• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Redaksiya siyasəti
  • Reklam
  • Əlaqə
Sizin reklam burada
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə

İrandakı seçki nələri dəyişəcək? - SENSASİON DETALLAR

Siyasət

7-09-2024, 14:09


İbrahim Rəisinin ölümündən sonra İranda keçiriləcək növbədənkənar prezident seçkiləri bu ölkədə rejimin mahiyyətində böyük dəyişikliyə səbəb olmasa da, daxili siyasi mübarizə fonunda maraqlıdır.

Seçkidə 6 namizədin mübarizə aparacağı gözlənilirdi: islahatçı qanadı təmsil edən keçmiş səhiyyə naziri Məsud Pezeşkian və mühafizəkar qanadı təmsil edən parlamentin sədri Məhəmməd Bağır Qalibaf, Tehran meri Əlirza Zəkani, Ali rəhbərin ölkənin Təhlükəsizlik Şurasında nümayəndəsi Səid Cəlili, daxili işlər və ədliyyə naziri olmuş Mustafa Purməhəmmədi, vitse-prezidenti Seyid Əmir Hüseyn Qazizadə;

Seçkiyə iki gün qalmış Qazizadə Qalibafın xeyrinə namizədliyini geri götürdü, daha sonra Zəkani da eyni addımı atdı. Bu, yarışda Qalibafın mühafizəkar namizədlər arasında irəliyə çıxmasına şərait yaradır. Lakin Pezeşkian seçicilər arasında nüfuzu və bütün rəy sorğularında öndə olması üzərində dayanılması vacib olan məqamdır.

Və əsas sual islahatçı Pezeşkianın seçkiyə niyə buraxılmasıdır.

Rəisinin ölümündən sonra dini lider Xameneinin də istəyinə uyğun olaraq, mühafizəkar siyasi xəttin davam edəcəyi, bu baxımdan, əsas mübarizənin də bu qanada məxsus namizədlər arasında olacağı açıq görünürdü. Hərçənd, Pezeşkianın namizədliyinin qeydə alınması bu gözləntiləri arxa plana keçirdi. Pezeşkian mühafizəkar rejim üçün təkcə islahatçı qanadı təmsil etməsi ilə yox, həm də bütün etnik qruplar arasında nüfuzu ilə problemli namizəddir: o, ana tərəfdən kürd olsa da, azərbaycanlı kimi qəbul edilir və həm kürdlərin, həm azərbaycanlıların, həm də digər etnik qrupların dəstəyini əldə edir;

Və bəllidir ki, bütün etniklərin birləşməsi İran rejimi üçün qorxulu perspektiv vəd edir. Bu perspektiv fonunda islahatçı Pezeşkianın seçki yarışına buraxılmasının iki mümkün səbəbi ola bilər.

Birincisi, Rəisinin yeri uğrunda mühafizəkar qanad arasında yaşanan mübarizənin dayandırılması, onların islahatçıya qarşı birləşməsidir: bu ssenari tam baş tutmasa da, iki namizədin Qalibafın xeyrinə geri çəkilməsi ilə müəyyən nəticə əldə olundu;
İkincisi, islahatçı namizədin hakimiyyətə gətirilməsi və ölkədəki bütün problemlərin onun üzərinə yıxılaraq, bir müdət sonra impiçment edilməsi: bu, İran siyasətinə yad deyil və mövcud daxili etirazlar fonunda mühafizəkarların “təmizlənməsi” məqsədilə belə bir ssenari istisna edilməməlidir;

Bu iki amillə yanaşı, Pezeşkian gedişi Xameneinin mühafizəkar qanada “əzələ nümayişi” də ola bilər. Dini liderin mütləq hakimiyyəti nə qədər güclü olsa da, mühafizəkar qanad arasında qarşıdurma problemlərin də olduğunu təsdiq edir. Xamenei üçünsə vacib olan postunun oğlu Müctəbaya ötürülməsi, yaxud mümkün dəyişiklikdə ailəsinin qrantiya altına alınmasıdır. İstisna deyil ki, Xamenei bu gedişlə mühafizəkar qanada istədiyi olmasa, nələrin baş verə biləcəyini göstərmək istəyir.

Bütün hallarda Pezeşkian amili hazırda İran siyasətində kilid nöqtəyə çevrilib. Və seçkinin nəticələrini proqnozlaşdırmağı da çətinləşdirir.

Bir tərəfdə islahatçıları ətrafında birləşdirən və kütləvi dəstəyi olan Pezeşkian, digər tərəfdə Qalibafın xeyrinə çəkilmələrdən sonra belə bir neçə namizədlə mübarizə aparan mühafizəkarlar var. Bu amil mühafizəkar qanadın səslərinin bölünməsinə səbəb olacaq. Obyektiv reallıqlarda Pezeşkianın seçilmə şansı çox görünsə də, onun rejim üçün yarada biləcəyi təhlükə subyektiv reallıqların həlledici olacağı ehtimalını ön plana çıxarır. Bunun fonunda seçkinin II tura qalacağı təxmilərini irəli sürmək mümkündür:

- I turda tərəflər lazım olan baryeri aşa bilməyəcək;
- II turda mühafizəkarlar birləşəcək, əsas namizəd böyük ehtimalla Qalibaf olacaq və seçkini qazanacaqlar;

Mümkün ssenari belə görünür. Daha az ehtimal olsa belə, Pezeşkianın “qurban verilmək” üçün seçilməsi variantı da unudulmamalıdır. Xamenei isə seçkinin nəticəsindən asılı olmayaraq, İran daxilindəki qüvvələrə “nələr edə biləcəyini” göstərə bildi.

Asif Nərimanlı
Siyasi şərhçi

Onews.az

Paylaş:
Whatsapp
Bizə yazın!
Keçid et
Digər xəbərlər

Gündəm

29-06-2024, 13:16

İranda seçkilərin ikinci turu olacaq

Siyasət

11-06-2024, 12:09

İranda prezidentliyə namizədlər kimlərdir? - BAXIŞ BUCAĞI

Siyasət

1-07-2024, 09:10

İranın yeni prezidenti kim olacaq? - DETALLAR

Siyasət

9-06-2024, 17:34

İranda prezidentliyə namizədlərin adları AÇIQLANDI

Siyasət

1-07-2024, 10:47

Ermənilər niyə Cəlilinin prezident seçilməsini arzulayır?

Siyasət

20-05-2024, 10:26

Helikopter qəzasının arxasındakı sirr nədir? - SENSASİYA

Araşdırma
Doxsanların ən dəhşətli zəlzələsi:
Doxsanların ən dəhşətli zəlzələsi: Onlarla insanın aqibəti necə oldu?
Unudulan iki söz:
Unudulan iki söz: Onlara niyə sahib çıxmırıq?
Keçəllərin pirə çevirdiyi mağara: Sevgisi nakam çobanın başından
Keçəllərin pirə çevirdiyi mağara: Sevgisi nakam çobanın başından necə tük çıxdı?
Davamlı yuxusuzluq sindromundan necə qurtulmaq olar?
Davamlı yuxusuzluq sindromundan necə qurtulmaq olar?
Biznes
COO platformasına “Startap” şəhadətnaməsi verilib
10-08-2026, 16:48
COO platformasına “Startap” şəhadətnaməsi verilib
Pensiya kapitalı nə qədər artırıldı?
12-02-2026, 09:58
Pensiya kapitalı nə qədər artırıldı?
Nobel mükafatçısı türk lirəsindən
3-02-2026, 18:26
Nobel mükafatçısı türk lirəsindən DANIŞDI
Bakı nefti ucuzlaşdı
27-01-2026, 15:13
Bakı nefti ucuzlaşdı
Rus iqtisadiyyatı çökür, Kreml hansı addımı atacaq? -
17-01-2026, 08:50
Rus iqtisadiyyatı çökür, Kreml hansı addımı atacaq? - Öztürk AÇIQLAYIR
Dollar bu gün neçəyə satılır?
3-01-2026, 22:56
Dollar bu gün neçəyə satılır?
Son xəbərlər
  • Dünən, 13:54
    1992-ci il 21 noyabr tarixində Yeni Azərbaycan Partiyasınin təsis konfransının keçirilməsinə siyasi baxış
  • Dünən, 13:50
    Ulu Öndərin müdrik siyasəti YAP-ın güclü siyasi qüvvəyə çevrilməsini təmin etdi
  • Dünən, 13:38
    21 Noyabr 1992-ci il – Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis edilməsi: milli dövlətçilik tariximizdə mühüm mərhələ
  • Dünən, 13:33
    YAP-ın yaranması Azərbaycanın dövlətçilik tarixində mühüm dönüş nöqtəsi oldu
  • Dünən, 13:29
    AĞDAM – YENİDƏN DOĞULAN ŞƏHƏRİN ZƏFƏR SALNAMƏSİ 20 Noyabr – Ağdam Şəhəri Günü
  • Dünən, 13:24
    MİLLİ İRADƏNİN, SİYASİ UZAQGÖRƏNLİYİN TƏZAHÜR TARİXİ
  • Dünən, 13:18
    YAP – dünənin, bu günün, və sabahın partiyası…
  • Dünən, 13:12
    20 Noyabr Ağdam Şəhəri Günü xalqımızın qələbə əzmini, vətən sevgisini və tarixi torpaqlarına bağlılığını nümayiş etdirən mühüm tarixdir.
  • Dünən, 13:06
    20 Noyabr -Ağdam şəhəri günü ilə əlaqədar
  • 19-11-2026, 17:00
    34 il: Zamanın sınağından keçən siyasi iradə və dövlətçilik məsuliyyəti
  • 18-11-2026, 15:33
    Ağdam Şəhəri günü: “Qafqazın Xirosiması”ndan Qafqazın cənnətinə doğru iri addımlarla...
  • 18-11-2026, 15:30
    20 Noyabr – Ağdam Şəhəri Günü: Tarixi Zəfərin və Böyük Qayıdışın təntənəsi
  • 18-11-2026, 15:15
    21 Noyabr 1992-ci il – Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransı milli siyasi tariximizin mühüm hadisəsidir
  • 17-11-2026, 15:28
    Azərbaycan–Böyük Britaniya münasibətlərində yeni mərhələ: Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsi və gələcək əməkdaşlıq perspektivləri
  • 17-11-2026, 15:24
    Dublin Bəyannaməsi Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşlıq əlaqələrinin əhəmiyyətini nümayiş etdirir
  • 17-11-2026, 15:21
    Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsi Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələrinin inkişafında mühüm addımdır
  • 17-11-2026, 15:17
    Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətlərində strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələsi
  • 17-11-2026, 15:13
    Azərbaycan və Böyük Britaniya münasibətlərində yeni səhifə
  • 17-11-2026, 14:53
    Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə
  • 17-11-2026, 14:48
    Bakı ilə London arasındakı Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə yeni Yol Xəritəsidir
  • 17-11-2026, 14:44
    Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini gücləndirir
  • 17-11-2026, 12:23
    “AZƏRBAYCAN PEŞƏ TƏHSİLİ: TARİXİ VƏ PERSPEKTİVLƏRİ” KİTABININ TƏQDİMAT MƏRASİMİ KEÇİRİLİB
  • 17-11-2026, 12:21
    Hər qarış torpağımız Azərbaycanın ayrılmaz parçasıdır!
  • 12-11-2026, 15:30
    Konstitusiya dövlətin hüquqi təməlidir
  • 12-11-2026, 15:14
    Konstitusiya – milli inkişafın və dövlətçilik ənənələrinin əsas dayağıdır
  • 12-11-2026, 15:07
    Konstitusiya Azərbaycanın davamlı inkişaf yolunun hüquqi təminatıdır
  • 12-11-2026, 15:01
    Azərbaycan Konstitusiyası – dövlətçiliyimizin təməli, hüquqlarımızın təminatçısı
  • 12-11-2026, 14:57
    Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası – müstəqil dövlətçiliyimizin hüquqi təməli
  • 12-11-2026, 14:49
    Konstitusiya – hüquqi dövlətin, milli suverenliyin və vətəndaş hüquqlarının təminatçısı
  • 8-11-2026, 22:07
    ÜÇ RƏNGLƏ İFADƏ OLUNAN DÖVLƏTÇİLİK
  • 8-11-2026, 22:05
    DÖVLƏTÇİLİYİN TƏMƏLİ, VƏTƏNDAŞIN ƏSAS HÜQUQİ DAYAĞI- KONSTİTUSİYA
  • 7-11-2026, 23:22
    AZƏRBAYCAN KONSTİTUSİYASI – DÖVLƏTÇİLİYİMİZİN, HÜQUQİ DƏYƏRLƏRİMİZİN VƏ MİLLİ SUVERENLİYİMİZİN TƏMƏLİ
  • 7-11-2026, 23:19
    Dövlət Bayrağımız – müstəqilliyimizin, milli qürurumuzun və dövlətçilik ənənələrimizin rəmzi
  • 7-11-2026, 23:06
    Üçrəngli bayrağımız – xalqımızın milli birliyinin və azadlıq iradəsinin təcəssümü
  • 7-11-2026, 22:56
    12 Noyabr Konstitusiya Günü: Ulu öndərin qəbul etdiyi Ana Yasamız…
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Redaksiya siyasəti
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • (+99455) 377 67 55
  • [email protected]
  • Bakı şəhəri
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə
Müəllif hüquqları qorunur. Onews.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə