Universitet seçimi həyatın ən strateji qərarlarından biridir və bu seçimə yalnız “mütləq Azərbaycan xaricində olsun” yanaşması ilə yanaşmaq düzgün deyil. Təcrübə və müşahidələr göstərir ki, bu prinsip əsasında verilən qərarlar çox zaman gözlənilən nəticəni vermir…

Bu gün Azərbaycanda təhsil keyfiyyəti, akademik imkanlar və perspektivlər baxımından inkişafda olan universitetlər mövcuddur. Xüsusilə azərbaycanlı tələbələrin kütləvi şəkildə üz tutduğu bəzi Türkiyə universitetləri ilə müqayisədə, bizim universitetlərimizin bir qismi həm akademik səviyyə, həm də imkanlar baxımından heç də geri qalmır. Hətta bəzilərindən daha üstün səviyyədədir... Yəni, ölkə xaricində oxumaq faktoru təkbaşına üstünlük göstəricisi deyil!..

Ən vacib məqamlardan biri də budur ki, bir çox gənc seçdiyi ölkədə və ya universitetdə təhsilini uğurla başa vura bilmir. Bunun səbəbləri çoxşaxəlidir. Bunlara mədəni (kültür) fərqliliklər, fərqli akademik mühit və tələblər, akademik dil baryeri, ailədən və sosial çevrədən uzaq qalma, psixoloji adaptasiya problemləri, ətraf mühitin təsiri, eləcə də iqtisadi yetərsizlik kimi faktorlar daxildir. Bu çətinliklərə hər gəncin eyni səviyyədə hazır olması real deyil.

Bu səbəbdən ilk növbədə ölkədəki universitetlərin imkanları ətraflı araşdırılmalıdır. Coğrafi olaraq avantajlı, maddi yükün az olması, ailə və sosial dəstəyin mövcudluğu bir çox hallarda tələbənin akademik uğuruna birbaşa təsir edən amillərdir. Üstəlik, hazırda Azərbaycanda universitetlərimizin əksəriyyəti ikili diplom, mübadilə və beynəlxalq proqramlar vasitəsilə tələbələrə xarici təhsil mühiti ilə tanış olmaq imkanı da yaradır.

Qeyd edilənlər əsla xaricdə təhsilə qarşı mövqe deyil. Əksinə, düşünürəm ki, əgər xaricdə təhsil seçilirsə, bu, mütləq şəkildə prestijli universitetlərdə, güclü akademik ənənəyə malik ölkə və şəhərlərdə olmalıdır. Bununla da əldə edilən bilik və təcrübə ölkəmizdəki təhsil mühitindən real şəkildə fərqlənməli və əlavə dəyər yaratma gücünə malik olmalıdır. Əks halda, zəif akademik səviyyəyə malik xarici universitetdə oxumaq nə karyera, nə də şəxsi inkişaf baxımından üstünlük qazandırmır.
Bir digər məsələ: - Yalnız xarici dil öyrənmək məqsədilə illərlə xaricdə təhsil almağı da rasional seçim hesab etmirəm. Hazırda istənilən dili qısa müddətdə, daha səmərəli və daha az xərc tələb edən yollarla öyrənmək mümkündür. Bunun üçün illərlə vaxt və böyük maliyyə vəsaiti itirməyə ehtiyac yoxdur.

Hesab edirəm ki, əsas məsələ harada oxumaq deyil, nə səviyyədə və necə təhsil almaqdır. Universitet seçimi emosional yanaşmalarla deyil, real akademik imkanlar, şəxsi uyğunluq və uzunmüddətli karyera perspektivləri əsasında edilməlidir.

Dr. Şəhla Aslan,
Təhsilin edilməsi üzrə mütəxəssis,
Qazi Universiteti
Onews.az