Azərbaycan Respublikası ilə Kamboca Krallığı arasında münasibətlərin inkişafı, siyasi dialoqun genişləndirilməsi və iqtisadi əməkdaşlığın yeni istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından 12 oktyabr 2026-cı il tarixində Kambocanın Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana səfəri mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə keçirilən görüşdə iki ölkə arasında əlaqələrin mövcud vəziyyəti, əməkdaşlığın perspektivləri və qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər müzakirə olunub.
Görüş zamanı dövlətlər arasında siyasi əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi və ticarət münasibətlərinin genişləndirilməsi, təhsil, turizm, nəqliyyat və rəqəmsal inkişaf sahələrində əməkdaşlıq imkanları diqqət mərkəzində olub. Tərəflər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı fəaliyyətin əhəmiyyətini vurğulayaraq, ikitərəfli münasibətlərin daha da inkişaf etdirilməsi üçün əlaqələrin intensivləşdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər.
Azərbaycan ilə Kamboca arasında diplomatik münasibətlər 28 dekabr 1994-cü ildə qurulub. Ötən dövr ərzində iki ölkə arasında siyasi dialoqun inkişaf etdirilməsi, beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığın genişləndirilməsi və qarşılıqlı əlaqələrin möhkəmləndirilməsi istiqamətində müəyyən addımlar atılıb.
İqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin inkişafında xüsusi yer tutur. Hazırda iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin aşağı səviyyədə olması bu sahədə geniş imkanların mövcudluğunu göstərir. Qarşılıqlı ticarətin artırılması, investisiya imkanlarının araşdırılması və biznes dairələri arasında əlaqələrin qurulması gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətləri kimi qiymətləndirilir. Bu məqsədlə birgə işçi qrupunun fəaliyyətinin gücləndirilməsi, biznes forumlarının təşkili və sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin yaradılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Görüşdə rəqəmsal transformasiya və dövlət xidmətlərinin təşkili sahəsində təcrübə mübadiləsi də diqqət çəkən mövzulardan olub. Kamboca tərəfinin Azərbaycanın dövlət xidmətlərinin göstərilməsi sahəsində uğurlu təcrübəsinə, xüsusilə “ASAN xidmət” modelinə maraq göstərməsi bu istiqamətdə əməkdaşlıq üçün əlavə imkanlar yaradır.
Təhsil sahəsi də iki ölkə arasında əlaqələrin inkişafı üçün əhəmiyyətli istiqamətlərdən biridir. Sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil alması xalqlar arasında müəyyən tarixi və humanitar əlaqələrin formalaşmasına şərait yaradıb. Bu təcrübənin davam etdirilməsi, ali təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlığın qurulması, tələbə və müəllim mübadiləsinin təşviqi gələcək münasibətlərin daha da möhkəmlənməsinə kömək edə bilər. ADA Universiteti ilə Kambocanın Diplomatiya və Beynəlxalq Münasibətlər üzrə Milli İnstitutu arasında əməkdaşlıq haqqında sənədin mübadiləsi də təhsil və diplomatiya sahəsində əlaqələrin inkişafına yönəlmiş mühüm addımdır.
Səfər çərçivəsində üç mühüm sənədin mübadiləsi Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin hüquqi və praktiki əsaslarının genişləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bunlardan biri ADA Universiteti ilə Kambocanın Diplomatiya və Beynəlxalq Münasibətlər üzrə Milli İnstitutu arasında anlaşma memorandumudur. Digər sənəd gəlirlər vergiləri üzrə ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılması, vergidən yayınmanın və vergi güzəştlərindən sui-istifadənin qarşısının alınması ilə bağlıdır. Üçüncü sənəd isə ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq haqqında çərçivə sazişidir. Bu sənədlər təhsil, vergi siyasəti, ticarət və iqtisadi əlaqələr sahələrində əməkdaşlığın inkişafına xidmət edir.
Görüş zamanı regional təhlükəsizlik və humanitar məsələlərə də toxunulub. Azərbaycan tərəfi mina təhlükəsi və onun mülki əhali üçün yaratdığı ciddi risklər barədə məlumat verib. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə mina və partlamamış hərbi sursatlar insanların həyatına və sağlamlığına təhlükə yaratmaqda davam edir.
Azərbaycan regionda sülhün və təhlükəsizliyin beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə hörmət əsasında təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayır. Eyni zamanda, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa və yenidənqurma işlərinin aparılması, infrastrukturun qurulması və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi ölkənin əsas prioritetləri sırasındadır.
Beləliklə, Kambocanın Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər. Səfər zamanı əldə olunmuş razılaşmalar və mübadilə edilmiş sənədlər siyasi dialoqun gücləndirilməsi ilə yanaşı, iqtisadiyyat, təhsil, vergi siyasəti və dövlət xidmətləri sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar yaradır. Qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əlaqələrin ardıcıl şəkildə inkişaf etdirilməsi Azərbaycan və Kamboca arasında tərəfdaşlığın gələcəkdə daha da möhkəmlənməsinə töhfə verə bilər.

Mehri Məmmədova
Maliyyə şöbəsinin maliyyə hesabatlarının icmallaşdırılması sektorunun aparıcı məsləhətçisi
YAP Nərimanov rayon Təşkilatının fəal üzvü