• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Redaksiya siyasəti
  • Reklam
  • Əlaqə
Sizin reklam burada
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə

İlk azərbaycanlı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı kimdir?

Siyasət

12-09-2025, 10:22
İlk azərbaycanlı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı

1919-cu ildə martın 16-da Şəmkir rayonu Qapanlı kəndində dünyaya göz açmışdır. Hazırda Şəmkir Rayonu Qapanlı Kəndində Büstü ucaldılmışdır. Qapanlı Kənd tam orta məktəbi də İsrafil Məmmədovun adını daşıyır. Gəncə şəhərində adına ev müzeyi və abidə və küçə vardır.

Onews.az xəbər verir ki, 1941-ci ilin dekabr ayında döyüşən ordudan Azərbaycana xoş bir xəbər gəldi: Şimal-Qərb cəbhəsinin Siyasi İdarəsi sizdən xahiş edir: İsrafil Məhərrəm oğlu Məmmədovun Gəncə ş üçüncü vağzal küçəsindəki 39 nömrəli evdə yaşayan ailəsinə xəbər verin ki, onların oğlu, bizim cəbhənin döyüşçüsü faşist işğalçılarına qarşı döyüşlərdə igidlik göstərdiyinə görə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür". Şaxtalı dekabr gecəsi iki batalyon alman avtomatçısı Novqorod vilayətinin Pustınka kəndinə yaxınlaşmışdı. İlk baxışda elə göründü ki, bu kənddəki strateji obyekti müdafiə edən rota mühasirəyə alınmışdır. Almanlar burada toplardan və minaatanlardan şiddətli atəş açıb hücuma keçdilər. Kənddəki atəş nöqtələrindən səs gəlmirdi. Faşistlər asanlıqla qələbə çalmaq ümidində idilər. Budur, onlar artıq kəndin yüz metrliyinə çatdılar. Artıq hər bir faşistin üzünü görmək olurdu.

- Atəş! – deyə İsrafil Məmmədov komanda verdi.

Məmmədovun döyüşçüləri avtomat silahlardan yaylım atəşi açdılar. Bu atəş düşməni xəncər kimi kəsdi. Faşistlərin birinci sıraları biçildi. Almanlar radiostansiyanı məhv etməyə çalışırdılar. Beş əsgər stansiyaya yaxınlaşırdı, lakin bunların beşi də məhv edildi. Radiostansiya isə salamat qaldı.

Beləcə, gərgin vuruş azı on saat davam etdi. Avtomat silahların patronları qurtarırdı. Məmmədovun yanında öldürülmüş və yaralanmış döyüşçülər uzanmışdılar, bunlar onun dostları, silahdaşları idilər. Kəndi müdafiə etmək üçün cəmi səkkiz əsgər qalmışdı. Məmmədov avtomatı bir yana qoyub tüfəngi götürdü. Patrona qənaət etmək lazım idi. İndi snayper Məmmədov təkcə özü atəş açırdı. Yaralı avtomatçılar və radistlər tüfəngi doldurub ona verirdilər, o da arası kəsilmədən düşməni atəşə tuturdu. Tüfəng patronları da qurtardı. Faşistlər isə irəliyə can atırdılar. Gərgin süngü döyüşü başladı. Hamıdan irəlidə komandir Məmmədov özü gedirdi. Pustınka kəndini müdafiə edənlər kömək gələnə qədər mövqelərini əldən vermədilər. Bu hadisə dekabr ayının ilk günlərində olmuşdur. Ayın 11-də isə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin
fərmanı ilə həmyerlimiz Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görüldü. Məlumat üçün qeyd edək ki, İsrafil Məmmədov Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adını alan ilk azərbaycanlıdır.

...Dörd gündən sonra Şimal-Qərb cəbhəsinin komandanı, general-leytenant P.A.Kuroçkin şəxsən özü qəhrəmanın hüzuruna gəldi. Birbaşa döyüş meydanında təntənəli şəraitdə İsrafil Məmmədova Lenin ordeni və Sovet İttifaqı Qəhrəmanının "Qızıl ulduz"u təqdim edildi. Sevincdən, həyəcandan qəlbi çırpınan İsrafil Məmmədov inamla dedi:

- Mənim 22 yaşım var. İndi həyatımın əsl mənasını daha çox faşisti məhv etməkdə görürəm. Nə qədər ki, sağam, mən bu amalla faşizmə qarşı vuruşacağam.

General gülümsündü. Qəhrəmana üçdiskli avtomat bağışladı. Qəhrəmanın şərəfinə Şəmkirdə, doğma Qapanlı kəndində, Gəncədə və başqa yerlərdə keçirilmiş mitinqlərdə də eyni ilə tərif və təbliğat sözləri səslənirdi. Həmin ilin may ayında ağır yaradan sonra hospitalda müalicə olunmuş qəhrəman Gəncəyə gəlir. Bu zaman artıq İsrafil Məmmədovun hünərindən təkcə döyüşçülər nümunə götürmürdülər, "məmmədovçular" hərəkatı arxa cəbhədə də geniş vüsət almışdı. İ.Məmmədov yenidən daha böyük cəsarətlə döyüş meydanına atılır. 1943-cü il mayın sonuna kimi mərdliklə vuruşur, ikinci dəfə yaralanır, döyüş dostlarından ayrılmalı olur. O, bir müddət respublika komsomolunun Mərkəzi Komitəsində işləyir.

Faşistlərə sonsuz nifrətini yenidən dönə-dönə nümayiş etdirdi. Xeyli vuruşdu. Lakin üçüncü yara qəhrəmanın səhhətini tam sarsıtdı. 1946-cı ildə qızları Qalina və Svetlana atalarını həmişəlik itirdilər. Qəhrəman İsrafil Məmmədov 1946-cı il mayın 1-də Yalta hospitalında əbədiyyətə qovuşdu. Qəhrəmanın cənazəsi xüsusi təyyarə ilə doğma yurduna gətirildi və ailəsi həmin vaxt Gəncədə yaşadığı üçün Gəncənin mərkəzində, indiki Xan bağında torpağa tapşırıldı.

Onun haqqında istər rus mətbuatında, istərsə də doğma Azərbaycanda çox əsərlər yazılıb. O illərdə Gəncədə yaşayıb-yaradan Mir Cəlal Paşayev də İ.Məmmədovun hünərindən riqqətə gələrək "Qəhrəmanın yolu" adlı geniş bir oçerki qələmə alır. 1942-ci ildə isə Bakıda sevimli ədibin "İsrafil" adlı kitabı çap olunur.

Paylaş:
Whatsapp
Bizə yazın!
Keçid et
Digər xəbərlər

Araşdırma

9-01-2025, 11:05

Alman mətbəxinin sirrli üzü: 1500-dən artıq kolbasa və sosisi...

Gündəm

9-11-2024, 12:47

COP29-la əlaqədar 57 avtobusun hərəkət sxemi dəyişdirilir

Siyasət

13-10-2024, 14:22

Üzü dönsün ayrılığın... - Aliyə Cavanşir YAZIR

Siyasət

26-08-2024, 09:05

Birinci xanım Mehriban Əliyevanın doğum günüdür

Siyasət

24-10-2024, 22:00

Tarixin qırmızı qələbəsi: Bizim də payımız var...

Siyasət / Araşdırma

26-10-2024, 15:23

Anamın vəsiyyəti - Tural Turandan YENİ HEKAYƏ

Araşdırma
Kremlin “tam məxfi” planı:
Kremlin “tam məxfi” planı: DTK əməkdaşlarını kim öldürüləcəkmiş?
Bu "ölü"lərə ikinci həyat verəkmi, əfəndilər? -
Bu "ölü"lərə ikinci həyat verəkmi, əfəndilər? - Tural Turan YAZIR
Nağıllar ölkəsi haqqında nələri bilirik? –
Nağıllar ölkəsi haqqında nələri bilirik? – ŞOK FAKTLAR
Ağıllı həyat yoldaşı seçimi:
Ağıllı həyat yoldaşı seçimi: Uyğunluq, dəyərlər və balans...
Biznes
Dollar bu gün neçəyə satılır?
3-01-2026, 22:56
Dollar bu gün neçəyə satılır?
Neftimiz bu gün neçəyə satılır?
15-09-2025, 13:20
Neftimiz bu gün neçəyə satılır?
Nobel mükafatçısı türk lirəsindən
13-09-2025, 22:46
Nobel mükafatçısı türk lirəsindən DANIŞDI
Gələn il neft və qaza təlabat nə qədər olacaq?
10-09-2025, 16:49
Gələn il neft və qaza təlabat nə qədər olacaq?
Bu il türk lirəsini nələr gözləyir? -
10-09-2025, 12:16
Bu il türk lirəsini nələr gözləyir? - İnsel açıqladı
Rus iqtisadiyyatı çökür, Kreml hansı addımı atacaq? -
10-09-2025, 10:58
Rus iqtisadiyyatı çökür, Kreml hansı addımı atacaq? - Öztürk AÇIQLAYIR
Son xəbərlər
  • Dünən, 22:36
    XARİCDƏ OXUMAQMI, DOĞRU TƏHSİL ALMAQMI?
  • 12-01-2026, 18:11
    İran ABŞ-la müharibəyə hazırdırmı? - DETALLAR
  • 12-01-2026, 16:50
    Xalça oğrusu - Tural Turanın HEKAYƏSİ
  • 8-01-2026, 21:09
    Kremlin “tam məxfi” planı: DTK əməkdaşlarını kim öldürüləcəkmiş?
  • 8-01-2026, 18:42
    O müəllifi aldatmamağa xidmət edən sərtlikdi - KÖŞƏ
  • 8-01-2026, 18:28
    Guya, Şahbaz Xuduoğlu bilmirmi? - KÖŞƏ
  • 8-01-2026, 18:25
    Ermənistan düşdüyü dalandan çıxa biləcəkmi? - DETALLAR
  • 7-01-2026, 14:23
    Hansını seçirsiniz: 2 milyon dolları, yoxsa 100 minlik vakansiyanı?
  • 7-01-2026, 12:31
    Əksəriyyətin gizli gerçəklikdən “qorxduğu” nüans - KÖŞƏ
  • 7-01-2026, 11:31
    Bu "ölü"lərə ikinci həyat verəkmi, əfəndilər? - Tural Turan YAZIR
  • 7-01-2026, 11:29
    TDT bundan sonra hansı addımı atacaq? - TƏFƏRRÜAT
  • 7-01-2026, 10:24
    "Təcili şəkildə Türkməneli Cumhuriyyəti qurulmalıdır" - Tural Turan
  • 7-01-2026, 09:40
    Türk dövlətlərinin vahid ordusu olmalıdırmı? - DETALLAR
  • 6-01-2026, 17:02
    Rəfiqə Əliyevanın Xatirəsinə – Unudulmayan bir qadının işıqlı HEKAYƏSİ
  • 6-01-2026, 17:01
    İsrail İrana yenə hücum edəcək?
  • 5-01-2026, 21:00
    Məktəblərdə müəllimlər üçün də psixoloji mərkəzlər olmalıdır - Sona Əliyeva
  • 3-01-2026, 22:56
    Dollar bu gün neçəyə satılır?
  • 2-01-2026, 20:30
    Məmməd İsmayılın “boz ədəbiyyat”ı... və ya xroniki mətnsizlik sindromu
  • 2-01-2026, 15:33
    Pentaqon bu təyyarəni modernləşdirəcək
  • 2-01-2026, 13:43
    Niyə 1 cümləlik şeir və hekayələrə keçmirsiniz?
  • 2-01-2026, 12:49
    Paşa Talıblı: “Ömür səhra kimi bomboş...”
  • 2-01-2026, 12:38
    Ukraynadan sonra ruslar istiqaməti bu iki ölkəyə dəyişəcək - Sona Əliyeva
  • 2-01-2026, 12:16
    Bu saat bir dəniz atıyam ləpədöyəndə... - ŞEİR SAATI
  • 2-01-2026, 11:09
    Nağıllar ölkəsi haqqında nələri bilirik? – ŞOK FAKTLAR
  • 1-01-2026, 23:48
    “Onun adı Əlisəmid Kürdür” — Yubiley YAZISI
  • 1-01-2026, 21:43
    Ağıllı həyat yoldaşı seçimi: Uyğunluq, dəyərlər və balans...
  • 1-01-2026, 19:24
    Rusiya Krımı qaytarmayacaq - Lukaşenko
  • 1-01-2026, 17:52
    Davamlı yuxusuzluq sindromundan necə qurtulmaq olar?
  • 1-01-2026, 16:37
    "Sonsuz sevgimiz..." - Leyla Banu YAZIR
  • 1-01-2026, 16:29
    Krandan natəmiz su gəldi, 13 nəfər öldü
  • 1-01-2026, 15:59
    Qana haqqında bu vaxta qədər eşitmədiyiniz maraqlı FAKTLAR
  • 1-01-2026, 15:53
    Doxsanların ən dəhşətli zəlzələsi: Onlarla insanın aqibəti necə oldu?
  • 1-01-2026, 15:11
    Elə cavab verdim ki, onun yerinə özüm pərt oldum - KÖŞƏ
  • 1-01-2026, 15:08
    Çində əhalinin sayı azaldı
  • 1-01-2026, 15:07
    Çayın yanında bunları qəti yeməyin!
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Redaksiya siyasəti
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • (+99455) 377 67 55
  • [email protected]
  • Bakı şəhəri
  • Siyasət
  • Gündəm
  • Biznes+
  • Eksklüziv
  • Müsahibə
  • Art
  • Araşdırma
  • Təhsil
  • Köşə
Müəllif hüquqları qorunur. Onews.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə