Hər bir xalqın tarixi yaddaşını, milli kimliyini və mənəvi-əxlaqi dəyərlər sistemini gələcək nəsillərə ötürən ən qüdrətli vasitə onun ana dilidir. Dil təkcə fərdlər arasında ünsiyyət mexanizmi deyil, eyni zamanda milli təfəkkür tərzini, mədəni irsi və dövlətçilik ənənələrini formalaşdıran unikal mənəvi sərvətdir. Azərbaycan dili əsrlər boyu xalqımızın milli varlığını qoruyub saxlamış, onu tarixi sınaqlardan uğurla çıxarmış və müstəqil dövlət quruculuğu prosesinin təməl sütununa çevrilmişdir.
Hər il avqust ayının 1-də ölkəmizdə “Azərbaycan Dili və Əlifbası Günü”nün təntənəli şəkildə qeyd olunması təkcə təqvim əlamətdarlığı daşımır. Bu gün dövlətimizin milli-mənəvi dəyərlərə verdiyi yüksək qiymətin, ana dilimizin saflığına və inkişafına yönəldilmiş ardıcıl strateji siyasətin əməli təzahürüdür. Ana dili dövlətin suverenliyinin, milli həmrəyliyinin və siyasi varlığının rəmzidir.
Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi möhkəmlənməsi, hüquqi bazasının formalaşdırılması və institusional nüfuzunun yüksəldilməsi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı və çoxşaxəli fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır. Hələ mürəkkəb siyasi konyunkturanın hökm sürdüyü sovet dövründə - 1978-ci il Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili statusunun təsbit edilməsi Ulu Öndərin qətiyyətli siyasi iradəsinin və milli ideallara sadiqliyinin bariz nümunəsi idi.

"Şübhəsiz ki, musiqi də, ədəbiyyat da, ayrı-ayrı tarixi abidələr də millətin milliliyini təsdiq edir. Amma millətin milliliyini ən birinci təsdiq edən onun dilidir. Əgər Azərbaycan dili olmasa, Azərbaycan dilində ədəbiyyat da olmaz, mahnılar da olmaz, musiqi də olmaz."
Heydər ƏLİYEV, Ümummilli Lider

Müstəqillik illərində bu siyasət daha da dərinləşdirilərək konseptual mahiyyət kəsb etmişdir. 1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi yolu ilə qəbul olunmuş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 21-ci maddəsində Azərbaycan dili dövlət dili kimi təsbit edilmiş və onun inkişafının təmin olunması dövlətin əsas öhdəliklərindən biri kimi müəyyənləşdirilmişdir.

"Hər bir xalqın milliliyini, mənəvi dəyərlərini yaşadan, inkişaf etdirən onun dilidir. Ana dilini bilməmək, ana dilini qiymətləndirməmək, şübhəsiz ki, xalq qarşısında böyük qəbahətdir."
Heydər ƏLİYEV, Ümummilli Lider

Ulu Öndərin təşəbbüsü ilə 2001-ci il iyulun 18-də imzaladığı Fərmana əsasən “1 Avqust - Azərbaycan Dili və Əlifbası Günü” təsis edilmiş, latın qrafikalı əlifbaya tam keçid təmin olunmuşdur. Bu tarixi addım milli ədəbi-elmi irsin müasir standartlara uyğunlaşdırılması və informasiya məkanına inteqrasiyası baxımından dönüş nöqtəsi olmuşdur.
Ulu Öndərin müəyyənləşdirdiyi strateji kurs bu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla və məqsədyönlü şəkildə davam etdirilir. Dövlət başçısının imzaladığı fərman və sərəncamlar, xüsusilə " Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında " müvafiq fərmanı dilimizin lüğət tərkibinin zənginləşməsinə, kütləvi informasiya vasitələrində və rəsmi kargüzarlıqda dil normalarına ciddi əməl olunmasına zəmin yaratmışdır.

"Azərbaycan dili o qədər zəngindir ki, heç bir xarici sözə ehtiyac yoxdur. Biz dilimizin saflığını qorumalıyıq. Ana dilimiz bizim milli sərvətimizdir."
İlham ƏLİYEV, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Dövlət başçısının bu konseptual tapşırığı rəsmi strukturlar, elmi müəssisələr və pedaqoji kollektivlər üçün fəaliyyət proqramına çevrilmişdir. Qloballaşma şəraitində xarici dillərin öyrənilməsi müasir dünyaya inteqrasiya baxımından vacib sayılsa da, bu amil heç bir halda ana dilinin rəsmi və gündəlik işlənmə dairəsini daraltmamalı, onun özünəməxsusluğunu zədələməməlidir.

"Dil o amildir ki, milləti millət edir. Biz bütün dövrlər ərzində dilimizi qorumuşuq və bu gün danışdığımız Azərbaycan dili bizim ulu babalarımızın danışdığı Azərbaycan dilindən fərqlənmir. Bu, böyük nailiyyətdir, xalqımızın böyüklüyüdür ki, biz başqa dillərin təsirinə düşməmişik."
İlham ƏLİYEV, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Azərbaycan dilinin gələcəyi, onun elmi və tətbiqi potensialının artırılması birbaşa təhsil sisteminin keyfiyyətindən asılıdır. Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilən kurikulum islahatları, dərsliklərin məzmun baxımından təkmilləşdirilməsi və müasir tədris metodologiyalarının tətbiqi şagirdlərdə təkcə qrammatik biliklərin deyil, zəngin nitq mədəniyyətinin və bədii-estetik təfəkkürün formalaşmasına xidmət edir.
Xüsusilə rəqəmsal platformalarda, sosial şəbəkələrdə və elektron kütləvi informasiya vasitələrində ana dilinin norma və qaydalarına riayət edilməsi milli təhlükəsizlik və mədəni suverenlik məsələsidir. İnformasiya müharibəsi şəraitində dilin dəqiqliyi və zənginliyi dövlət maraqlarının təmin olunmasında mühüm alətdir.

"Xarici kəlmələr dilimizi pozur, zənginləşdirmir və milli kimliyimizi də sarsıdır, damcı-damcı, yavaş-yavaş. Dil əldən gedəndən sonra, yaxud pozulandan sonra onda milli kimlik də gedəcək, ondan sonra dövlətçilik də gedəcək... Ona görə Azərbaycan dilini qorumaq hər birimizin vəzifəsidir."
İlham ƏLİYEV, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Azərbaycan dili təkcə respublika ərazisində yaşayan vətəndaşlarımızın deyil, eyni zamanda dünyanın müxtəlif ölkələrində məskunlaşmış milyonlarla soydaşımızın mənəvi birliyini təmin edən əsas vasitədir. Xaricdə fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatları ana dilimizin yaşadılması və gənc nəslə aşılanması istiqamətində mühüm missiya həyata keçirirlər.
Ana dili azərbaycançılıq ideologiyasının, milli həmrəyliyin və Vətənə bağlılığın sarsılmaz təməlidir. Harada yaşamasından asılı olmayaraq, hər bir azərbaycanlı üçün ana dilini bilmək, onu qorumaq və təbliğ etmək milli vətəndaşlıq borcudur.
Yekun olaraq qeyd etmək istəyirəm ki, Azərbaycan dilinin saflığının qorunması, onun tətbiq dairəsinin genişləndirilməsi və gələcək nəsillərə dolğun şəkildə çatdırılması həm dövlət orqanlarının, həm də cəmiyyətin hər bir üzvünün müqəddəs vəzifəsidir. Ana dilinə göstərilən diqqət və ehtiram müstəqil Azərbaycan dövlətinin qüdrətlənməsinə və milli varlığımızın əbədiliyinə xidmət edir.


Çinarə İsgəndərova – Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin
Maliyyə şöbəsinin əməkdaşı,
YAP Nərimanov rayon Təşkilatının fəal üzvü