Azərbaycan Respublikasının müasir tarixində mühüm siyasi hadisələrdən biri 3 oktyabr 1993-cü ildə keçirilmiş prezident seçkiləri və Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi olmuşdur. Bu hadisə ölkənin müstəqillik əldə etdiyi ilk illərdə baş vermiş mürəkkəb siyasi, iqtisadi və ictimai proseslərlə sıx bağlıdır. Həmin dövr Azərbaycanın dövlətçilik tarixində mühüm mərhələlərdən biri hesab olunur.

Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra qarşıya çoxsaylı problemlər çıxmışdı. Ölkədə siyasi və iqtisadi çətinliklər, idarəetmə problemləri və ictimai-siyasi gərginlik mövcud idi. Bununla yanaşı, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi və müharibə vəziyyəti ölkənin sosial-iqtisadi vəziyyətinə ciddi təsir göstərirdi. 1993-cü ilin əvvəllərində siyasi vəziyyət daha da mürəkkəbləşmiş, dövlət idarəçiliyində sabitliyin təmin edilməsi əsas məsələlərdən birinə çevrilmişdi.

Belə bir vəziyyətdə Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətə qayıdışı Azərbaycan tarixində mühüm hadisə oldu. 1993-cü ilin iyun ayında Heydər Əliyev Bakıya gəldi və Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. O, ölkədə yaranmış siyasi böhranın aradan qaldırılması və dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərməyə başladı. 24 iyun 1993-cü ildə Milli Məclisin qərarı ilə ona Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərinin həyata keçirilməsi də həvalə edildi.

1993-cü ilin yayında ölkədə siyasi sabitliyin bərpası istiqamətində müəyyən addımlar atıldı. Dövlət hakimiyyətinin möhkəmləndirilməsi, qanunçuluğun təmin edilməsi və cəmiyyətdə sabitliyin yaradılması qarşıda duran əsas vəzifələr sırasında idi. Bu proseslərin davamı olaraq prezident seçkilərinin keçirilməsi qərara alındı.

3 oktyabr 1993-cü ildə Azərbaycanda prezident seçkiləri keçirildi. Seçkilərdə Heydər Əliyev də namizəd kimi iştirak etdi. Rəsmi nəticələrə əsasən, seçicilərin böyük əksəriyyətinin səsini qazanan Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Beləliklə, onun dövlət başçısı kimi fəaliyyəti yeni mərhələyə keçdi.

Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə Azərbaycanın dövlətçilik sisteminin möhkəmləndirilməsi istiqamətində müxtəlif tədbirlər həyata keçirildi. Dövlət institutlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, qanunvericilik bazasının inkişaf etdirilməsi və ölkənin beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi əsas istiqamətlərdən olmuşdur. Azərbaycan müstəqil dövlət kimi beynəlxalq münasibətlər sistemində öz mövqeyini möhkəmləndirməyə çalışırdı.

Həmin dövrdə iqtisadi sahədə də mühüm proseslər baş verirdi. Ölkə iqtisadiyyatının bazar iqtisadiyyatına keçidi davam etdirilir, xarici investisiyaların cəlb olunması və enerji sektorunun inkişafı ilə bağlı addımlar atılırdı. 1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın neft strategiyasında mühüm hadisələrdən biri oldu. Bu müqavilə Azərbaycanın xarici iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsinə və enerji sektoruna xarici investisiyaların cəlb edilməsinə şərait yaratdı.

Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə Azərbaycanın xarici siyasətində də müxtəlif istiqamətlər üzrə fəaliyyət həyata keçirilmişdir. Azərbaycan digər dövlətlərlə siyasi, iqtisadi və diplomatik əlaqələrini inkişaf etdirməyə, ölkənin ərazi bütövlüyü məsələsini beynəlxalq səviyyədə gündəmdə saxlamağa çalışırdı. Bununla yanaşı, Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığını genişləndirirdi.

1995-ci ildə Azərbaycan Respublikasının yeni Konstitusiyasının qəbul edilməsi də həmin dövrün mühüm siyasi hadisələrindən biri oldu. Konstitusiya müstəqil Azərbaycanın dövlət quruluşunun əsas prinsiplərini müəyyənləşdirdi və dövlət hakimiyyətinin fəaliyyətinin hüquqi əsaslarını formalaşdırdı.

Nəticə olaraq, 3 oktyabr 1993-cü ildə Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ölkənin müstəqillik tarixində mühüm siyasi hadisə olmuşdur. Bu seçkidən sonra ölkədə dövlət quruculuğu, siyasi sabitliyin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi inkişaf və beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində proseslər davam etdirilmişdir. Heydər Əliyevin 1993–2003-cü illərdə prezident kimi fəaliyyəti Azərbaycanın müasir siyasi tarixinin mühüm mərhələlərindən birini təşkil edir.

Kərimov Nüsrət
YAP Nərimanov rayon təşkilatının üzvü