Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyim qaydalarına riayət olunması təhsil mühitinin nizamlı təşkili, məktəb mədəniyyətinin qorunması və təhsilalanlarla təhsilverənlər arasında vahid yanaşmanın formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məktəb yalnız bilik və bacarıqların əldə edildiyi məkan deyil, həm də uşaqların davranışlarının, məsuliyyət hissinin və cəmiyyətə münasibətinin formalaşdığı mühüm tərbiyə mühitidir. Buna görə də geyimlə bağlı tələblər sadəcə xarici görünüşü tənzimləyən qaydalar kimi deyil, məktəbin daxili nizam-intizamını və işgüzar mühitini dəstəkləyən amil kimi qiymətləndirilməlidir.

Təhsilalanların geyim forması müvafiq qaydalar əsasında müəyyənləşdirilir və onların məktəb şəraitinə uyğun, səliqəli görünüşünü təmin etməyə xidmət edir. Məktəbli geyiminin vahid olması şagirdlər arasında geyimlə bağlı fərqlərin ön plana çıxmasının qarşısını almağa, diqqətin dərslərə və təlim fəaliyyətinə yönəlməsinə şərait yaratmağa kömək edir. Geyim rahat, təmiz, mövsümə uyğun olmalı, şagirdin sərbəst hərəkətinə və dərslərdə iştirakına maneə yaratmamalıdır. Bu məsələdə məktəb rəhbərliyinin, müəllimlərin və valideynlərin əməkdaşlığı vacibdir. Valideynlərin müəyyən edilmiş formaya diqqət yetirməsi uşaqlarda səliqəlilik, özünəqulluq və qaydalara məsuliyyətlə yanaşmaq vərdişlərinin inkişafına dəstək verir.

Təhsilalanlarla yanaşı, təhsilverənlərin geyimi də məktəb mühitinin ümumi mədəniyyətində xüsusi yer tutur. Müəllimin geyimi onun peşə fəaliyyətinə uyğun, səliqəli və işgüzar olmalı, tədris prosesinin xüsusiyyətlərini nəzərə almalıdır. Pedaqoji fəaliyyət yalnız biliklərin ötürülməsi ilə məhdudlaşmadığından, müəllimin davranışı, ünsiyyət tərzi və şəxsi nümunəsi də şagirdlərin tərbiyəsinə təsir göstərir. Bu baxımdan geyimə dair tələblərin məqsədi şəxsi seçimləri əsassız şəkildə məhdudlaşdırmaq deyil, təhsil müəssisəsinə uyğun peşəkar görünüş və vahid yanaşma formalaşdırmaqdır. Eyni zamanda, ayrı-ayrı fənlərin xüsusiyyətləri nəzərə alınmalı, fiziki fəaliyyət və laboratoriya məşğələləri zamanı təhlükəsizlik, rahatlıq və funksionallıq əsas götürülməlidir.

Geyimlə bağlı qaydaların düzgün tətbiqi üçün onların məzmununun məktəb ictimaiyyətinə aydın şəkildə izah edilməsi vacibdir. Məktəb rəhbərliyi qüvvədə olan normativ tələblərin icrasını təmin etməli, müəllimlər şagirdlərə nümunə göstərməli, valideynlər isə təhsil müəssisəsi ilə əməkdaşlıq etməlidirlər. Qaydaların həyata keçirilməsi zamanı qarşılıqlı hörmət, obyektivlik və ardıcıllıq qorunmalı, geyim məsələsi şagirdin ləyaqətinə toxunan və ya onu təhsildən uzaqlaşdıran vasitəyə çevrilməməlidir. Məktəb mühiti hər bir təhsilalanın özünü təhlükəsiz və hörmət görən şəxs kimi hiss etdiyi bir məkan olmalıdır.

Ümumilikdə, dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyimlə bağlı tələblərin əsas məqsədi məktəb mühitində nizam-intizamı, səliqəliliyi və peşəkar münasibətləri dəstəkləməkdir. Bu qaydalar təhsilin keyfiyyətini müəyyən edən yeganə amil olmasa da, sağlam və məqsədyönlü təhsil mühitinin formalaşmasına töhfə verə bilər. Tələblərin qanunvericiliyə uyğun tətbiqi, məktəb və ailə arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi, eləcə də şagirdlərin hüquq və ləyaqətinə hörmət edilməsi məktəb həyatının daha səmərəli təşkilinə xidmət edir.

Göyüş Göyüşov
YAP Nərimanov rayon təşkilatının fəalı