1 avqust ölkəmizdə Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi böyük ehtiramla qeyd edilir. Bu əlamətdar gün yalnız ana dilimizin zənginliyinə göstərilən hörmətin təzahürü deyil, eyni zamanda xalqımızın milli yaddaşına, dövlətçilik irsinə və mənəvi dəyərlərinə bağlılığının bariz ifadəsidir. Çünki dil sadəcə insanlar arasında ünsiyyət yaradan vasitə deyil. O, xalqın tarixini, mədəni irsini, düşüncə tərzini və milli ruhunu gələcək nəsillərə çatdıran ən möhkəm mənəvi körpüdür. Azərbaycan dili əsrlər boyu müxtəlif tarixi sınaqlardan keçməsinə baxmayaraq öz zənginliyini, gözəlliyini və saflığını qoruyub saxlamışdır. Xalqımız müstəqil dövlətə malik olmadığı dövrlərdə belə ana dili milli varlığımızın yaşamasını təmin edən əsas dayaqlardan biri olmuşdur. Təsadüfi deyil ki, Ümummilli Lider Heydər Əliyev dəfələrlə vurğulayırdı: "Xalqı xalq edən, milləti millət edən onun ana dilidir." Bu fikir yalnız tarixi gerçəklik deyil, həm də müasir Azərbaycan dövlətinin inkişaf strategiyasının əsas ideoloji sütunlarından biridir.

Sovet hakimiyyəti dövründə milli dillərin sıxışdırılması siyasətinin geniş vüsət aldığı bir şəraitdə Azərbaycan dilinin hüquqlarını müdafiə etmək böyük siyasi iradə və cəsarət tələb edirdi. Həmin illərdə ana dilinin müdafiəsi uğrunda açıq mövqe nümayiş etdirmək bir çox hallarda ciddi təzyiqlərlə müşayiət olunurdu. Belə mürəkkəb dövrdə Ümummilli Lider Heydər Əliyev prinsipial mövqeyi ilə seçilərək Azərbaycan dilinin dövlət dili statusunun qorunması uğrunda ardıcıl fəaliyyət göstərdi, milli ziyalıları bu mühüm məqsəd ətrafında bir araya gətirdi. Məhz onun təşəbbüsü nəticəsində 1978-ci ildə Azərbaycan SSR Konstitusiyasında "Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət dili Azərbaycan dilidir" müddəasının təsbit olunması milli tariximizin ən mühüm hadisələrindən biri kimi yadda qaldı. Həmin qərar sonradan müstəqil Azərbaycanın dil siyasətinin həm hüquqi, həm də mənəvi əsaslarını formalaşdıran mühüm addım oldu.

Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ana dilinin qorunması və inkişaf etdirilməsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. 1995-ci il Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit edilməsi xalqımızın milli iradəsinin və dövlətçilik təfəkkürünün mühüm təzahürü idi. Bunun ardınca imzalanan "Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında" Fərman, Dövlət Dil Komissiyasının yaradılması, "Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi haqqında" Fərman, "Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında" Qanun və qəbul olunan digər mühüm normativ sənədlər ana dilimizin hüquqi müdafiəsini daha da gücləndirdi və onun inkişafı üçün etibarlı zəmin yaratdı.

Bu uğurlu siyasi xətt bu gün cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən ardıcıl şəkildə davam etdirilir. Dövlət başçısının Azərbaycan dilinin saflığının qorunmasına, latın qrafikalı nəşrlərin geniş yayılmasına, rəqəmsal məkanda Azərbaycan dilinin tətbiqinin artırılmasına, dilçilik sahəsində Dövlət Proqramının həyata keçirilməsinə, eləcə də dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsinə yönəlmiş fərman və sərəncamları bir daha göstərir ki, ana dilinin inkişafı dövlət siyasətində daim prioritet məsələlərdən biridir. Son illərdə bu istiqamətdə qəbul olunan qərarlar, nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi və yeni təşəbbüslər Azərbaycan dilinin müasir dövrün tələblərinə uyğun inkişafını təmin etməyə xidmət edir. Cənab Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, "Azərbaycan dili o qədər zəngindir ki, heç bir xarici kəlməyə ehtiyac yoxdur." Qloballaşmanın geniş vüsət aldığı, informasiya texnologiyalarının sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə dilimizin saflığının qorunması daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Xarici sözlərdən əsassız istifadə olunması, dil normalarının pozulması, xüsusilə informasiya məkanında məsuliyyətsiz yanaşmalar milli-mənəvi dəyərlərə münasibətin göstəricisi hesab edilir. Buna görə də ana dilinin qorunması yalnız dövlət qurumlarının vəzifəsi deyil, eyni zamanda alimlərin, müəllimlərin, yazıçıların, jurnalistlərin, media nümayəndələrinin və hər bir Azərbaycan vətəndaşının mənəvi məsuliyyətidir.

Bu gün Azərbaycan dili dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan 50 milyondan artıq soydaşımızı ortaq milli kimlik ətrafında birləşdirən ən güclü mənəvi bağlardan biridir. Dilimizin zəngin söz ehtiyatı, geniş ifadə imkanları, qədim ədəbi ənənələri və müasir inkişaf potensialı onu dünya dilləri sırasında özünəməxsus mövqeyə malik edən mühüm amillərdəndir. Azərbaycan dilini yaşatmaq və qorumaq yalnız keçmişimizə ehtiramın ifadəsi deyil, həm də gələcəyimiz qarşısında daşıdığımız böyük məsuliyyətdir.

1 avqust – Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü hər birimizə bir həqiqəti bir daha xatırladır ki, ana dilimizin taleyi hər bir vətəndaşın məsuliyyətindən asılıdır. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu və cənab Prezident İlham Əliyevin müasir dövrün tələblərinə uyğun uğurla davam etdirdiyi dil siyasəti nəticəsində Azərbaycan dili bu gün müstəqil dövlətimizin qüdrətini, milli həmrəyliyimizi və zəngin mənəvi irsimizi ifadə edən ən ali dəyərlərdən biri kimi yaşayır, inkişaf edir və gələcək nəsillərə inamla ötürülür.


Anar Abbasov,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının sədr müavini.