Bura sahəsinə görə dünyanın ən böyük adasıdır.

Sahəsi 2 166 086 km²-dir.
Əhalisi əsasən qrenlandca və danimarkaca danışır.
Sözügedən ada Danimarkanın muxtar mahalıdır.
İdarəetmə quruluşuna görə, dünyada ən böyük inzibati ərazidir.
Hərfi mənası "yaşıl ölkə" və ya "yaşıl yer" deməkdir.

Onews.az xəbər verir ki, söhbət dünyanın ən böyük, buzlu yaşıl adası Qrenlandiyadan gedir.

Adanın qərb və cənub-qərbindən Qərbi Qrelandiya cərəyanı keçdiyinə görə sahilboyu ərazilərdə çəmənliklər əmələ gəlir.
Ona görə də X əsrdə adaya gələn vikinqlər əraziyə belə ad verirlər.

Özü özünü idarə edən bu adanın demək olar ki, 80%-i buzla örtülüdür.

Buzsuz sahənin ərazi ölçüsü isə təxminən İsveçin sahəsi ilə eynidir.
Ancaq ərazinin sadəcə kiçik bir hissəsi əkinə yararlıdır.
Qrenlandiyanın 57.000-ə yaxın əhalisi var.

Qrenlandiyalıların təqribən 15.000 nəfəri paytaxt Nuukda yaşayır.
Orta əsrlərdə Qrenlandiyanın coğrafiyası haqqında çox az məlumat var idi.
Hətta Qrenlandiyanı müstəqil ada hesab etmirdilər.
Onu adətən Avropanın şimal-qərb hissəsinin yarımadası kimi xəritələrdə göstərirdilər.

Balina ovçuluğunun inkişafı ilə əlaqədar yenidən adanın sahil suları diqqət mərkəzinə düşür.
XV-XVI əsrlərdə dəfələrlə bask, irland və digər avropalı balına ovçularının Qrenlandiya sahillərinə gəlməsi haqqında məlumatlar var.
1473-cü il də danimarkalı admirallar D.Pinninq və X.Potxorst Qrenlandiyanın şərq sahillərinə yaxınlaşırlar.

Sahildəki yüksək dağın ətəyində bu ərazinin kəşfi barədə məlumat lövhəsi qoyurlar.
1953-cü ildən artıq Qrenlandiya Danimarkanın ayrılmaz hissəsidir.
1979-cü ildən isə Danimarka parlamentinin qərarı ilə dünyanın ən böyük adası özünüidarə statusu alır.
1000 il əvvəl Qrenlandiyaya nəzarət edən vikinqlər burada üzüm yetişdirirdilər.
Hazırda isə Qrenlandiya adası buz təbəqəsiylə örtülüdür.

Yəni burada yüksək temperaturda yetişən üzüm becərmək mümkünsüzdür.
Qrenlandiyada böyük neft, qaz, qızıl və almaz yataqları var.
Adanın əsas əhalisi inuitlər, yəni eskimoslardır.
Ada Danimarka büdcəsindən çox asılıdır.
Ada hakimiyyəti oradan ildə 500 milyon avroya yaxın vəsait alır.
Bu, Qrenlandiya ÜDM-nin 30 faizi qədərdir.

Qrenlandiya əhalisinin əsas hissəsini danlar, eskimoslar, kanadalılardır.
Ölkənin yalnız cənubunda yaşayış var.
Ada əhalisinin əksəriyyəti xristian katolikləridir.
Bir qismi isə qeyri-ənənəvi dinlərə inanırlar.

Danimarkanın keçmiş müstəmləkəsi 21 iyun 2009-cu ildə müstəqilliyini elan edir.
Bu addım 2008-ci ilin noyabr ayında keçirilmiş referendumun nəticələrinə əsasən atılır.
Onda adanın əhalisinin böyük əksəriyyəti geniş muxtariyyəti dəstəkləmişdi.
Yeni hüquqi qaydaya əsasən, polis və məhkəmə yerli hakimiyyətin yuridiksiyasına keçir.
Qrenlandiyanın yerli dili (kalaallisut) rəsmi dilə çevrilir.

15 ildir ki, ada vətəndaşları isə beynəlxalq hüquq tərəfindən ayrıca xalq kimi tanınır.
Ancaq müdafiə və xarici siyasət məsələləri ilə əvvəlki kimi Danimarka məşğul olacaq.

Banu Murad