4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü Azərbaycan xalqının yaddaşında xüsusi tarixi və mənəvi əhəmiyyət daşıyan günlərdəndir. Bu tarix 2020-ci il oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin Ermənistan işğalından azad edilməsi ilə bağlıdır və Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı mühüm qələbələrdən birini əks etdirir. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 4 Oktyabr Cəbrayıl Şəhəri Günü kimi təsis edilib.

Cəbrayıl rayonu 1993-cü il avqustun 23-də Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdi. İşğal nəticəsində rayonun sakinləri doğma torpaqlarından məcburi şəkildə didərgin salınmış, yaşayış məntəqələri və tarixi-mədəni irs nümunələri dağıntılara məruz qalmışdı. Uzun illər ərzində cəbrayıllılar doğma şəhər və kəndlərinə qayıtmaq arzusu ilə yaşamışdılar.

2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Ordusunun başladığı əks-hücum əməliyyatları Cəbrayıl istiqamətində də mühüm nəticələrlə müşayiət olundu. Müharibənin ilk günündə Böyük Mərcanlı və Nüzgar kəndlərinin azad edilməsi ilə Cəbrayıl istiqamətində ilk uğurlar əldə edildi. Sonrakı günlərdə rayonun bir sıra yaşayış məntəqələri azad edildi və Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl şəhərinə doğru irəlilədi.

Oktyabrın 4-də isə Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi barədə Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət etdi. Dövlət başçısı bu tarixi hadisəni Azərbaycan xalqı üçün böyük qələbə kimi qiymətləndirdi və şəhərin azad olunması münasibətilə xalqı təbrik etdi. Həmin gün Cəbrayıl şəhəri ilə yanaşı, rayonun bir sıra kəndləri də işğaldan azad edildi.

Cəbrayılın azad edilməsi Vətən müharibəsinin gedişində xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Cəbrayıl İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı işğaldan azad edilən ilk şəhər oldu. Bu qələbə Azərbaycan Ordusunun döyüş ruhuna və xalqın qələbəyə inamına mühüm təsir göstərdi.

Cəbrayıl uğrunda döyüşlər asan keçməyib və Azərbaycan hərbçiləri burada ciddi müqavimətlə qarşılaşıblar. Şəhərin və ətraf ərazilərin azad edilməsi Azərbaycan əsgər və zabitlərinin böyük şücaəti, peşəkarlığı və fədakarlığı hesabına mümkün olub. Bu döyüşlərdə şəhid olan hərbçilərimizin qəhrəmanlığı Cəbrayılın azadlıq tarixinin ən müqəddəs səhifələrindən biridir.

Cəbrayılın azad olunması həm də Azərbaycan xalqının uzun illər davam edən torpaq həsrətinə son qoyulmasının mühüm mərhələsi idi. 30 ilə yaxın müddətdə doğma yurdlarından uzaqda yaşayan cəbrayıllılar üçün bu qələbə böyük sevinc və qürur mənbəyinə çevrildi.

İşğaldan azad edildikdən sonra Cəbrayıl şəhərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağının ucaldılması tarixi anlardan biri oldu. Prezident İlham Əliyevin Cəbrayıl şəhərində bayrağımızı ucaltması şəhərin artıq Azərbaycanın nəzarətində olduğunu və burada yeni həyatın başlayacağını nümayiş etdirdi.

Lakin qarşıda yalnız hərbi qələbənin nəticələrinin möhkəmləndirilməsi deyil, həm də tamamilə dağıdılmış şəhərin yenidən qurulması kimi böyük vəzifə dayanırdı. İşğal dövründə Cəbrayıl şəhərinin yaşayış və ictimai infrastrukturu ciddi dağıntılara məruz qalmışdı. Bu səbəbdən azadlıqdan sonra şəhərin bərpası dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Cəbrayılın yenidən qurulması istiqamətində ardıcıl layihələr həyata keçirilməyə başlandı. Şəhərdə yaşayış binalarının, sosial obyektlərin və müasir infrastrukturun yaradılması Cəbrayılın gələcək inkişafının əsasını təşkil edir.

Bərpa prosesi yalnız binaların yenidən tikilməsi ilə məhdudlaşmır. Məqsəd Cəbrayılı müasir, rahat və dayanıqlı şəhərə çevirmək, burada insanların təhlükəsiz və firavan yaşayışı üçün bütün lazımi şəraiti yaratmaqdır.

Cəbrayılın gələcək inkişafında təhsil və səhiyyə infrastrukturu da mühüm yer tutur. 2021-ci ildə Cəbrayıl şəhərində 150 çarpayılıq mərkəzi xəstəxananın layihələndirilməsi və tikintisi ilə bağlı tədbirlər müəyyənləşdirilib. Həmin il şəhərdə 960 şagird yerlik akademik Mehdi Mehdizadə adına tam orta məktəbin layihələndirilməsi və tikintisi üçün də vəsait ayrılıb.

Bu layihələr göstərir ki, Böyük Qayıdış yalnız insanların doğma torpaqlarına qayıtması deyil, həmin ərazilərdə müasir yaşayış mühitinin yaradılması prosesidir. Cəbrayılın yenidən qurulması da bu genişmiqyaslı prosesin mühüm tərkib hissəsidir.

Cəbrayılın bərpası eyni zamanda şəhərin tarixi simasının və milli-mədəni irsinin gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. İşğal nəticəsində dağıdılmış şəhərin yenidən dirçəldilməsi xalqımızın öz tarixi torpaqlarına bağlılığının və quruculuq iradəsinin göstəricisidir.

4 Oktyabr bu baxımdan həm Zəfəri, həm də yeni quruculuq mərhələsini özündə birləşdirən əlamətdar tarixdir. Bir tərəfdən bu gün Cəbrayılın işğaldan azad edilməsini xatırladır, digər tərəfdən isə şəhərin gələcəyə doğru inamla addımladığını nümayiş etdirir.

Prezident İlham Əliyevin Cəbrayılın azad olunmasının ildönümü ilə bağlı çıxışlarında bu qələbənin Vətən müharibəsinin ümumi gedişində mühüm rol oynadığı xüsusi vurğulanıb. Cəbrayıl əməliyyatı Azərbaycan Ordusunun qarşısındakı ciddi istehkamların yarılmasını və hərbçilərimizin böyük fədakarlığını tələb edən mühüm hərbi əməliyyatlardan biri olub.

Bu qələbənin əldə edilməsində şəhidlərimizin və qazilərimizin xüsusi xidmətləri var. Azərbaycan xalqı Cəbrayılın azadlığı uğrunda döyüşlərdə canından keçən qəhrəmanların xatirəsini daim ehtiramla yad edir. Onların fədakarlığı sayəsində bu gün üçrəngli Azərbaycan bayrağı Cəbrayıl səmasında dalğalanır.

Cəbrayılın azadlığı Azərbaycan dövlətinin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində atılmış mühüm addımlardan biri oldu. Ardınca digər ərazilərin də azad edilməsi ilə Vətən müharibəsi tarixi Zəfərlə nəticələndi.

Bu gün Cəbrayıl artıq yalnız müharibə tarixi ilə xatırlanan şəhər deyil. Burada yeni yaşayış məhəllələri, sosial obyektlər və müasir infrastruktur yaradılır, şəhərin gələcək inkişafı üçün genişmiqyaslı layihələr həyata keçirilir.

Beləliklə, 4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü xalqımız üçün həm qürur, həm də böyük məsuliyyət daşıyan bir tarixdir. Bu gün Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlığını, şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsini, cəbrayıllıların illərlə davam edən yurd həsrətini və dövlətimizin quruculuq iradəsini özündə birləşdirir.

Cəbrayılın azad edilməsi ilə başlayan yeni mərhələ bu qədim şəhərin yenidən həyatla dolmasına doğru davam edir. Bu gün əsas məqsəd Cəbrayılı əvvəlkindən daha müasir, abad və gözəl şəkildə bərpa etmək, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarında layiqli həyat şəraitini təmin etməkdir.

4 Oktyabrın əsas tarixi mesajı isə bundan ibarətdir ki, Cəbrayılın azadlığı Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı Zəfərin mühüm səhifələrindən biridir və bu qələbə şəhidlərimizin qanı, Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı və xalqımızın sarsılmaz iradəsi ilə əldə olunub. Bu gün Cəbrayılın üzərində dalğalanan üçrəngli bayraq həm keçmişin qürurunu, həm də şəhərin parlaq gələcəyini simvolizə edir.


Göyüş Göyüşov
YAP Nərimanov rayon təşkilatının fəalı