• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Redaksiya siyasəti
  • Reklam
  • Əlaqə
Sizin reklam burada
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə

Qlobusun ilk ixtiraçısı kimdir? - ARAŞDIRMA

Təhsil

28-01-2026, 09:41
Qlobusun ilk ixtiraçısı kimdir? -


Məşhur alman kartoqrafı, alimi, uzun müddət Portuqaliya donanmasında xidmət etmiş dəniz səyyahı Martin Behaym (1459-1507) Yer kürəsinin ən böyük və ilk qlobusunu hazırlayıb. Behaym tərəfindən hazırlanan qlobus günümüzə qədər gəlib çatıb. O, bu qlobusu "Yer alması" adlandırıb. Behaym Yer səthini təsvir edərkən Ptolemeyin xəritəsindən istifadə edib.

Onews.az
xəbər verir ki, qlobus, 1490-cı illərin əvvəllərində şəhər məclisinin əmri ilə Nürnberqdə hazırlanıb. Behaym, uzun müddət Portuqaliyada qaldığı və son Portuqaliya coğrafi kəşflərindən yaxşı məlumatı olduğu üçün bu əmri alıb.

Xəritədə hələ Xristofor Kolumbun Böyük coğrafi kəşflərin nəticələri nəzərə alınmasa və orada Amerika göstərilməsə də, "Yer alması" (Alman dilində “Erdapfel”) dəqiqliyi və aydınlığı ilə son orta əsrlərin kartoqrafiya elminin unikal uğuru hesab olunur. Qlobusda o zamanlar Avropalılara yaxşı tanış olan Köhnə Dünyanı ətraflı şəkildə təsvir edilib, Atlantik Okeanı o dövrün elmi anlayışlarına görə Şərqi Asiya sahillərinə qədər uzanıb. Behaymın qlobusunda okeanların və qitələrin konturları gərçəkdən uzaqdır, çünki qlobusun yaranmasının əsası - qədim coğrafiyaçıların fikirlərinə əsaslanan məlumatlara və Şərq ölkələrini, Hindistanı və Çini ziyarət edən ərəblərin və digər səyahətçilərin məlumatlarına əsaslanırdı.

"Globus" sözü latın mənşəlidir və “Top” deməkdir. Termin olaraq daha sonradan elm tarixinə daxil oldu. Yerin xəritələrdə və ya qlobuslarda təsvir edilməsi cəhdləri qədim zamanlardan bəri edilib. Bu coğrafi tədqiqatlar qədim elmi anlayışlara əsaslanır. Eramızdan əvvəl bəzi müdriklər Yerin düz olmadığını təxmin edirdilər.

Məsələn, İskəndəriyyədə yaşayan qədim yunan alimi Erastofen Kirenskiy (e.ə. 276 - 194), hesablamışdı ki, Yerin dairəsi 252 min mərhələdən ibarətdir, yəni 39 690 km-dir. Bəzi qədim yazıçıların əsərlərində, eramızdan 200 il əvvəl ilk qlobusu hazırlayan Pergamdan olan Kratesdən bəhs edilir, ancaq bu qədim qlobusların başqa heç bir dəlili və təsviri günümüzə gəlib çatmayıb.

Paylaş:
Whatsapp
Bizə yazın!
Keçid et
Digər xəbərlər

Təhsil

25-10-2024, 18:13

Gözəllikləri ilə turistləri heyran qoyan məmləkət: Portuqaliya haqqında ilginc FAKTLAR

Təhsil

24-10-2024, 10:10

Bir zamanlar fillərin yaşadığı, Pyoturun əsasını qoyduğu, zəngin memarlıq nümunəsi: Ora haradır?

Siyasət

27-10-2024, 13:48

Dünyanın ən böyük dəniz qoruğu: Hələ də elmə məlum olmayan canlılar...

Siyasət

24-10-2024, 21:00

Ən qaranlıq anlarda ümid manifesti - Həmid Şehanegi YAZIR

Siyasət

11-10-2024, 11:05

Şərabı şərab edən 4 əsas amil - FAKTLAR

Siyasət

13-10-2024, 14:22

Üzü dönsün ayrılığın... - Aliyə Cavanşir YAZIR

Araşdırma
Doxsanların ən dəhşətli zəlzələsi:
Doxsanların ən dəhşətli zəlzələsi: Onlarla insanın aqibəti necə oldu?
Unudulan iki söz:
Unudulan iki söz: Onlara niyə sahib çıxmırıq?
Keçəllərin pirə çevirdiyi mağara: Sevgisi nakam çobanın başından
Keçəllərin pirə çevirdiyi mağara: Sevgisi nakam çobanın başından necə tük çıxdı?
Davamlı yuxusuzluq sindromundan necə qurtulmaq olar?
Davamlı yuxusuzluq sindromundan necə qurtulmaq olar?
Biznes
Pensiya kapitalı nə qədər artırıldı?
12-02-2026, 09:58
Pensiya kapitalı nə qədər artırıldı?
Nobel mükafatçısı türk lirəsindən
3-02-2026, 18:26
Nobel mükafatçısı türk lirəsindən DANIŞDI
Bakı nefti ucuzlaşdı
27-01-2026, 15:13
Bakı nefti ucuzlaşdı
Rus iqtisadiyyatı çökür, Kreml hansı addımı atacaq? -
17-01-2026, 08:50
Rus iqtisadiyyatı çökür, Kreml hansı addımı atacaq? - Öztürk AÇIQLAYIR
Dollar bu gün neçəyə satılır?
3-01-2026, 22:56
Dollar bu gün neçəyə satılır?
Neftimiz bu gün neçəyə satılır?
15-09-2025, 13:20
Neftimiz bu gün neçəyə satılır?
Son xəbərlər
  • Bu gün, 10:48
    Şuşadan dünyaya verilən strateji mesajlar: cənab Prezident İlham Əliyevin IV Qlobal Media Forumundakı çıxışı yeni geosiyasi reallıqların siyasi manifesti kimi
  • Bu gün, 10:45
    IV Şuşa Qlobal Media Forumu: Prezident İlham Əliyevin mesajları və Azərbaycanın dünyaya təqdim etdiyi yeni reallıqlar
  • Dünən, 14:03
    Azərbaycan-Slovakiya tərəfdaşlığı: dostluqdan strateji əməkdaşlığa
  • Dünən, 13:47
    Şuşadan Avropaya uzanan strateji tərəfdaşlıq
  • Dünən, 13:44
    Slovakiya–Azərbaycan münasibətlərinin inkişafı və Qarabağın bərpasında beynəlxalq əməkdaşlığın əhəmiyyəti
  • Dünən, 00:22
    Şuşa Qlobal Media Forumu: Etimadın Bərpası Missiyası
  • 14-07-2026, 23:43
    IV Şuşa Qlobal Media Forumu: İqtisadi sabitliyin görünən və görünməyən tərəfləri
  • 14-07-2026, 23:31
    IV Şuşa Qlobal Media Forumu – Azərbaycanın qlobal informasiya məkanında artan nüfuzu və Prezident İlham Əliyevin mühüm mesajları
  • 14-07-2026, 23:27
    IV Şuşa Qlobal Media Forumu Azərbaycanın yaxın onilliklər üçün xarici siyasət fəlsəfəsinin konseptual xəritəsidir
  • 14-07-2026, 23:24
    Şuşadan yüksələn diplomatiya
  • 14-07-2026, 23:19
    IV Şuşa Qlobal Media Forumu – Həqiqətin səsi, sülhün və etimadın gücləndirilməsi naminə mühüm platforma
  • 14-07-2026, 23:11
    IV Şuşa Qlobal Media Forumu: Prezident İlham Əliyevin mesajlarında sülh, enerji təhlükəsizliyi və informasiya mühiti ön planda
  • 14-07-2026, 23:02
    Şuşa Qlobal Media Forumu: Həqiqətin səsi, gəncliyin baxışı və medianın yeni missiyası
  • 14-07-2026, 22:58
    Azərbaycanın beynəlxalq nüfuz davamlı şəkildə güclənir
  • 14-07-2026, 22:54
    V Şuşa Qlobal Media Forumu: Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın qlobal baxışı
  • 14-07-2026, 22:50
    14 iyul: Yüksəlişin başlanğıcı, arxalardan ön sıralara sürətli sıçrayış
  • 14-07-2026, 22:47
    IV Şuşa Qlobal Media Forumu: Sülhə və Həqiqətə aparan yol
  • 7-07-2026, 23:17
    Cənubi Qafqazın yeni geosiyasi reallığı: Bakı-Brüssel tərəfdaşlığında strateji dönüş nöqtəsi
  • 7-07-2026, 21:45
    Bakı-Brüssel tərəfdaşlığında yeni mərhələ: Bərpaolunan enerji potensialı və qlobal yaşıl keçid strategiyası
  • 7-07-2026, 17:59
    Sülh Artıq Reallıqdır
  • 7-07-2026, 17:43
    Enerji sahəsində əməkdaşlıq strateji əhəmiyyət daşıyır
  • 7-07-2026, 17:38
    Azərbaycan və Avropa İttifaqı: Strateji Tərəfdaşlıqdan İnnovativ Gələcəyə Doğru
  • 7-07-2026, 17:36
    Azərbaycan–Aİ tərəfdaşlığı yeni mərhələdə: enerji, nəqliyyat və regional sülh gündəmdə
  • 7-07-2026, 17:33
    Günəşli Azərbaycandan Qərbə uzanan işıqlı əl: Bakı Qərbin enerji təhlükəsizliyinin təminatçısıdır
  • 7-07-2026, 17:31
    Avropa Komissiyası ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin çox mühüm mərhələsindəyik.
  • 7-07-2026, 01:46
    Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətləri yeni inkişaf mərhələsində
  • 7-07-2026, 01:44
    Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyi: Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin Bakı səfərinin əhəmiyyəti
  • 7-07-2026, 01:39
    Azərbaycan–Avropa İttifaqı əməkdaşlığında yeni mərhələ: Strateji tərəfdaşlığın güclənən üfüqləri
  • 7-07-2026, 01:39
    Qələbəyə Aparan Güc: Azərbaycan Ordusunun Şanlı Yolunun Tarixi və Qarabağ Zəfəri
  • 29-06-2026, 12:12
    Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərində yeni mərhələ
  • 29-06-2026, 11:14
    Bakı ilə Aşqabad arasında yeni səhifə: Keçmişdən gələcəyə uzanan uğurlu yol
  • 27-06-2026, 14:01
    Qələbəyə Aparan Güc: Azərbaycan Ordusunun Şanlı Yolunun Tarixi və Qarabağ Zəfəri
  • 27-06-2026, 13:59
    26 İyun – Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü dövlətimizin gücünün və qüdrətinin təcəssümüdür.
  • 25-06-2026, 16:48
    26 İyun – Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Günü
  • 25-06-2026, 15:48
    Bakı–Aşqabad: Strateji Tərəfdaşlığın Yeni Səhifəsi
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Redaksiya siyasəti
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • (+99455) 377 67 55
  • [email protected]
  • Bakı şəhəri
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə
Müəllif hüquqları qorunur. Onews.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə