• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Redaksiya siyasəti
  • Reklam
  • Əlaqə
Sizin reklam burada
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə

Şahın sürgün etdiyi, Rəsulzadənin Türkiyədə tanıtdığı şair kimdir?

Araşdırma

12-09-2025, 10:03
Şahın sürgün etdiyi, Rəsulzadənin Türkiyədə tanıtdığı

Əsl adı Seyid Məhəmmədhüseyn Behcəti Təbrizi olan Məhəmmədhüseyn Şəhriyar 1906-cı ildə Təbriz şəhərinin Bağmeşə bölgəsində doğulur.

O zamanın tanınmış hüquqşünaslarından Hacı Mirağa Xoşginabinin ailəsində dünyaya gəlir.

Onews.az xəbər verir ki, məşrutə inqilabı illərində ailəsi Şəhriyarı Heydərbaba dağının ətəyində yaşayan nənəsinin yanına yollayır.
İnqilab yatışandan sonra o, ailəsinin yanına geri qayıdır.

Şəhriyarın ədəbiyyata marağı uşaqlıq illərindən yaranır.
O, 7 yaşından Azərbaycan dilində, 9 yaşında isə farsca şeirlər yazmağa başlayır.

Hafizin, Məhəmməd Füzulinin qəzəllərini oxuyub, onların bədii nümunələrindən bəhrələnir.
İlk təhsilini Təbrizin Motahari və Tehranda Darülfünun məktəblərində alır.
Behcət təxəllüsü ilə şeirlər yazmağa başlayır.

Məhəmməd Hüseyn Tehranda olarkən Behcət təxəllüsünü bəyənmir və iki rəkət namaz qılır.
Sonra Hafizin kitabı ilə fal açır və bundan sonra özünə Şəhriyar təxəllüsünü götürür.
Şəhriyar Tehrana gəldiyi ilk günlərdən Ustad Əbulhəsən Səba ilə tanış olur.
Saz (setar) çalmağı və İran musiqisinin bir çox növlərini ondan öyrənir.

Mədrəsə təhsili başa çatandan sonra Tehran universitetinin tibb fakültəsində təhsil alır.
Tələbəlik illərində Sürəyya adlı gözəl bir qıza vurulan Şəhriyar o qıza şeirlər həsr edir.
Deyilənlərə görə, həmin vaxt Sürəyyanı şahın qohumlarından olan başqa bir nəfər də sevir.
Qızın və şahın qohumları Şəhriyara təzyiq etməyə başlayır.

Universitetin son kursunda şah rejimi onu Nişapura sürgün edir.
Sevgilisi üçün bəstələnən şeirlərin içərisində ən məşhuru "Yar qasidi" şeiri olur.
Sonralara şair bu şeiri ağlaya-ağalaya məclislərdə deyir.
Şəhriyar sevgisini belə ifadə edir:

SİTAT: "Sürəyyanın eşqi olmasaydı men şair yox, həkim olardım"...

Bəzi mənbələrdə isə Şəhriyarın sürgün edilməsinə səbəb kimi onun şah haqqında yazdığı qəsidədə şahı tənqid etməsi olur.
1937-ci ildə Şəhriyar sürgündən Təbrizə qayıdır.
20-ci illərin ortalarından etibarən o, artıq istedadlı gənc şair kimi tanınmağa başlayır.
Şəhriyarın şah əsərlərindən biri isə 400 beytlik “Təxti Cəmşid” əsəri olur.
Şəhriyar 1951-ci ildə ona böyük məşhurluq gətirən “Heydərbabaya salam” şeirini yazır.

Bu poema sabiq Sovetlər Birliyi xalqlarının 90 faizinin dilinə tərcümə və çap edilir.
Şeirin Türkiyədə tanınmasının səbəbkarı isə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə olur.
1952-ci ildə Şəhriyarın anası vəfat edir. Şair bundan bir il sonra Təbrizə gəlir.
Qohumları olan Əzizə Əmid Xaliqi xanımla ailə qurur.
Bu evlilikdən Şəhrzad, Məryəm və Hadi adlı üç övlad dünyaya gəlir.
1967-ci ildə nəsx xətti ilə Quranı yazmağa başlayır və onun üçdə bir hissəsini tamamlayır.
Şəhriyar azərbaycanlı şair və yazıçılarla tez-tez məktublaşır, yazışır.

Molla Pənah Vaqifin 250 illik yubileyinə gəlməyi planlaşdırsa da, buna mane olanlar da tapılır.
Yazıçılar Birliyi onun Bakıya gəlişi üçün dəvətnamə göndərir.
Amma dəvətnamə Şəhriyara yox, başqa birinə çatır.

Bu səbəbdən də Şəhriyar çox arzulasa da, Azərbaycana gələ bilmir.
Onun gələ bilməməsindən məyus olan həmkarı Məmməd Araz “Gəlmədi” adlı şeir də yazır.
1974-cü ildə Şəhriyarın həyat yoldaşı Əzizə xanım dünyasını dəyişir.
Şair bu hadisədən çox sarsılır.

Özünü yaradıcılıq və ədəbiyyatla ovutmağa çalışır.
Ustad ömrünün son illərində Tehranda yaşayır.

Tehranda yaşamaqdan yorulduğu üçün hara gedəcəyi barədə bir qərara gələ bilmir.
Bir gün isə o, heç kəsə, hətta ailəsinə də bildirmədən Tehrandan Təbrizə köçür.
Ömrünün son günləri Tehranın Mehr xəstəxanasında yatır.

1988-ci il sentyabrın 18-də o, ağciyər iltihabı və ürək çatışmazlığından dünyasını dəyişir.
Öz vəsiyyətinə görə Təbrizdəki Surxab qəbiristanlığında “Məqbərətüş-şüəra”da (“Şairlər məqbərəsində”) dəfn edilir.
Onun ölümü İranda “Milli şeir” günü kimi qeyd olunur.
Fuad Süleyman

Paylaş:
Whatsapp
Bizə yazın!
Keçid et
Digər xəbərlər

Art

12-09-2025, 17:55

Saatım indi Murat Menteşə işləyir…

Siyasət

7-11-2024, 16:20

İran hökuməti güneylilərə qarşı təzyiqləri yenə artırdı

Art

5-01-2025, 11:23

10 noyabr: Son güllənin rekviyemi

Köşə

11-01-2025, 18:13

Manaf Ağayevdən məhərrəmlik açıqlaması - KÖŞƏ

Gündəm

2-01-2025, 10:15

"Traktor" Tacikistan klubunu darmadağın etdi

Art

8-11-2024, 14:23

Bayrağımız Ginnesin Rekordlar Kitabına düşdü

Araşdırma
Doxsanların ən dəhşətli zəlzələsi:
Doxsanların ən dəhşətli zəlzələsi: Onlarla insanın aqibəti necə oldu?
Unudulan iki söz:
Unudulan iki söz: Onlara niyə sahib çıxmırıq?
Keçəllərin pirə çevirdiyi mağara: Sevgisi nakam çobanın başından
Keçəllərin pirə çevirdiyi mağara: Sevgisi nakam çobanın başından necə tük çıxdı?
Davamlı yuxusuzluq sindromundan necə qurtulmaq olar?
Davamlı yuxusuzluq sindromundan necə qurtulmaq olar?
Biznes
COO platformasına “Startap” şəhadətnaməsi verilib
10-08-2026, 16:48
COO platformasına “Startap” şəhadətnaməsi verilib
Pensiya kapitalı nə qədər artırıldı?
12-02-2026, 09:58
Pensiya kapitalı nə qədər artırıldı?
Nobel mükafatçısı türk lirəsindən
3-02-2026, 18:26
Nobel mükafatçısı türk lirəsindən DANIŞDI
Bakı nefti ucuzlaşdı
27-01-2026, 15:13
Bakı nefti ucuzlaşdı
Rus iqtisadiyyatı çökür, Kreml hansı addımı atacaq? -
17-01-2026, 08:50
Rus iqtisadiyyatı çökür, Kreml hansı addımı atacaq? - Öztürk AÇIQLAYIR
Dollar bu gün neçəyə satılır?
3-01-2026, 22:56
Dollar bu gün neçəyə satılır?
Son xəbərlər
  • Bu gün, 15:41
    25 oktyabr – Qubadlı şəhəri günü: Zəfərin və Böyük Qayıdışın parlaq səhifəsi
  • Bu gün, 15:33
    Qubadlının azadlığı və dirçəlişi – Böyük Qayıdışın yeni mərhələsi
  • Bu gün, 15:26
    25 oktyabr – Qubadlı Şəhəri Günü: milli birlik və dövlətçilik qətiyyətinin təntənəsi
  • Bu gün, 15:24
    27 ildən sonra zəfərin yaşandığı gün: 25 oktyabr "Qubadlı Şəhəri Günü"dür.
  • Bu gün, 15:22
    Qubadlı Şəhəri Günü – tarixi Zəfərin və milli qürurun təntənəsi
  • Bu gün, 15:17
    20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü: Qayıdışın, Dirçəlişin və Ümidin Ünvanı
  • Bu gün, 15:14
    25 Oktyabr – Qubadlı Şəhəri Günü: Tarixi Zəfərin və Qayıdışın Təntənəsi
  • Bu gün, 14:53
    Zəngilanın azadlığı tarixi Zəfərimizin, dirçəlişi isə milli birliyimizin təntənəsidir
  • Bu gün, 14:47
    Bakı Zirvəsi Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun və sülhə əsaslanan siyasətinin növbəti təzahürüdür
  • Dünən, 17:04
    27 illik qaranlığın süquta uğradığı gün: 25 oktyabr Qubadlı Şəhəri Günüdür
  • Dünən, 16:37
    20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü: Tarixi yaddaşdan gələcəyə uzanan yol
  • Dünən, 16:31
    Prezident İlham Əliyevin AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşündə çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq siyasətinin əsas istiqamətlərini əks etdirir
  • Dünən, 16:27
    20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü: Tarixi Zəfərin və Böyük Qayıdışın təntənəsi
  • Dünən, 16:24
    prezident ilham əliyevin aqem-in 7-ci zirvə görüşündə çıxışı: azərbaycanın regional və beynəlxalq siyasətinin strateji prioritetləri
  • Dünən, 16:11
    AQEM-in Bakı Zirvə Görüşü: Regional təhlükəsizlik və beynəlxalq hüququn əhəmiyyəti
  • Dünən, 16:07
    Zəngilanın dirçəlişi – Böyük Qayıdışın və milli həmrəyliyin təcəssümü
  • Dünən, 14:37
    Qayıdışın, qürurun və dirçəlişin ünvanı
  • Dünən, 14:32
    ZƏNGİLAN: QƏHRƏMANLIQ TARİXİNDƏN İNKIŞAF ÜFÜQLƏRİNƏ
  • Dünən, 14:29
    Zəngilan şəhəri günü: Altı il sonra 20 oktyabr tarixinə fərqli baxış
  • 19-10-2026, 15:48
    Prezident İlham Əliyevin AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşündə çıxışı: Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq və sülh təşəbbüsləri
  • 19-10-2026, 15:36
    20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü: Tarixi Zəfərdən Böyük Qayıdışa
  • 19-10-2026, 15:33
    20 oktyabr Zəngilan şəhəri günü-quruculuq və tərəqqinin yeni mərhələsi
  • 19-10-2026, 15:31
    Prezident İlham Əliyevin oktyabrın 15-də Bakıda Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) 7-ci Zirvə Görüşündə çıxışı: regional əməkdaşlıq, təhlükəsizlik və Azərbaycanın beynəlxalq rolu
  • 19-10-2026, 15:28
    Azərbaycan–Laos münasibətlərində yeni mərhələ: Əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar
  • 19-10-2026, 15:26
    ZƏNGİLAN — İŞĞALDAN ZƏFƏRƏ DOĞRU
  • 19-10-2026, 15:22
    Prezident İlham Əliyevin AQEM-in VII Zirvə Görüşündə çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq siyasətinin mühüm istiqamətlərini əks etdirir
  • 19-10-2026, 15:11
    Bakı Zirvəsi beynəlxalq əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimad üçün yeni imkanlar yaradır
  • 19-10-2026, 15:01
    Füzuli Şəhəri Günü – Milli iradənin və tarixi qayıdışın təntənəsi
  • 19-10-2026, 14:58
    Füzuli: Zəfərdən sonra başlayan quruculuq və dirçəliş yol
  • 19-10-2026, 14:55
    Azərbaycan və Laos arasında münasibətlərin inkişafı üçün yeni imkanlar
  • 19-10-2026, 14:53
    Azərbaycan və Laos arasında dostluq münasibətləri: ənənələrdən gələcəyə
  • 19-10-2026, 14:49
    Azərbaycan-Laos əlaqələrinin inkişafında yeni perspektivlər
  • 19-10-2026, 14:41
    “Füzuli azadlığı ilə tariximizdə, dirçəlişi ilə gələcəyimizdə yaşayacaq.”
  • 19-10-2026, 14:22
    Bakı dünyaya yenə qucaq açdı: İndi etimada sədaqətin bəhrəsini görürük
  • 19-10-2026, 14:11
    Azərbaycan-Laos əlaqələri yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Redaksiya siyasəti
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • (+99455) 377 67 55
  • [email protected]
  • Bakı şəhəri
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə
Müəllif hüquqları qorunur. Onews.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə