BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının (COP29) 29-cu sessiyasına hazırlıqlar davam edərkən, dünya miqyasında atılacaq addımların əhəmiyyəti hər zamankindən daha vacibdir. 2024-cü ildə Azərbaycan paytaxtı Bakıda baş tutacaq COP29, iqlim dəyişikliyinə qarşı qlobal səylərin gücləndirilməsi üçün kritik bir fürsət olacaq.

Bakı şəhərinin ev sahibliyinin simvolik əhəmiyyəti danılmaz faktdır.

Tarixən neft və qaz hasilatı ilə tanınan Bakı, COP29-a ev sahibliyi etməklə simvolik bir rol oynayır. Azərbaycan, enerji ixracatçısı kimi mövqeyini saxlayaraq, eyni zamanda bərpa olunan enerji və davamlı inkişaf sahələrinə daha çox diqqət ayırır. COP29-un Bakıda keçirilməsi, ənənəvi enerji istehsal edən bölgələrin yaşıl gələcəyə yönəlməsi zərurətini vurğulayır.

COP29-un əsas müzakirə mövzusuda beynəlxalq aləmin rəsmi Bakıya göstərdiyi diqqətin göstəricisidir. Belə ki, 2015-ci ildə imzalanmış Paris Razılaşması beynəlxalq iqlim fəaliyyəti üçün əsas çərçivə olaraq qalır. Lakin, hazırkı Milli Təyin Edilmiş Töhfələrin (NDC) qlobal temperatur artımını sənayeləşmədən əvvəlki səviyyədən 1,5°C-yə qədər məhdudlaşdırmaq üçün kifayət etmədiyi düşünülür.

COP29, ölkələrin NDC-lərini necə artıracağını və daha konkret, ölçülə bilən tədbirləri necə həyata keçirəcəyini müzakirə edəcək. İkinci əsas məsələ isə İnkişaf etməkdə olan ölkələr üçün maliyyə təminatı iqlim dəyişikliyinə qarşı effektiv mübarizədə əsas maneələrdən biridir.

COP29-da inkişaf etmiş ölkələrin illik 100 milyard dollarlıq iqlim maliyyələşdirilməsi öhdəliyinin yerinə yetirilməsi və ictimai-özəl tərəfdaşlıqlar kimi yenilikçi maliyyələşdirmə modellərinin araşdırılması müzakirə mövzusu olacaq.

Bakının enerji tarixi nəzərə alınaraq, qlobal enerjiyə keçidi ilə bağlı müzakirələr əsas məsələlərdən biri olacaq. Azərbaycan, külək və günəş enerjisi kimi bərpa olunan enerji mənbələrinə yönəlməklə, iqtisadi artımı ekoloji məsuliyyətlə balanslaşdıran strategiyalarını nümayiş etdirmək üçün yaxşı mövqedədir.

COP29 un ölkəmiz üçün müsbət tərəfləri isə saymaqla bitməz. Bu cür böyük bir tədbirə ev sahibliyi təbii ki, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzu və iqlim dəyişikliklərinə qarşı qlobal səylərdəki rolu üçün əhəmiyyətli bir fürsət olacaq.



COP29, ölkəyə beynəlxalq maliyyə institutları və investisiya fondlarının diqqətini cəlb edə bilər. Xüsusilə bərpa olunan enerji, yaşıl texnologiyalar və ekoloji infrastruktur sahələrində investisiyaların artmasına şərait yaranacaq. Azərbaycan, külək və günəş enerjisi kimi layihələrə sərmayələri artıraraq, iqtisadiyyatını şaxələndirə və enerji keçidində daha önəmli addımlar ata bilər.

Düşünürəm ki, COP29 kimi dünya nüfuzlü tədbirin keçirilməsi Azərbaycan diplomatiya tarixinin kluminasiya nöqtəsidir. Hətta biz Bakıdan bütün dünyaya 30 illik işğal dövründə Ermənistanın Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlarda ekoloji həyata vurduğu ziyanı, daha yaxşı çatdıra, dünyanın diqqətini Qarabağa daha effektiv cəlb edə bilərik. Bu müsbət töhfələr COP29-un ölkəmizə həm iqtisadi, həm də ekoloji sahədə böyük faydalar gətirəcəyini göstərir. Azərbaycan, bu fürsətdən istifadə edərək qlobal iqlim səylərində liderlik edə və dayanıqlı gələcək üçün mühüm addımlar ata bilər.

Elgün Rüstəmlilər
Politoloq

Onews.az