Nərminə Qədirova
YAP Nərimanov rayon təşkilatının məsləhətçisi

2026-cı il iyunun 22-də Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycan Respublikasına səfəri iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir. Xəzər hövzəsinin iki mühüm dövləti olan Azərbaycan və Türkmənistan son illərdə siyasi dialoqun intensivləşdirilməsi, enerji əməkdaşlığının genişləndirilməsi, nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin inkişafı və humanitar sahədə qarşılıqlı fəaliyyətin dərinləşdirilməsi istiqamətində əhəmiyyətli addımlar atıblar.
Prezident Sərdar Berdiməhəmmədovun Bakıya səfəri bu proseslərin davamı olmaqla yanaşı, regional və beynəlxalq şəraitdə əməkdaşlığın yeni perspektivlərini müəyyənləşdirmək baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan və Türkmənistan arasında tarixi dostluq əlaqələri
Azərbaycan və Türkmənistan xalqları ortaq etnik, dil, dini və mədəni köklərə malikdirlər. Hər iki xalq türk dünyasının ayrılmaz hissəsi olaraq əsrlər boyu yaxın münasibətlər saxlayıb, ortaq mədəni irs formalaşdırıb.
Türkmənistan 1991-ci ildə müstəqillik əldə etdikdən sonra Azərbaycan ilə diplomatik münasibətlər qurulub. Sonrakı dövrdə əlaqələr müxtəlif mərhələlərdən keçsə də, xüsusilə son onillikdə münasibətlərin inkişafında nəzərəçarpacaq dinamika müşahidə olunub.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkmənistanın əvvəlki Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov, daha sonra Prezident Sərdar Berdiməhəmmədov arasında yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər və görüşlər siyasi dialoqun davamlı xarakter aldığını göstərir.
Səfər çərçivəsində 2026-cı il iyunun 22-də Bakıda Prezident Sərdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüşü keçirilib. Tərəflər ikitərəfli münasibətlərin mövcud vəziyyətini və gələcək inkişaf perspektivlərini müzakirə ediblər.
Səfər çərçivəsində müxtəlif sahələri əhatə edən sənədlərin imzalanması da iki ölkənin münasibətlərinin institusional əsaslarının möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Azərbaycan və Türkmənistan dünyanın mühüm təbii qaz ehtiyatlarına malik dövlətləri sırasındadır. Hər iki ölkə beynəlxalq enerji bazarlarında etibarlı tərəfdaş kimi tanınır.
İki ölkə arasında enerji sahəsində əməkdaşlığın ən mühüm nümunələrindən biri “Dostluq” yatağı üzrə anlaşmadır. 2021-ci ildə imzalanmış memorandum Xəzər dənizində uzun illər mübahisə mövzusu olmuş yatağın birgə işlənməsi üçün hüquqi və siyasi zəmin yaradıb.
Türkmənistan qazının Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Avropa bazarlarına çıxarılması məsələsi də müzakirə olunan perspektiv istiqamətlərdən biridir. Azərbaycan artıq Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropanın enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verir və gələcəkdə Türkmənistanın bu infrastrukturdan istifadə imkanları regional əməkdaşlığın yeni mərhələsini formalaşdıra bilər.
Azərbaycan və Türkmənistan Şərqlə Qərbi birləşdirən beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının inkişafında mühüm rol oynayırlar.
Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı ilə Türkmənbaşı Beynəlxalq Dəniz Limanı arasında əməkdaşlıq Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun səmərəliliyinin artırılmasına xidmət edir. Orta Dəhliz adlandırılan marşrut son illərdə Avropa və Asiya arasında yükdaşımaların diversifikasiyası baxımından xüsusi aktuallıq qazanıb. Azərbaycan və Türkmənistan bu dəhlizin əsas iştirakçıları kimi tranzit potensiallarını daha səmərəli şəkildə reallaşdırmağa çalışırlar.
İki ölkə arasında mədəni-humanitar münasibətlər də yüksələn xətlə inkişaf edir. Azərbaycan və Türkmənistanda qarşılıqlı mədəniyyət günləri keçirilir, elm və təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlıq genişlənir.
Məhtimqulu Fəraqi, Nizami Gəncəvi və digər böyük mütəfəkkirlərin irsinin öyrənilməsi və təbliği istiqamətində birgə layihələr həyata keçirilir. Həmçinin tələbə mübadiləsi proqramları, akademik əməkdaşlıq və turizm əlaqələrinin genişləndirilməsi istiqamətində addımlar atılır.
Azərbaycan və Türkmənistan türk dövlətləri arasında inteqrasiyanın gücləndirilməsini dəstəkləyən ölkələrdir. Türkmənistan Türk Dövlətləri Təşkilatında müşahidəçi statusuna malikdir və təşkilatın fəaliyyətində fəal iştirak edir.
Azərbaycan türk dünyasında əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi istiqamətində mühüm təşəbbüslərlə çıxış edir. Bu baxımdan Bakı ilə Aşqabad arasında münasibətlərin inkişafı bütövlükdə türk dövlətləri arasında siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin möhkəmlənməsinə töhfə verir.
Prezident Sərdar Berdiməhəmmədovun 2026-cı il iyunun 22-də Azərbaycana səfəri Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərinin yüksələn xətt üzrə inkişaf etdiyini nümayiş etdirir. Ortaq tarixə, mədəniyyətə və strateji maraqlara əsaslanan bu əlaqələr enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat-kommunikasiya layihələri və regional sabitlik baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Mövcud əməkdaşlıq potensialı nəzərə alınarsa, yaxın illərdə Azərbaycan və Türkmənistan arasında tərəfdaşlığın daha da genişlənəcəyi, Xəzər regionunda və türk dünyasında qarşılıqlı fəaliyyətin yeni imkanlar yaradacağı gözlənilir.