Birləşmiş Ştatların milli və geostrateji maraqları prezidentlər səviyyəsində yox, daha dərin qatlarda müəyyənləşdirilir.

Qısası, Donald Tramp Xəzər regionu və Güney Qafqazda gələcək oyun quruculuğunu təyin edən əsas füqur deyil. Donald Tramp administrasiyası müəyyən olunmuş siyasi cizgilərə sadəcə hərəkət və yön verməklə mükəlləfdir.

Yəni, müəyyənləşmiş siyasi kursun görünən moderatoru prezidentdir. ABŞ kimi superdövlətin çoxqütblü siyasi kursu təyin etmək missiyası prezidentin hüquqi iradəsindən kənardadır.

O ki qaldı Con Boltonun fikirlərinə, düşünürəm ki, yanlış məqamlar çoxdur. Çünki cənab Bolton uzun müddətdir ki, qalstuksuzdur, xeyli zamandır ki, aktiv siyasətin içərisində deyil.

Ona görə də söylədiyi fikirlər real gedişata yox, fərziyyələrə söykənir. Bəli, qarşıdakı dörd il Avropa və Ukrayna üçün çətin keçəcək. Çünki Avropa Rusiya qarşısında uzunmüddətli savaşlara hazır deyil. Artıq tükənmə, yıpranma elementləri hiss olur.

Üstəlik, Rusiya ilə savaş konteksində Avropa Birliyi ölkələri arasında ciddi fikir ayrılıqları mövcuddur. Başda Macarıstan və digər Şərqi Avropa ölkələri olmaqla Aİ üzvləri qırmızı imperiyaya qarşı çoxqütblü savaşdan boyun qaçırırlar.

Digər tərəfdən, Qərb hələ də Rusiyanın neftinə və qazına möhtacdır. Yaşıl enerji hazırda Avropa dövlətlərinin təlabatını tam şəkildə ödəyə bilmir. Bundan başqa, qızıl, dəmir, brilliant, mebel üçün taxta tədarükündə Qərb axsamağa başlayıb.

Əvvəllər Qərbin bu ehtiyaclarını şimal qonşumuz qarşılayırdı. İndiki sanksiyalar çətiri altında belə bir əməkdaşlıq sadəcə mümkün deyil. Ukrayna savaşında Qərb öz hərbi gücünü də bir xeyli tükətdi.

Bolton bu mənada haqlıdır ki, Qərbin yaxın aylarda Ukraynaya yardımı zəifləyəcək. Amma bu zəifləmə indi yox, 2025-ci ilin fevralından başlayacaq.

SSRİ-nin bərpası məsələsinə gəldikdə, Putin Rusiyası bu prosesə hələ 2008-ci ildən, Gürcüstan ərazilərinin işğalı ilə başlayıb. Proses indi də davam edir. Moldovanın Dnestryanı bölgəsi də tezliklə Rusiyanın hüquqi idarəsinə keçəcək.

Qərbin Ukraynadakı yanlış siyasəti Moldovada da davam edəraə, biz yaxın dövrdə Moldova ərazilərinin işğalını da görəcəyik. Azərbaycanla bağlı vəziyyət hazırda bir qədər fərqlidir. Çünki Bakı ilə Moskva arasında müttəfiqlik sazişi var.

Özü də bu saziş 2022-ci ilin fevralında, Rusiya-Ukrayna savaşının başlanmasından 2 gün öncə imzalanıb. Üstəlik, Türkiyə kimi müttəfiqimiz mövcuddur. Pakistan və İsraillə geostrateji hədəfləri olan bağlar da göz önündədir.

Çinin dəstəklədiyi Bir kəmər -bir yol layihəsi də məhz Azərbaycan üzərindən keçir. Bir sözlə, biz Rusiya üçün asan loxma deyilik. Digər tərəfdən, Azərbaycan 30 ildən çoxdur ki, dövlətçilik imtahanı verir və bu imtahandan Bakı hər zaman yüksək qiymətlərlə ayrılıb.

Ciddi təhlükəli məqam odur ki, Azərbaycan Qarabağı işğaldan azad edib, rus qoşunlarını buradan çıxarıb. Kreml bunu heç vaxt Bakıya bağışlamayacaq. Hətta indi Rusiyanın yanında olduğunu göstərən siyasət yürütsək belə Kreml bizə qarşı hələ də kin saxlayır...

Sona Əliyeva
V çağırış Milli Məclisin deputatı