2026-cı il oktyabrın 12-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet Bakıda keçirilən görüşlər çərçivəsində mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər. Rəsmi səfər iki ölkə arasında mövcud siyasi əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi tərəfdaşlığın genişləndirilməsi və qarşılıqlı əməkdaşlığın yeni istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyıb. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında ikitərəfli münasibətlərin inkişaf perspektivləri, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq və iqtisadi əlaqələrin daha fəal qurulması əsas yer tutub.

Dövlət başçısı çıxışında Azərbaycanla Kamboca arasında dostluq və tərəfdaşlıq münasibətlərinin mövcud olduğunu vurğulayıb. Bildirilib ki, ölkələr Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə kimi beynəlxalq platformalarda əməkdaşlıq edir, bir sıra məsələlərdə qarşılıqlı dəstək nümayiş etdirirlər. Prezident İlham Əliyev bu siyasi əlaqələrin ikitərəfli əməkdaşlığın digər sahələrinə də müsbət təsir göstərə biləcəyini qeyd edərək, təmasların intensivləşdirilməsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb.

Bəyanatda iqtisadi münasibətlərin genişləndirilməsi xüsusi yer tutub. Prezidentin sözlərinə görə, Azərbaycanla Kamboca arasında ticarət dövriyyəsi hazırda mövcud potensiala uyğun səviyyədə deyil. Buna görə də tərəflər ticarət və investisiya sahələrində konkret imkanların araşdırılması, sahibkarlar arasında əlaqələrin qurulması və qarşılıqlı iqtisadi maraqların müəyyənləşdirilməsi istiqamətində addımlar atmağı vacib hesab edirlər. Bu məqsədlə ticarət və investisiya əməkdaşlığının praktiki məsələləri ilə məşğul olacaq birgə işçi qrupunun yaradılması barədə razılıq əldə olunub. Bakıda Azərbaycan və Kamboca şirkətlərinin iştirakı ilə keçirilən biznes forumu da işgüzar dairələrin bir-birini daha yaxından tanıması və yeni tərəfdaşlıqların qurulması üçün imkan yaradıb.

Prezident İlham Əliyev sənaye sahəsində birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, turizm və təhsil əlaqələrinin inkişafı, nəqliyyat və rəqəmsal transformasiya istiqamətlərində əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanlarına da toxunub. Çıxışda təhsil sahəsində əvvəlki əlaqələrin bərpası məsələsi diqqətə çatdırılıb. Sovet İttifaqı dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil aldığı xatırladılaraq, bu ənənənin davam etdirilməsinin xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirə biləcəyi bildirilib. Təhsil və mədəni-humanitar əlaqələr dövlətlər arasında münasibətlərin yalnız rəsmi səviyyədə deyil, cəmiyyətlər arasında da inkişafına şərait yaradan istiqamətlərdir.

Bəyanatda Azərbaycanın rəqəmsal dövlət xidmətləri sahəsində təcrübəsi də qeyd olunub. Ölkəmizdə fəaliyyət göstərən “ASAN xidmət” modelinin Kambocada maraq doğurması mümkün əməkdaşlıq istiqamətlərindən biri kimi təqdim edilib. Bu təcrübənin paylaşılması dövlət xidmətlərinin təşkili, vətəndaş məmnunluğunun artırılması və idarəetmədə müasir yanaşmaların tətbiqi baxımından qarşılıqlı fayda verə bilər. Bundan əlavə, Kambocanın dəstəyi ilə Azərbaycanın ASEAN Parlamentlərarası Assambleyasında müşahidəçi statusu əldə etməsi Cənub-Şərqi Asiya ilə əlaqələrin inkişafına dair imkanların genişlənməsini göstərən amillərdən biri kimi diqqətə çatdırılıb.

Prezidentin çıxışında humanitar təhlükəsizlik məsələlərinə də yer ayrılıb. Azərbaycan və Kambocanın mina problemi ilə üzləşdiyini bildirən dövlət başçısı bu sahədə təcrübə və bilik mübadiləsinin, mütəxəssislərin hazırlanmasının və praktiki əməkdaşlığın əhəmiyyətini vurğulayıb. Eyni zamanda, sülh və təhlükəsizliyin təmin olunmasında beynəlxalq hüquq normalarına, dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmətin vacibliyi qeyd edilib. Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad edilməsindən sonra aparılan bərpa işləri və “Böyük Qayıdış” Proqramının həyata keçirilməsi barədə də məlumat verilib.

Kambocanın Baş naziri Hun Manet də öz bəyanatında Azərbaycan tərəfinə göstərilən qonaqpərvərliyə görə təşəkkür edib və iki ölkə arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlı olduqlarını bildirib. O, ticarət, təhsil, təhlükəsizlik və digər sahələrdə əlaqələrin inkişafı üçün konkret addımların atılmasının vacibliyini vurğulayıb. Baş nazir həmçinin özəl sektor nümayəndələri arasında birbaşa əlaqələrin qurulmasını, biznes imkanlarının araşdırılmasını və müzakirə olunan təşəbbüslərin praktik nəticələrə çevrilməsini önəmli hesab etdiyini bildirib. Səfər çərçivəsində bir sıra ikitərəfli sənədlərin mübadiləsi də əməkdaşlığın hüquqi və institusional əsaslarının genişləndirilməsinə xidmət edib.

Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin mövcud vəziyyətini və inkişaf üçün nəzərdə tutulan əsas istiqamətləri əks etdirib. Siyasi dialoqun davam etdirilməsi, ticarət və investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsi, təhsil və rəqəmsal xidmətlər sahəsində təcrübə mübadiləsi, eləcə də beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığın gücləndirilməsi qarşılıqlı münasibətlərin gündəliyində mühüm yer tutur. Səfərin nəticələrinin konkret layihələr və davamlı təmaslarla möhkəmləndirilməsi isə əldə olunan razılaşmaların praktik nəticələrə çevrilməsi baxımından əhəmiyyətli olacaq.

Göyüş Göyüşov
YAP Nərimanov rayon təşkilatının fəalı