İran artıq nüvə silahına sahib olmaq üçün “qırmızı düymə”yə basıb. Əgər Tehran nüvə başlıqlarına sahib olarsa, bu, regionda böyük fəlakətlərə gətirib çıxaracaq. Eyni zamanda regionda güc balansı da pozulacaq.

Hazırda Türkiyə və İran aşağı-yuxarı eyni balansa sahibdir. Bu da regional müstəvidə müəyyən qədər balansı qoruyur. İranın nüvə dövlətinə çevrilməsi isə başda Azərbaycan və Türkiyə olmaqla, bütün region ölkələri üçün ciddi təhdidə çevriləcək.

Bu təhdid Türk dünyası və türk birliyi üçün də keçərlidir. Fars-molla rejimi çoxdandır ki, Türkmənistanın cənub rayonlarına iddia edir. İran nüvə dövlətinə çevriləcəyi halda bu arzusunu da gerçəkləşdirmək üçün tələsəcək. Üstəlik, Əfqanıstanın İranla sərhəd bölgəsinin işğalını da Tehran daha asan reallaşdıra bilər.

Qardaş Türkiyənin İraq və Suriyada apardığı antiterror əməliyyatları üçün böyük təhlükə yaranacaq. Ona görə də MAQATE bu işin üzərinə ciddi şəkildə düşməlidir. Tehranla nüvə sahəsində danışıqlar bərpa olunmalıdır.

Əgər Tehran uranın zənginləşdirilməsi əleyhinə olan danışıqlardan imtina edərsə, o zaman ABŞ və digər güclər daha sərt addımlar atmalıdırlar.

Bu vaxta qədər Azərbaycan İrana müdaxilənin əleyhinə olub. Artıq bölgədə yeni geosiyasi vəziyyət mövcuddur. Şərtlər də əvvəlki deyil. Çünki İranın nüvə dövlətinə çevrilməsi Azərbaycanın həm daxili, həm də geosiyasi maraqları üçün ciddi təhdiddir.

Üstəlik, İran nüvə dövləti kimi Ermənistana da ciddi dəstək olacaq və Zəngəzur dəhlizinin reallaşmaması üçün əlindən gələni edəcək. Belə olan halda Azərbaycan və Türkiyə, eləcə də Türkmənistan bu istiqamətdə daha sərt mövqe ortaya qoymalıdır.

Hələlik bu istiqamətdə balansı nisbətən qoruya biləcək Pakistan var. Çünki Pakistan nüvə dövləti olmaqla yanaşı, həm də İranın şərq qonşusudur. Azərbaycanla və Türkiyə ilə dost Pakistan dövlətinin hazırkı əlaqələri də göz önündədir.

Buna baxmayaraq, Tehran nüvə dövləti olmaq istiqamətində həlledici addımı atarsa, o zaman İranın maliyyələşdirdiyi terror qruplaşmaları bölgədə “at oynadacaqlar”.

Hətta İran heç bir xarici təhdidlərdən çəkinməyərək öz daxilində də etnik təmizləmələr apara bilər.

Azərbaycan türklərinin, bəlucların cənub sərhədlərinə doğru deportasiyasını da gerçəkləşdirməsi də mümkündür. Bu plan hələ 1950-ci illərdən ETTALAT-ın masasının üzərindədir. Bir sözlə, Qərbdən gələn həyəcanlı açıqlamalar növbəti periodda İranın daha sərt təpkilərlə üzləşəcəyinin anonsudur.

Çox güman ki, dekabra qədər İranı növbəti sərt sanksiyalar paketi gözləyəcək. Əgər vəziyyət dəyişməsə və İran ABŞ-ın istəklərindən kənar oyun qursa, o zaman cənub qonşumuz hərbi müdaxiləni, “İranı nüvəsizləşdirmə əməliyyatlarını” da gözdən keçirməlidir.

Onews.az-ın Siyasət Şöbəsi