“M1 Abrams” ABŞ istehsalı üçüncü nəsil əsas döyüş tankıdır.

Yüksək mobillik qabiliyyəti olan bu döyüş maşını müasir zirehli quru döyüşləri üçün nəzərdə tutulmuş güclü zirehə sahibdir.

Onews.az-ın araşdırmasına görə, hazırda dünya ordularında istismar olunan ən ağır tanklardan biri hesab edilir.

İlk dəfə 1980-ci ildə ABŞ Ordusunda silahlanmaya qəbul olunur.

Hazırda ABŞ ilə bərabər Misir, Küveyt, Səudiyyə Ərəbistanı, Avstraliya və İraq ordularının da silahlanmasında olan əsas döyüş tankıdır.

Sonuncu istehsal variantı olan M1A2 modifikasiyası yeni nəsil zireh və elektronik sistemlərə sahibdir.

Maksimal sürəti saatda 72 km-dir.
Boş çəkisi 61.3 tona bərabərdir.
Hərəkət ehtiyatı 465 km-dən çox deyil.
Maksimal yanacaq götürmə qabiliyyəti 1909 litrdir.

İstehsalçı firma “Lima Army tank plant Detroit Tank Arsenal”dır.
İlk istehsal tarixi 1980 -ci il olsa da indi də istehsalı davaç etdirilir.
Son 44 il də ümumi istehsal sayı 9880 ədəddir.
Ekipaj sayı 4 nəfərdən çox deyil.

Əsas silahı 120 mm-lik M256 “L44” yivsiz topdur.
Mərminin başlanğıc sürəti: 1750 metr/saniyədir.
Atəş məsafəsi nə az, nə də azacıq – 4 kilometrdir.

Maksimal atəş məsafəsi: 8 kilometrə bərabərdir.
Maksimum daşınan döyüş sursatı 40 ədəddən çox deyil.

Mühasirədən çıxmağa kömək etmək üçün bortun üzərinə 12.7 mm “M2 Browning” pulemyotu da bərkidilir.
Tank mərmisinin atış tezliyi: 485-635 atış/dəqiqə ilə ölçülür.
Güllənin başlanğıc sürəti isə 855 metr/saniyədir.

“M1 Abrams”ların atəş məsafəsi: 1.8 km-dən az deyil.
Onun maksimal atəş məsafəsi 6.7 km-ə bərabərdir.

M1 Abrams tankları Soyuq müharibə dövründə prototip olaraq hazırlanmış “MBT-70” tanklarını əvəz etmək məqsədilə istehsal olunur.
Tərkibi zəiflədilmiş uraniumdan ibarət olan “Chobham” zirehinin istifadə olunduğu ilk texnikadır.
Körfəz müharibəsi ərzində atəş gücü və NBK (nüvə, bioloji və kimyəvi) qoruması artırılır.

İraq tanklarından üstün olması səbəbilə müharibə ərzində çox az sayda “M1” tankı düşmən atəşi nəticəsində zədə alır.
“Abrams”lar 2003-cü ildə İraqda başlamış müharibədə və Əfqanıstan döyüşlərində də aktiv istismar olunmuşdu.
Bu tankların ləqəbi “səhra tufanı”dır.

1991-ci ildə Körfəz müharibəsi başlayana qədər Abrams tankları heç bir döyüşdə iştirak etməmişdi.
Müharibənin başlanğıcında Küveytin İraq qoşunlarından azad edilməsi məqsədilə 1848 ədəd M1A1 Səudiyyə Ərəbistanına yerləşdirilir.
Bu tanklar İraq Ordusunun silahlanmasında olan Sovet istehsalı T-55, T-62, həmçinin T-72 tanklarına nisbətən daha çox üstünlüyə sahib idi.

İraqın sahib olduğu T-72-lərin əsas zəif cəhəti gecə görmə və müasir məsafəölçən cihazların olmaması göstərilirdi.
Bu da İraq tanklarının gecə şəraitində döyüş əməliyyatı həyata keçirməsinə və ya düşmənə qarşılıq verməsinə mane olurdu.
Bu müharibə ərzində ümumən 23 ədəd M1A1 zədələndi və ya sıradan çıxarıldı.

Məhv edilmiş doqquz Abrams tankından yeddisi "dost atəşi" ilə vurulmuşdu.
Digər tanklar isə döyüş əməliyyatları çərçivəsində kiçik çaplı zədələr almışdı ki, bu da onların ümumi döyüş hazırlığına ciddi təsir göstərməmişdi.

1999-cu ildən etibarən bu tankların vahidinin qiyməti 5 milyon ABŞ dolları olaraq müəyyən edilmişdi.

Turan