanımda Ətraf Mühitin Mühafizəsi Komitəsi arasında " ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində " əməkdaşlıq haqqında , Azərbaycan İqdisadiyyat Nazirliyi ilə Tacikistanın İqdisadi inkişaf və ticarət Nazirliti arasında " sənaye mülkiyyətinin mühafizəsi ", həmçinin " rəqəmsal ticarət sahəsində ", Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi ilə Tacikistan Daxili İşlər Nazirliyi arasında " miqrasiya sahəsində əməkdaşlıq " haqqında, Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi ilə Tacikistanın Xarici İşlər Nazirliyi arasında " informasiyanın texniki mühafizəsi sahəsində " əməkdaşlıq haqqında saziş bağlandı. Tacikistan artıq 11 ildir ki, Ümumdünya Ticarət Təşkilatının üzvüdür.

Azərbaycan və Tacikistan strateji tərəfdaşlığı, əlaqələrin daha da güclənməsinə xidmət edəcək. Tacikistan iqdisadiyyatında Azərbaycanın payını artıracaq. Tacikistan son dövrlərdə sənayə sahəsində xüsusi önəm verir. Ölkədə enerji və rabitə sahəsində müsbət göstəricilər əldə edilir. Azərbaycanın da bu işdə uğurları göz qabağındadır. İki ölkənin müvafiq nazirlikləri arasında imzalanan əməkdaşlıq sazişi müsbət təcrübələrin qarşılıqlı şəkildə öyrənilməsinə xidmət edəcəkdir.

Ədliyyə qurumları arasında imzalan müqavilə sənədləşmə prossesinin xeyli asanlaşmasına xidmət edəcək ki, bu Tacikistanda yaşayan, həmçinin gələcəkdə ora gedəcək və biznes lahiyyələrində iştirak edəcək vətəndaşlarımız üçün son dərəcə əhəmiyyətlidir. Tacikistanın meşə təsərrüfatı son dərəcə zəif inkişaf edib. Həmçinin ölkədə sənaye strukturları yaradıldıqca ekoloji tarazlığın pozulması hallarını da rast gəlinir. Tacikistanda bir müddətdir ki, hətta Ekologiya Nazirliyinin yaradılması haqqında müzakirələr də gedir. Rəsmi Düşənbə bu sahədə Azərbaycanın təcrübəsindən faydalana bilər. COP 29 - un bu ilki ev sahibi və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə dünyaya nümunə olacaq tərzdə meşə təsərrüfatını bərpa edən, həmçinin yaşayış massivlərində ekotəmizliyə xüsusi önəm verən Azərbaycan bu işdə Tacikistana böyük köməklik göstərə bilər.

Həmçinin prezident İlham Əliyevin Tacikistan prezidenti İmaməli Rəhmonu COP 29 tədbirinə dəvət etməsi də Azərbaycan üçün Tacikistanın önəmindən xəbər verirdi. Azərbaycan və Tacikistanın İqdisadiyyat Nazirlikləri arasındakı müqavilə həm Tacikistan iqdisadiyyatında Azərbaycan üçün yeni üfüqlər açacaq, sənaye infraksturunda ölkəmizin də iştirakını təmin edəcək önəmli bir razılaşma idi.

Tacikistanın zəngin yataqları var. Ancaq bunları işləmək üçün həm təcrübəsi, həm də imkanları bir qədər məhduddur. Azərbaycan bu məsələdə təcrübəsi və imkanları ilə Tacikistanla olduqca səmərəli əməkdaşlıq mühiti qura bilər. Həmçinin rəqəmsal ticarət sahəsində yüksək səviyyəli əməkdaşlıq üçün şərait var. Hazırda dünyada ticarətin bu sahəsi yüksək səviyyədə inkişaf edir. Buna görə də ölkəmizin rəqəmsal ticarət sahəsində dünya dövlətləri əməkdaşlığı genişləndirməsi günün tələbidir. Miqrasiya sahəsindəki əməkdaşlıq Tacikistanda yaşayan və səfər edən Azərbaycan vətəndaşları üçün rahatlığın təmin edilməsi baxımından önəmlidir.

Azərbaycan icması Tacikistanın ictimai həyatında aktiv iştirak edir. Düşünbə şəhəri və ətrafında, həmçinin dağlıq ərazilərdə yerləşən sənaye bölgəsinde həmyerlilərimiz iqdisadi mövqeyinin güclənməsinə xidmət edəcəkdir. İmaməli Rəhmon və nümayəndə heyətinin Azərbaycana səfəri uğurla başa çatdı. Səfərin yüksək atmosfer şəraitində keçməsi Bakı və Düşənbə arasında müsbət dialoqun bundan sonra da davam edəcəyini və strateji əlaqələrin yüksək səviyyədə inkişaf edəcəyini göstərir. Mərkəzi Asiya bizim üçün əhəmiyyətlidir və regionun hər biri ölkəsi yüksək əməkdaşlıq Azərbaycan dövlətinin əsas istiqamətlərindən biridir.

Zeynal Əmrəliyev
Siyasi ekspert
Onews.az