Şamilli Turabəxanım,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının gənc fəalı

​ Azərbaycanın qədim və keşməkeşli tarixində dövlət müstəqilliyi ilə suverenlik anlayışları həmişə müqəddəs bir zirvədə dayanıb. Məhz bu səbəbdəndir ki, hər il sentyabrın 20-si – Dövlət Suverenliyi Günü bizim üçün təqvimdə sadəcə qırmızı rəqəmlə yazılmış bir tarix deyil, müasir dövrləşmə tariximizin ən qürurlu, başucuculuğu gətirən şərəf səhifəsidir.
​Düzünü desək, suverenlik anlayışı heç vaxt təkcə xəritə üzərindəki sərhədlərin çəkilməsi ilə məhdudlaşmır. Bu, həm də dövlətin öz doğma torpağında tək və əsl sahibi olması, milli maraqlarını hər şeydən uca tutması, daxili və xarici siyasətini kənar təsirlərdən uzaq, tamamilə sərbəst şəkildə həyata keçirməsidir. Xalqımız əsrlər boyu nə qədər haqsızlıqla, ağır sınaqlarla üzləşsə də, ürəyindəki o müstəqil dövlətçilik eşqini bir an olsun belə sönməyə qoymadı.
​Prezidentin Dövlət Suverenliyi Gününün təsis olunması ilə bağlı imzaladığı sərəncamda da haqlı olaraq vurğulandığı kimi, öz taleyinə sahib çıxmaq və müstəqil dövlətini yaradıb onu hər sahədə inkişaf etdirmək xalqımızın qazandığı ən böyük nailiyyətdir. Tariximizin müxtəlif mərhələlərindən keçərək yaşadıqlarımız, çəkdiyimiz əziyyətlər və sonda əldə etdiyimiz möhtəşəm zəfərlər bu günümüzün qədrini daha dərindən dərk etməyimizə kömək edir.
​Suverenliyin əsl mahiyyəti nədən ibarətdir?
​Dövlət suverenliyi ilk növbədə ölkənin öz ərazisi və xalqı üzərində ali, bölünməz hakimiyyətə malik olması deməkdir. Müstəqil bir dövlət üçün bundan ali prinsip ola bilməz. Suveren ölkə öz qanunlarını özü yazır, xalqının xeyrinə dövlət institutları yaradır və bütün qərarlarını yalnız və yalnız milli maraqlara əsaslanaraq verir.
​Amma gəlin etiraf edək ki, bizim nəsil üçün suverenlik məsələsi uzun illər boyu ən ağrılı, yaralı yerimiz olub. Çünki o, birbaşa pozulmuş ərazi bütövlüyümüzlə əlaqəli idi. Uzun illər davam edən işğal ucbatından yurdumuzun bütövlüyünün zədələnməsi tam suverenliyimizin reallaşmasına mane olan əsas divar idi. Məhz buna görə də dövlət hakimiyyətinin torpaqlarımızın hər qarışında bərpa olunması bizim üçün sadəcə siyasi addım deyil, tarixi ədalətin təntənəsi idi.
​Uzunmüddətli işğaldan şanlı suverenliyə doğru
​Müasir tariximizin ən kədərli səhifələri, şübhəsiz ki, Qarabağın və ətraf rayonlarımızın illərlə düşmən tapdağı altında qalması ilə bağlıdır. Həmin o qaranlıq illərdə neçə-neçə soydaşımız doğma yurd-yuvasından didgün düşdü, evindən ayrı qaldı. İllər uzunu bu problemin ədalətli həlli üçün müxtəlif diplomatik və siyasi yollar sınandı.
​Nəhayət, 2020-ci ildə baş verən İkinci Qarabağ müharibəsi bölgədəki bütün siyasi və hərbi reallıqları kökündən dəyişdi. Həmin qələbədən sonra ərazi bütövlüyümüzün bərpasında tamam yeni bir dövr başladı. Və nöqtəni qoyan 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən qısa, lakin qətiyyətli antiterror əməliyyatı oldu. Bu əməliyyatdan sonra Qarabağda Azərbaycan dövlətinin suverenliyi tam şəkildə təmin edildi. Prezident İlham Əliyevin 20 sentyabr 2024-cü ildə Qarabağ Universitetinin müəllim və tələbə heyəti ilə görüşündə qeyd etdiyi kimi, bu hadisə dövlətçilik tariximizin ən parlaq dönmə nöqtəsidir. Beləcə, sentyabrın 20-si milli yaddaşımıza qızıl hərflərlə yazıldı.
​20 Sentyabrın yaddaşımızda və gələcəyimizdəki yeri
​Bu günün Dövlət Suverenliyi Günü kimi təsis edilməsi gələcək nəsillərə ötürüləcək ən qiymətli mirasdır. Çünki dövlətçilik təkcə bu gün gördüyümüz reallıqlardan ibarət deyil; o, tarixi yaddaş, milli irs, qanunlara hörmət və sabahın məsuliyyətidir.
​Bizim kimi gənclər üçün bu tarix keçmişə sadəcə kənardan baxmaq deyil. Biz tariximizi öyrənərkən dərk edirik ki, əldə etdiyimiz bu azadlıq hansı ağır sınaqlardan keçərək bizə adət edilib. Azərbaycanın dörd bir yanındakı iqtisadi rayonlarımız – istər Qarabağ və Şərqi Zəngəzur, istərsə də Qazax-Tovuz, Gəncə-Daşkəsən, Lənkəran-Astara, Şirvan-Salyan, Quba-Xaçmaz, Abşeron-Xızı – hər biri bizim vahid və bölünməz Vətənimizin ayrılmaz parçasıdır.
​"Dövlətin suverenliyi bir xalqın öz taleyini müəyyən etmək hüququnun və gələcəyə olan inamının əsas ifadəsidir."
​İşğaldan azad edilən yurdlarımızda yeni nəfəs
​Suverenliyimizin tam bərpası ilə yanaşı, bu gün qarşımızda duran ən möhtəşəm vəzifə viran qoyulmuş torpaqlarımızı yenidən diriltməkdir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında sürətlə həyata keçirilən infrastruktur layihələri, tikilən müasir kəndlər, şəhərlər və insanların doğma yurdlarına qayıtması qəlbimizdə böyük fərəh yaradır.
​Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Şuşa, Tərtər, eləcə də Cəbrayıl, Kəlbəcər, Qubadlı, Laçın və Zəngilan – bu adların hər biri bizim üçün sadəcə coğrafi nöqtə deyil, ruhumuzun ünvanıdır. Xüsusilə Şuşa, Laçın və Kəlbəcərin hər daşı mədəniyyətimizin canlı şahididir. Laçın istiqamətində nəzarət mexanizminin qurulması ilə başlayan bu böyük proses, bu gün bütün sərhədlərimizdə əmin-amanlığın təmin olunması ilə nəticələndi.
​Gənc nəsil və dövlət suverenliyi məsuliyyəti
​Məncə, bizim – gənclərin bu günün mahiyyətini dərindən anlaması həmişəkindən daha vacibdir. Çünki 20 Sentyabrı sadəcə təqvimdəki növbəti bayram kimi qəbul etmək olmaz. Sabah bu ölkənin sükanını biz tutacağıq, gələcəyini biz quracağıq. Ona görə də tariximizi dərindən bilmək, hüquqlarımıza və vətəndaşlıq borcumuza sadiq olmaq əsas amalımız olmalıdır.
​Unutmayaq ki, güclü dövlət olmaq təkcə hərbi güclə ölçülmür. Təhsil, elm, iqtisadiyyat, mədəniyyət, texnologiya və gənclərin intellektual inkişafı da ölkəmizin sabahkı qüdrətini müəyyənləşdirən əsas amillərdəndir. Məhz buna görə də 20 Sentyabr bizə yalnız keçmişlə öyünmək yox, həm də gələcək haqqında düşünmək və hədəflər təyin etmək üçün böyük fürsət verir.
​Nəticə əvəzi: Suverenlik davamlı prosesdir
​Sonda onu demək istəyirəm ki, suverenliyi qazanmaq nə qədər şərəflidirsə, onu qoruyub saxlamaq və daha da möhkəmləndirmək bir o qədər məsuliyyətlidir. Bu, bir günün və ya bir hadisənin deyil, hər gün çalışmalı olduğumuz davamlı bir prosesdir.
​Azərbaycan illər ərzində çox sınaqlardan çıxıb. Bu gün qarşımızda dayanan əsas hədəf ölkəmizin iqtisadi və sosial imkanlarını daha da artırmaq, xalqımızın rifahını yüksəltmək və gələcək nəsillərə daha qüdrətli bir Azərbaycan qoyub getməkdir. 20 Sentyabr – Dövlət Suverenliyi Günü bizə həm tarixi yaddaşımızı unutmamağı, həm də sabahımıza böyük inamla baxmağı öyrədir. Çünki müstəqillik hər birimizin qorumalı və sağlam şəkildə ötürməli olduğumuz ən müqəddəs dəyərimizdir.