Zəngəzur dəhlizinin açılması an məsələsidir. Bir çoxları bunun sentyabr-oktyabr aylarında, bəzi beyin mərkəzləri isə ilin sonuna qədər reallaşacağını düşünür.

Bir sözlə, dekabr ayının sonuna qədər Zəngəzur xəttinin açılması ehtimalı böyükdür. Hazırkı proseslər onu göstərir ki, Zəngəzur dəhlizinin fəaliyyətə başlamasını sürətləndirəcək iki vektor mövcuddur.

Bunlardan birincisi, "Bir kəmər bir yol" layihəsidir. Digəri isə Türk Birliyinin artan nüfuzudur. Hər iki amil Ermənistanı dəhlizi açmağa sövq edir. İrəvan anlayır ki, dəhlizin açılmasını yubatmaqla özünü növbəti iqtisadi layihələrdən təcrid edəcək ki, bu da gələcəkdə Ermənistanın bir dövlət kimi mövcudluğunu sual altında qoyacaq.

Bu dəhlizin açılması yalnız Azərbaycanın yox, ilk növbədə Ermənistanın məlum hərbi kapitulyasiyasını təsdiqləyən üçtərəfli Bəyanatın 9-cu bəndinin tələbidir. Ermənistandan fərqli olaraq, Azərbaycan ilk növbədə 10 noyabr Bəyanatına sadiqliyini dünyaya nümayiş etdirir.

Həmçinin Zəngəzur dəhlizini gerçəkləşdirməsi ilə regionda yeni reallıqlar yaranır, ermənilərin də yararlana biləcəyi iqtisadi inkişafın təməllərini qoyur.

Ümumi uzunluğu 110,4 kilometr və 8 stansiyadan (Horadiz, Mərcanlı, Mahmudlu, Soltanlı, Qumlaq, Mincivan, Bartaz və Ağbənd) ibarət olan Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolu xətti gələn il istismara veriləcək.
Dəhlizin bir parçası olan dəmir yolu xəttinin tikinti işləri 3 mərhələdə həyata keçirilir. Yəni, indi bütün yollar Zəngəzura aparır.

Artıq Özbəkistan, Türkmənistan və Qazaxıstan da bu işin aparıcı iqtisadi katalizatoruna çevrilir. Görünən odur ki, Çin və Britaniya Zəngəzur dəhlizinin açılması üçün Ermənistana təzyiqləri artırıblar. Rusiyanın burada hər hansı təsir və təzyiq mexanizmi işləmir.

İyulun sonunda ABŞ dövlət katibinin köməkçisi Ceyms Obrayenin açıqlaması dərc olunmuşdu. Həmin açıqlamaya görə, ABŞ Rusiya və Çindən yan keçərək Ermənistan və Azərbaycan vasitəsilə Mərkəzi Asiya ölkələri ilə nəqliyyat əlaqəsi yaratmağa çalışır. ABŞ rəsmisi bunu Rusiyaya qarşı iqtisadi əks tədbirlərin görülməsi kontekstində söyləyib ki, bu da Moskvanın strateji məğlubiyyətinə gətirib çıxarmalıdır.

Bir sözlə, indiki şəraitdə təkcə Avropa yox, həm də Birləşmiş Ştatlar bu dəhlizin açılmasını dəstəkləyir. Hətta ABŞ rəhbərliyi bu dəhlizin təhlükəsizliyini də öz üzərinə götürməklə bağlı fikirlər səsləndirmişdi.

Sona Əliyeva
V çağırış Milli Məclisin deputatı
Onews.az